800 tỉ ‘đổ xuống’ kênh Chợ Gạo, tàu vẫn… mắc cạn

Dù mới đưa vào khai thác chưa đến 3 năm, tiêu tốn gần 800 tỉ đồng nhưng hiện công trình nạo vét, làm kè kênh Chợ Gạo (Tiền Giang) đã xuống cấp, hư hỏng nặng.

Kè kênh Chợ Gạo đang bị hư hỏng nặng – Ảnh: V.TR.

Hiện mỗi ngày, tuyến một vài con phố thủy nội địa độc đạo nối miền Đông và miền Tây Nam Bộ bị “đâyng băng” gần 8 giờ bởi sà lan loại lớn không dám di chuyển khi qua đoạn kênh Chợ Gạo nói trên.

Điều đáng nói, đấy là công trình được Bộ Xây dựng trao giải thưởng công trình chất lượng cao hồi tháng 6-2016.

Thả neo chờ nước lớn

Chúng tôi quá giang sà lan biển số Bình Dương chở 500m3 đá từ Đồng Nai về miền Tây. Đúng 9h sáng, khi sà lan tới ngã ba Đèn Đỏ trên sông Vàm Cỏ, dự kiến vào tuyến kênh Chợ Gạo thì thuyền trưởng Chính cho biết: “Nước đang ròng, muốn đi chỉ có thể chạy luồng ở giữa kênh, nhưng sẽ rất tốn dầu vì ngược nước”.

Theo ông Chính, toàn bộ sà lan trên 2.000 tấn đều phải neo ngoại khu sông chờ nước lớn mới dám đi tiếp.

Đúng như lời ông Chính nói, đi cả cây số mới gặp 1 chiếc sà lan chở cát cỡ nhỏ chạy hướng ngược lại.

Kênh Chợ Gạo vắng tanh. Di chuyển mãi đến gần cầu Rạch Miễu thì bắt gặp cảnh hàng trăm sà lan chở hàng hóa… đang thả neo chờ nước lớn.

Suốt thời gian di chuyển trên kênh Chợ Gạo, hình ảnh bắt gặp nhiều nhất là một vài tấm lưới B40 chỉa lên khỏi mặt nước ở phía chân kè đá trông như cái bẫy tàu thuyền.

Nhiều hình ảnh ghi lại cho thấy có khá nhiều sà lan nhỏ đã bị vướng cạn quấn rọ đá thành cuộn. Ông Dương Văn Vững, người đưa đò, kể: “Mỗi khi nước lớn, sà lan dồn vào kênh này dày đặc. Tàu lớn và lực nước đẩy một vài sà lan nhỏ hơn dạt vào bờ trước khi bị mắc cạn”.



Kè rọ sắt bằng lưới B40 nằm giữa dòng kênh Chợ Gạo rất nguy hiểm cho phương tiện di chuyển – Ảnh: V.TR.

Doanh nghiệp thiệt hại lớn

Theo thống kê của Phòng cảnh sát giao thông một vài con phố thủy Công an tỉnh Tiền Giang, hiện mỗi ngày có gần 1.100 phương tiện di chuyển qua kênh Chợ Gạo.

Tuy nhiên, 1/3 thời gian trong ngày tàu chẳng thể chạy do nước cạn. Đến khi nước lớn, tàu bè chen nhau chạy dẫn đến va chạm và vướng cạn gần bờ.

Để tránh vướng cạn, toàn bộ tàu có trọng tải lớn đều neo ở sông Tiền và sông Vàm Cỏ chờ nước lớn chứ không dám chạy vào kênh Chợ Gạo khi nước ròng.

Ông Trần Đỗ Liêm – chủ tịch Hội Vận tải thủy nội địa VN – xác nhận: “Mỗi ngày có hai con nước, mỗi con nước phải nằm chờ 3-4 tiếng đã gây thiệt hại rất lớn cho công ty. Thời gian đây đủ cho sà lan chạy từ Mỹ Tho lên một vài cảng ở Sài Gòn giao hàng.

Năng suất vận tải một vài con phố sông giảm vì thời gian quay vòng tàu cao. Nó kéo theo doanh thu, lợi nhuận của công ty giảm. Đây là tuyến một vài con phố thủy độc đạo, bởi thế cần phải nạo vét để chắc chắn giao thông liên tục” – ông Liêm nói.

Dự án chỉ phục vụ tàu 600 tấn?

Ông Trần Đức Hải – phó cục trưởng Cục Đường thủy nội địa VN – xác nhận kè kênh Chợ Gạo đã bị hư hỏng.

Nguyên nhân là do nhiều phương tiện chạy không đúng theo tuyến, luồng gây xói bờ và đâm va vào mái kè. Một số tàu thuyền neo đậu trực tiếp vào mái kè nên gây hư hỏng cục bộ ở 1 số địa điểm.

Theo quy định, mỗi tháng 1 lần phải kiểm tra, nếu phát hiện hư hỏng thì áp dụng duy tu, bảo trì. Tuy nhiên từ khi bàn giao hạng mục kè cho tỉnh Tiền Giang quản lý đến nay, chưa có giá thành thực hiện công tác này.

Cũng theo ông Hải, đoạn kênh Chợ Gạo dài 11km chủ yếu chỉ đầu tư thi công kè bảo vệ bờ và một vài con phố dân sinh mà chưa áp dụng đầu tư nạo vét mở rộng bề đáy nên đoạn này luồng hẹp. Các phương tiện thường đi sát bờ gây nguy hiểm đến kết cấu công trình.

Ngoài ra, hiện trạng rác thải ứ đọng trên mái kè làm mất mỹ quan lẫn môi trường. Vì vậy hệ thống kè cần được duy tu bảo trì đúng quy trình trong quá trình khai thác.

Vì sao đã đầu tư gần 800 tỉ đồng nâng cấp, nạo vét mà tàu trên 1.000 tấn chẳng thể di chuyển khi nước ròng?

Đáng ra khi phát hiện hư hỏng thì duy tu, bảo trì ngay. Tuy nhiên từ khi bàn giao hạng mục kè cho tỉnh Tiền Giang quản lý đến nay, chưa có giá thành thực hiện việc này

Ông Trần Đức Hải (phó cục trưởng Cục Đường thủy nội địa VN)

Ông Hải cho rằng do giá thành hạn hẹp nên dự án đầu tư nâng cấp tuyến kênh Chợ Gạo chỉ tính toán độ sâu cho tàu 600 tấn di chuyển 24 giờ, tương ứng có chuẩn tắc luồng cấp 2.

Còn một vài tàu lớn hơn 1.000 tấn thì lợi dụng thủy triều để di chuyển nhằm tiết kiệm nhiên liệu. Còn nếu đầu tư để cung cấp cho tàu 2.000 tấn di chuyển thì việc tính toán chuẩn tắc luồng phải tương ứng cấp độc đáo.

Khi đây giá thành đầu tư có thể gấp nhiều lần do phạm vi giải phóng mặt bằng lớn, giá thành thi công cũng tăng nhiều lần so có phương án đã duyệt.

“Vấn đề gây gặp khó GĐ này cho tàu thuyền di chuyển trên kênh Chợ Gạo không phải do độ sâu không cung cấp mà là do bề rộng đáy kênh vẫn chưa được cải thiện.

Do đây khi đầu tư GĐ 2 sẽ mở rộng tuyến kênh về phía nam để bề rộng đáy kênh đạt 55m như kiến trúc. Khi đây một vài tàu lớn có thể lợi dụng thủy triều để di chuyển thuận lợi” – ông Hải nói.

Như vậy, ngay cả khi Bộ GTVT tiếp tục đầu tư 1.400 tỉ đồng nâng cấp kênh Chợ Gạo GĐ 2 thì một vài sà lan từ 1.000 tấn trở lên cũng chẳng thể di chuyển lẽ thường suốt 24 giờ mà phải chờ nước lớn.

Hiện nay một vài công ty đang dần loại bỏ tàu nhỏ để đầu tư đâyng tàu trên 1.000 tấn nhằm giảm giá thành vận tải.

Trong khi dự án nâng cấp kênh Chợ Gạo có giá thành hàng ngàn tỉ đồng chỉ nhằm mục tiêu phục vụ tàu 600 tấn thì chẳng thể coi là dự án đầu tư có hiệu quả!

6.430 tỉ đồng cho một vài hành lang một vài con phố thủy phía Nam

Đó là tổng mức đầu tư ước tính để thực hiện Dự án đầu tư thi công công trình phát triển một vài hành lang một vài con phố thủy và logistics khu vực phía Nam vừa được Ban quản lý một vài dự án một vài con phố thủy trình Bộ GTVT thẩm định.

Theo nghiên cứu kỹ, dự án sẽ thực hiện ở phạm vi nhiều địa phương gồm: TP.HCM, TP Cần Thơ, Vĩnh Long, Bến Tre, Long An, Tiền Giang, Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu từ năm 2018 đến năm 2023.

Trong đây, có cả tiểu dự án nâng cấp luồng kênh Chợ Gạo GĐ 2 có giá thành hơn 520 tỉ đồng. Mục tiêu của một vài dự án là nâng cấp một vài con phố thủy nội địa.

Thiếu tiền nên làm chậm

Thấy được hiện trạng trên nên từ năm 2009, Bộ GTVT đã chọn lọc đầu tư 4.200 tỉ đồng để nâng cấp tuyến kênh Chợ Gạo đạt chuẩn cấp II một vài con phố thủy nội địa, khắc phục triệt để hiện trạng quá tải và ùn tắc tàu thuyền trên tuyến kênh Chợ Gạo về lâu dài.

Tuy nhiên do không đủ vốn nên năm 2013 Bộ GTVT mới điều chỉnh giảm xuống còn 2.263 tỉ đồng.

Trong đây GĐ 1 (786 tỉ đồng) bao gồm nạo vét hơn 400.000m3 bùn đất; kè thảm đá 6,2km bờ bắc kênh Chợ Gạo; kè trồng cây chống sóng 4,9km; làm 6km một vài con phố dân sinh…

Giữa năm 2016, Bộ Xây dựng đã trao giải công trình chất lượng cao cho công trình nâng cấp kênh Chợ Gạo GĐ 1. Còn GĐ 2 hơn 1.400 tỉ đồng nhưng GĐ này chưa triển khai.


Canhoorchidpark.org – Theo Tuổi trẻ

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm