Còn nhiều kẽ hở, Luật Đất đai 2013 cần phải sửa đổi

Quy định thu hồi đất phục vụ các dự án, triển khai dự án BT, mức hạn điền đối có đất nông nghiệp đang là các kẽ hở trong Luật Đất đai cần sửa đổi.

Nhiều “lỗ hổng” trong Luật Đất đai

GS Đặng Hùng Võ cho rằng 1 số quy định trong Luật Đất đai 2013 là “vi hiến”. Luật quy định dự án “treo” được gia hạn 24 tháng, sau đây tiếp tục “treo” thì nhà nước thu hồi đất và tài sản đã đầu tư trên đất.

“Theo tôi, đấy là quy định vi hiến, vì đất đai có toàn dân có thể tịch thu, còn tài sản trên đất chẳng thể tịch thu. Hiến pháp đã quy định nhà nước không quốc hữu hóa bất cứ tài sản của ai hình thành hợp pháp” – GS Võ nói.

Nghị quyết 19 của Ban chấp hành Trung ương về vấn đề đất đai lại quy định theo hướng đối có dự án “treo” sẽ ứng dụng cách thức đánh thuế, xử phạt cao. Nhưng Luật Đất đai không đi theo hướng này, GS Võ bổ sung thêm.

GS Đặng Hùng Võ.

GS Võ đánh giá, quy định về các trường hợp nào Nhà nước ứng dụng cơ chế thu hồi đất thì không phải chỉ trong Luật Đất đai 2013 mà được quy định trong Hiến pháp. Đó là, các trường hợp đất đai sử dụng cho quốc phòng, an ninh phát triển vì lợi ích quốc gia vì lợi ích công cộng. Luật Đất đai định nghĩa khá rõ thế nào là đất quốc phòng, an ninh, lợi ích công cộng. Nhưng cụm từ “phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia” thì hoàn toàn không có định nghĩa mà chỉ đưa ra các dự án nào thuộc về diện Nhà nước thu hồi đất.

Một khái niệm đưa ra mà Luật Đất đai không định nghĩa thế nào là “lợi ích quốc gia”. Trong khi đây, nếu quay lại Luật Đất đai 2003 sẽ thấy có định nghĩa rất rõ về đất sử dụng cho lợi ích quốc gia. Đó là các đất thi công các trụ sở của cơ quan nhà nước, đất sử dụng phục vụ các dịch vụ công của nhà nước. Nếu chỉ ứng dụng ngay định nghĩa của Luật Đất đai 2003 thì rất nhiều loại dự án ở trong quy định Điều 61, Điều 62 Luật Đất đai 2013 không thuộc diện Nhà nước thu hồi đất.

Một kẽ hở nữa được GS Đặng Hùng Võ đánh giá là vấn đề quy định mức hạn điền đất nông nghiệp đối có hộ gia đình cá nhân. Theo GS Võ là cần bỏ quy định này đi khi không thích hợp có thực tại. Quy định hạn mức có hộ gia đình nhưng có các tổ chức kinh tế, công ty lại không có hạn mức. “Khi hộ gia đình đăng ký trở thành 1 công ty thì sẽ không bị ứng dụng hạn mức, việc đăng ký công ty hộ gia đình không quá 20 phút để thực hiện thủ tục. Chỉ 20 phút thôi đã lách được qua Luật Đất đai, thế thì quy định làm gì?” – GS Võ nói.

Thiếu các quy định trong Luật đối có các dự án BT

Ông Trần Ngọc Hùng – Chủ tịch Tổng Hội Xây dựng Việt Nam cho rằng, quy định về các dự án do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh thu hồi đất trong Luật Đất đai 2013 quá rộng. Thực tế hàng nghìn dự án được thu hồi và thực hiện là các đơn vị tham mưu và người lãnh đạo thiếu hẳn quy chế công khai, minh bạch, dân chủ.

“Giá đất đối có các dự án BT “đổi đất lấy hạ tầng” của công ty đang sử dụng còn nhiều vấn đề bất cập. Khi giá đất khi giao đất cho chủ đầu tư thực hiện dự án hiện đang thực hiện theo giá do UBND cấp tỉnh ban hành thấp hơn rất nhiều theo giá thị trường, gây thất thoát lãng phí đất đai chưa có toàn dân, làm lợi cho nhà đầu tư” – ông Hùng cho biết.

Quy định pháp lý đang có nhiều lỗ hổng trong việc thực hiện dự án BT.

Theo ông Trần Ngọc Hùng, các kẽ hở như quy định về các dự án do Nhà nước thu hồi đất rộng, giá đất áp chưa sát giá thị trường đã dẫn đến hiện trạng “chạy” dự án vào các khu đất vàng. Việc vô vàn mảnh đất vàng được thu hồi giao cho chủ đầu tư như: Cơ khí Trần Hưng Đạo, Cơ khí Quang Trung (Hà Nội)… là các minh chứng. Đa số các dự án thực hiện theo cơ chế xin – cho không đấu thầu, gây tổn thất rất lớn cho ngân sách và tạo điều kiện cho tham nhũng và lợi ích nhóm.

Đối có cơ chế của các dự án BT, GS Đặng Hùng Võ cho biết, Luật Đất đai chỉ quy định về thẩm quyền giao đất BT còn phần định giá thì hoàn toàn không có. Đây là lỗ hổng rất lớn trong Luật Đất đai 2013, điều này khiến các dự án BT là khi kiểm tra tới đâu là xuất hiện sai phạm tới đây.

“Dùng đất để đổi lấy hạ tầng nhưng việc định giá đất thì luật không quy định ai là người có trách nhiệm kiểm toán giá trị đất đai, công trình nhà đầu tư đã làm. Điều này dẫn đến lỗ hổng trong quản lý dự án BT” – GS Võ nói.


Canhoorchidpark.org – Theo VOV

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm