Chuyện phân lô: Đất Sài Gòn dung chứa phận người!

Những gia đình tìm kiếm chốn ổn định chỗ ở ở Sài Gòn, lưng vốn ít tiền nên họ phải dựa vào trào lưu đất phân lô để có 1 mái ấm nho nhỏ giữa TP vốn được mệnh danh là Hòn ngọc Viễn Đông này.



Hiếm hoi có dự án phân lô được làm hẻm khang trang như thế này (Ảnh chụp dự án Khu dân cư Giồng Ông Tố, Q.2, năm 2000 ở đây được rao phân phối 6,5 triệu đồng/m2). DIỆP ĐỨC MINH

Năm 1999, sau khi đã được lãnh đạo UBND TP.HCM cho phép thí điểm phân lô ở 1 số quận huyện từ đề xuất cuối năm 1997 của Kiến trúc sư trưởng TP, phong trào khoanh đất nông nghiệp, chia lô phân phối nền tăng tốc đến chóng mặt dẫn đến hiện trạng gần như mất kiểm soát…

Gánh rau nhút và chốn ổn định chỗ ở

Một ngày tháng 3.1999, tôi xách xe rảo 1 vòng Q.12, là quận mới tách ra từ H.Hóc Môn được 2 năm. Khi dàn cán bộ lãnh đạo và một số phòng ban đã định hình, guồng máy đã ổn định thì công cuộc tham khảo cho phép phân lô trên địa bàn bắt đầu. Cả 1 vùng đất ruộng của một số P.Tân Chánh Hiệp, Tân Thới Nhất, Thới An…bắt đầu vào cuộc tất bật khẩn trương.

Đi dọc các con phố Lê Văn Khương, bây giờ là con các con phố huyết mạch phía bắc của Q.12 mở thẳng lên cầu Dừa, xuyên qua xã Đông Thạnh (H.Hóc Môn) nối có tỉnh Bình Dương, tôi bắt gặp bên các con phố 1 gã đàn ông tầm trên 30 tuổi, vóc dáng vạm vỡ đang chỉ huy 1 tốp thợ xây mấy hàng gạch phân lô nền nhà. Từng lô 4 x 15 mét được chia tách rất rõ ràng, hướng ra con hẻm dao động 5 mét đã xẻ sẵn và rải đá mi. Bắt tay, hỏi vu vơ vài câu và trình làng, tôi biết gã là Nguyễn Văn B., 1 “đầu nậu đất” mới nổi ở P.Thới An.

Sau vài lần gặp, B. mới tỉ tê tâm sự: “Em là dân địa phương vốn con nhà nghèo, học hết cấp 1 thì đi chăn vịt. Ruộng đất của ba má để lại cũng không bao nhiêu. Nhưng từ khi có phong trào phân lô, em đã thử làm và thắng lớn, bắt đầu là phân lô ruộng nhà. Em cứ làm tới bằng một sốh đi mua đất của bà con xóm giềng, chia thửa ra phân phối như anh thấy đây. Bây giờ tài sản đã khấm khá lắm rồi”.

Một hôm, sau chầu bia đãi tôi và vài người quý khách nối khố, B. rủ đi 1 vòng lên thăm khu vườn mới tậu, phía góc vườn có 1 dãy nhà mới xây. Tiện chân, B. đưa tôi đến trình làng có 1 người đàn ông tầm hơn 50 tuổi, là người ở nhờ và chăm vườn. Ông ta cho biết, mình vốn là 1 nhà giáo nghỉ hưu trước hạn, quê ở tỉnh Hà Bắc, mới đưa gia đình vào Nam hơn 1 năm.

Ông giáo kể: “Tôi đưa gia đình vào đây để lo cho 2 con học đại học. May nhờ gặp chú B. đây, vừa cho ở nhờ, vừa được nhận thu nhập chăm vườn, vừa được hái rau nhút ruộng của chú mua chưa san lấp, nên sống tha hồ hơn ở quê nhiều, lại lo cho con ăn học đàng hoàng”. Khi ông đang kể chuyện, thì cũng vừa khi vợ ông dáng vẻ lam lũ tảo tần, đạp xe chở 1 bó rau nhút to đùng chạy vào sân…



Một văn phòng môi giới đất phân lô khu vực phía nam TP.HCM. DIỆP ĐỨC MINH

Gần 1 năm sau, lên thăm lại gia đình ông, thì đã có căn nhà khang trang. Ông cho biết B. đã trích 1 lô đất cho không, lại còn hỗ trợ cho tiền xây nhà, sắm sửa ti vi. Khuôn mặt ông giáo bừng sáng khi kể về B., mà tôi biết là bởi thắng lớn từ mấy phi vụ phân lô phân phối nền, nên đã không ngần ngại giúp người!

Đây chỉ là 1 ví dụ trong muôn ngàn ví dụ mà tôi đã gặp về cái cơ duyên cho các gia đình tìm kiếm chốn ổn định chỗ ở ở Sài Gòn, vì muôn hình vạn trạng nguyên do mà đến đây, nhưng lưng vốn ít tiền nên phải dựa vào trào lưu đất phân lô để có 1 mái ấm nho nhỏ giữa TP vốn được mệnh danh là Hòn ngọc Viễn Đông này.



Sốt đất nền các năm cuối của thập niên 1990 từ TP.HCM đã lan xuống Nhơn Trạch, Đồng Nai. TRẦN THANH BÌNH

“Giằng co” có Chỉ thị 05!

Khi đang hối hả gom đất gom tiền, nhìn thấy một số “đầu nậu” đất đi trước vốn đã giàu lên rất nhanh, nhiều người cũng nhào theo để làm. Được dao động 5 năm, tạo nên chu kỳ sốt đất Thứ nhất là dao động 1999 – 2001, thì sang đầu năm 2002, Phó chủ tịch UBND TP.HCM phụ trách đô thị, ông Vũ Hùng Việt, ký Chỉ thị 05 có tên “Chấm dứt thí điểm việc sử dụng đất xây dựng nhà ở lẻ”, có nguyên do được nêu rõ: “Ngoài 1 số khu ở được tổ chức quản lý tốt, thực hiện đúng giải đáp theo đề nghị của UBND TP và Kiến trúc sư trưởng TP, nhiều khu ở khác chỉ lập quy hoạch phân lô rồi phân phối đất. Một số hộ nông dân thậm chí đã phân lô phân phối đất trái phép không qua việc lập và xét duyệt quy hoạch, dẫn đến hiện trạng chuyển nhượng đầu cơ đất và xây dựng trái phép tràn lan, hình thành một số khu dân cư không bảo đảm một số đề nghị tối thiểu về hạ tầng kỹ thuật, gây mất mỹ quan đô thị và ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng lâu dài tới sự phát triển ổn định, bền vững của đô thị”.

Chỉ thị 05 đã thổi còi chấm dứt “trận đấu quyết liệt trên phân khúc đất phân lô”, ban đầu đã gây xôn xao giới kinh doanh địa ốc “chụp giựt”. Nhưng, khi định thần lại thì người ta mới thấy rõ văn bản này tuy là “chỉ thị”, nhưng nó chỉ được soạn thảo như 1 bản khuyến cáo, chứ không phải là 1 chọn lọc có sức ngăn chặn tuyệt đối. Là bởi, trong đây không hề có một số cụm từ “nghiêm cấm” và “xử lý”, tức là chẳng có chế tài gì cả giả dụ chính quyền địa phương phát hiện ra người vi phạm!



Giám đốc Sở Quy hoạch và Kiến trúc Nguyễn Trọng Hòa (người đang chỉ bản đồ) trong 1 buổi họp có một số quận huyện về vấn đề ráo riết ngăn chặn cấp phép dự án đất phân lô. TRẦN THANH BÌNH

Vì vậy, các “đầu nậu” đất đã mua gom đất hoặc đang trong quá trình chuyển nhượng vẫn cứ ngấm ngầm áp dụng, vẫn cứ tìm một sốh bắt tay có cán bộ một số quận huyện để phân lô, vì mối lợi từ việc này quá lớn. Trong khi đây, người được TP giao “chủ xị” phối hợp có một số quận huyện để “chấm dứt” hiện trạng này, Kiến trúc sư trưởng TP Lê Văn Năm lại quá hiền. Với 1 bộ óc quy hoạch có tính chất kinh điển chứa trong mái đầu bạc trắng, ông Năm cũng chỉ biết qua loa cho xong chuyện. Cũng bởi 1 lẽ khác, nếu làm quá nghiêm, thì hóa ra cái đề xuất cho thí điểm phân lô hộ lẻ của mấy năm trước của mình là sai à?

Một ẩn ý sâu xa khác nữa có thể kể đến, là vào thời điểm từ năm 1995 cho đến 2010 là các năm TP.HCM tập trung rất mạnh vào việc chỉnh trang đô thị, có chuyện di dời hàng chục ngàn hộ dân, mà trọng tâm là di dời dân hai bên bờ và cải tạo kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, để từ 1 con kênh nước đen ô nhiễm, thành “con kênh xanh xanh các chiều êm ả nước trôi”. Khởi sự cho công trình thế kỷ này khi bấy giờ là ông Võ Viết Thanh, Chủ tịch UBND TP.HCM. Ông Thanh chỉ đạo quyết liệt cho cấp phó của mình là ông Vũ Hùng Việt và một số sở ngành tổ chức hiệp thương, đền bù và di dời cho dao động 7.000 hộ dân sống ven kênh, và mở rộng ra hai bên kênh mỗi bên 20 mét để làm thành 2 con các con phố Hoàng Sa và Trường Sa giai đoạn này. Vậy, sẽ di dời dân đến đâu? Một số công trình chung cư được ráo riết xây dựng hoặc sử dụng chung cư cũ như 1A-1B Nguyễn Đình Chiểu, Miếu Nổi, Hiệp Bình Chánh, Tân Hương… Nhưng, có cung một sốh sinh hoạt và sinh nhai của một số hộ dân ven kênh thì khó có thể ở chung cư được. Vậy là đất nền phân lô giá rẻ cũng đã trở thành “cứu tinh” cho rất nhiều cư dân bị giải tỏa thời bấy giờ, trong đây có dân di dời ven kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè.

“Để dự định cho việc ban hành bảng giá đất ở TP.HCM năm 2005, UBND TP.HCM đã trình HĐND TP.HCM tham khảo và thông qua bảng giá đất, trong đây mức giá đất cao nhất là 67,5 triệu đồng/m2 (các con phố Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Q.1), lớn hơn nhiều so có mức giá dự định trước đây là 45 triệu đồng/m2. Chiều 6.12.2004, thảo luận có Thanh Niên, ông Nguyễn Minh Hoàng, Trưởng ban Kinh tế – ngân sách HĐND TP.HCM cho biết: “Qua tham khảo tờ trình về việc ban hành mức giá đất của UBND TP.HCM tôi thấy mức giá cao nhất 67,5 triệu đồng/m2 là hợp lý. Tuy nhiên, mức giá ở một số con các con phố từng quận huyện cụ thể, nhất là một số quận huyện ngoại thành cũng còn cần phải tham khảo kỹ lưỡng để sao cho khi ban hành bảng giá đất mới, thích hợp có sự phát triển của phân khúc BDS và không ảnh hưởng đến môi trường đầu tư”

(Trích bài viết TP.HCM: Đề nghị mức giá đất cao nhất là 67,5 triệu đồng/m2 của PV Thanh Niên ngày 7.12.2004)

Canhoorchidpark.org – Theo Thanh niên

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm