26.000 ha đất trồng lúa thành đất dịch vụ: Sài Gòn có thành công viên nước?

Chính quyền TPHCM đang có kế hoạch thi công “thành thị thông minh” và nhiều người dân sẽ mừng, nhưng sẽ có không ít người lo khi gần đây, thành thị cho biết sẽ chuyển 26.000 ha đất nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ.

Ngập nước ở quận 2, TPHCM. Ảnh: Thành Hoa

Theo báo chí thì thành thị giải đáp là “nguồn lực đất đai của thành thị dành cho công nghiệp, dịch vụ, thành thị chưa tương xứng, trong khi đây đất đai dành cho nông nghiệp còn nhiều nhưng chưa biết nhữngh khai thác. Do đây, TPHCM đã kiến nghị Trung ương giảm mật độ đất nông nghiệp và tăng đất cho công nghiệp. Nếu việc chuyển đổi được thực hiện qua đấu giá chuẩn bị thu về 1,5 triệu tỉ đồng”.

Không biết mục tiêu của việc chuyển 26.000 ha đất nông nghiệp thành đất công nghiệp, dịch vụ để phân phối đấu giá lấy 1,5 triệu tỉ đồng bù cho ngân sách thiếu hụt, hay dùng 1,5 triệu tỉ đồng đây để thi công hạ tầng cho “thành thị thông minh”. Nhưng cho dù mục tiêu nào, việc san lấp 26.000 ha đất ruộng lúa thành đất công nghiệp, dịch vụ sẽ khiến cho mặt nước ở TPHCM dôi ra 90.000.000 mét khối.

Nên nhớ rằng, ruộng lúa ở TPHCM là ruộng phân phối ngập, có nghĩa là ruộng ngập 3-5 tấc khi nước lớn, và lòi trơ đất khi nước ròng. Nước lớn bắt đầu từ cửa sông Lòng Tàu và cửa sông Xoài Rạp cộng chảy về mũi Nhà Bè, nhập thành sông Nhà Bè, rồi đến Mũi Đèn Đỏ (cầu Phú Mỹ) tách ra thành sông Sài Gòn và sông Đồng Nai.

Trong dòng chảy nước lớn bởi thế, nước sẽ tràn vào ruộng 2 bên bờ, lần lượt từ hạ nguồn đến thượng nguồn: Cần Giờ, Thị Vải, Gò Công, Cần Giuộc, Hiệp Phước, Nhà Bè, quận 7, Nhơn Trạch, Thủ Thiêm, vùng bưng 6 xã (quận 9), Bán đảo Thanh Đa, Bình Triệu (Thủ Đức), quận 8, quận 6 (chỗ Bình Phú), Bình Tân, Bình Chánh, quận 12, Hóc Môn, Hiệp Bình Phước tới Lái Thiêu.

Nói nhìn chung ruộng lúa ở TPHCM là vùng điều tiết làm chậm tốc độ nước lớn và tốc độ nước ròng.

Vì thế, sau khi đất ruộng lúa phân phối ngập bị san lấp làm khu thành thị, khu công nghiệp, khu chế xuất như 305 ha cho khu chế xuất Tân Thuận, 1.686 ha cho khu công nghiệp Hiệp Phước, 750 ha cho 5 cụm thành thị Phú Mỹ Hưng, 2.600 ha khu thành thị Nam Sài Gòn, 300 ha khu thành thị Bình Phú, 125 ha khu dân cư Bình Hòa (Bình Thạnh), 300 ha dân cư An Phú (quận 2), 930 ha khu thành thị mới Thủ Thiêm, 250 ha khu dân cư Hiệp Bình Phước…

Tóm lại, chỉ dao động 10.000 ha ruộng phân phối ngập đã bị san lấp đã góp phần khiến cho TPHCM ngập nặng trong 20 năm qua, chi phí chống ngập lên hàng trăm ngàn tỉ đồng mà không có hy vọng đến ngày hết ngập.

Nhiều năm trước, trên báo chí, GS-TS Lê Huy Bá, Viện Khoa học Công nghệ và Quản lý Môi trường, từng liên tục phản đối việc san lấp những hồ điều tiết nước như Đầm Sen, Kỳ Hòa, Bàu Cát, Hoàng Hoa Thám, Radar Phú Lâm và san lấp ruộng phân phối ngập.

Bây giờ, thành thị yêu cầu biến 26.000 ha đất ruộng phân phối ngập thành đất công nghiệp, dịch vụ, trong đây có gần 7.000 ha đất ruộng huyện Bình Chánh, là địa phương có tổng diện tích đất nông nghiệp chuyển đổi nhiều nhất trên địa bàn thành thị.

Trong đợt thành thị hóa và công nghiệp hóa trước đây, vùng phân phối ngập Nhà Bè, quận 7 đã bị san lấp gần hết, sắp tới vùng phân phối ngập Bình Chánh cũng bị san lấp tối đa. Mà, Nhà Bè và Bình Chánh là vùng tiêu thoát nước nhanh cho phía Nam và phía Tây nội thành.

Cứ tính bình quân khi nước lớn, ruộng ngập chừng 3,3 tấc, thì nếu 26.000 ha đất ruộng bị ngập thành đất dịch vụ, sẽ có gần 90.000.000 mét khối nước bị cô lập, không còn chỗ chứa, nó sẽ nâng cao mực nước sông lên và TPHCM sẽ càng ngập nặng nề hơn, không khéo không khác gì công viên nước.

Canhoorchidpark.org – Theo TBKTSG

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm