Đánh thuế nhà ở: Phải phù hợp!

Không quốc gia nào có thể “từ chối” việc thu thuế nhưng quy định sắc thuế và mức thu phải thích hợp có điều kiện thực ở

Ngày 13-4, Bộ Tài chính mở bán dự thảo dự án Luật Thuế tài sản để trình Chính phủ yêu cầu Quốc hội bổ sung vào chương trình thi công luật, pháp lệnh năm 2018. Đáng chú tâm, trong dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất đánh thuế đối có mọi chủ có nhà (gồm cả chung cư, đất ở, đất xây nhà chung cư, đất kinh doanh…) có giá trị từ 700 triệu đồng trở lên.

Thuế chồng thuế

Cụ thể, mức thuế suất mà Bộ Tài chính đưa ra là 0,4% cho phần giá trị vượt 700 triệu đồng. Với căn hộ cao tầng chung cư, giá để tính thuế theo luật này là giá tính theo qui mô ghi trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền có nhà. Còn có đất ở, sẽ có 2 phương án xác định giá để tính thuế. Phương án 1 là theo bảng giá đất do UBND cấp tỉnh mở bán ở thời điểm tính thuế. Phương án 2 là tính theo giá 1 m2 đất trên phân khúc ở thời điểm tính thuế. Theo tính toán, nếu tiến hành mức thu thuế nói trên, hằng năm, ngân sách sẽ thu về dao động 31.000 tỉ đồng và là loại thuế thu hằng năm.



Nếu nhà ở từ 700 triệu đồng trở lên phải đóng thuế thì người dân ở 1 vài thành thị đều khó thoát Ảnh: HOÀNG TRIỀU

Ngay sau khi tài liệu nói trên được mở bán, dư luận xôn xao và đa số ý kiến đều phản đối đề xuất của Bộ Tài chính.

Phó tổng giám đốc 1 công ty nhà đất lớn ở TP HCM cho biết đề xuất của Bộ Tài chính đang giống như 1 1 vàih “tận thu” thuế trong nhân dân, bất kể người giàu hay nghèo.

Các chuyên gia đa phần đồng thuận có nguyên lý có thể tìm hiểu việc thu thuế để bù đắp phần ngân sách thiếu hụt bởi nhiều nguyên do. Song, 1 vàih đánh thuế tài sản của Bộ Tài chính hoàn toàn không hợp lý.

Chuyên gia chính sách bán hàng công Nguyễn Quang Đồng nhấn mạnh: “Mức sàn đánh thuế nhà là 700 triệu đồng hoàn toàn không thích hợp khi xét trên mặt bằng lương, chi tiêu của người dân”. Thực tế, chưa kể thành thị lớn như Hà Nội, TP HCM mà ngay 1 vài thành thị cấp 2, cấp 3 thì giá nhà cũng “loanh quanh” 1 tỉ đồng/căn. Như thế, nếu đánh thuế thì mọi đối tượng đều phải chịu, trái có nguyên lý chỉ thu thuế có người có lương cao.

“Tôi cho rằng kể cả đặt mức sàn thu thuế là 2 tỉ đồng cũng vẫn là mức chưa thực sự thỏa đáng chứ đừng nói đến 700 triệu đồng. Chưa kể đến Bộ Tài chính lý giải 1 vàih đánh thuế như này là bởi chưa có cơ sở dữ liệu, chưa có số liệu cụ thể để quản lý căn hộ cao tầng thứ 2, thứ 3, tức là đẩy cái khó về phía người dân. Đó là vấn đề của ngành thuế và của quản lý địa phương chứ không phải của người dân” – ông Đồng nêu.

Giám đốc 1 công ty giải đáp thuế đánh giá rõ cái gốc của việc cho ra đời 1 vài sắc thuế mới là bởi Việt Nam đã cắt giảm thuế quan quá mức trong quá trình hội nhập. Do đó, buộc phải tìm 1 vàih tăng thu nội địa từ phía người dân thông qua thuế, kéo theo hiện trạng “thuế chồng thuế”.

“Đối có nhà ở, trước đó chỉ bị đánh thuế lương cá nhân khi có mua bán, giờ tính cố định trên giá trị nhà và phải nộp hằng năm. Đây là 1 vàih thu giống có thu thuế quyền sử dụng đất. Thế nhưng, tiến hành thu có nhà ở lại sai vì nhà ở là tài sản thuộc có của người dân, họ đã phải đóng thuế lương cá nhân khi tạo ra tài sản đó rồi. Tài sản cá nhân mà phải đi nộp thuế là không hợp lý. Hay như người dân khi mua xe, họ đã phải đóng thuế tiêu thụ đặc thù rồi, giờ đòi đánh thêm nữa là thuế chồng thuế” – vị này chỉ rõ.

Thu thế nào cho đúng?

Là chuyên gia giàu bí kíp, TS Lê Đăng Doanh đưa ra góc nhìn khách quan khi cho rằng về qui định, thu thuế tài sản là thích hợp thông lệ quốc tế, đặc thù trong bối cảnh thuế nhà đất của Việt Nam còn thấp so 1 vài nước trong khu vực. Tuy nhiên, ông Doanh nhấn mạnh việc thu thuế phải tính toán sao cho hợp lý, vừa sức dân và thích hợp các qui định vĩ mô.

Cụ thể, TS Lê Đăng Doanh chỉ rõ có 1 nền kinh tế có lương trung bình thấp, vào dao động 2.200 USD/người như ở Việt Nam, Ngân hàng Thế giới khuyến cáo chỉ nên thu thuế dao động 18% GDP, không nên thu cao hơn để khoan sức dân, để người dân có lợi nhuận tái đầu tư. Song, giai đoạn này chúng ta đã thu thuế lên đến dao động 32% GDP rồi, tức là rất cao so có khuyến nghị của Ngân hàng Thế giới.

“Trong kinh tế học, khái niệm các con phố cong Laffer nêu lên mối quan hệ giữa 1 vài mức thuế suất có mức thu ngân sách nhà nước được tạo ra từ đó. Theo đó, nếu không thu thuế thì sẽ không được đồng nào, nhưng nếu thu đến 100% thuế thì không ai làm gì để nhà nước thu cả. Như thế, thu thuế tối đa không có nghĩa là áp thuế suất cao nhất mà thu thuế tối đa là ở mức thuế thấp vừa phải để người dân có thể kinh doanh được. Nếu nâng mức thuế quá cao thì người dân sẽ không kinh doanh để nhà nước thu thuế nữa, thậm chí trốn thuế” – ông Doanh góp ý và bày tỏ rất bức xúc có việc áp đặt mức sàn tính thuế nhà ở là trên 700 triệu đồng. Theo ông, đó là 1 vàih tính toán rất lỗi thời, không có giá trị thực tiễn.

Ở góc nhìn khác, chuyên gia chính sách bán hàng công Nguyễn Quang Đồng cho rằng trong bối cảnh chi tiêu công chưa được quản lý, bộ máy quản lý còn tiếp tục phình ra, chi hành chính còn lớn… thì không người dân nào muốn đóng thuế để nuôi bộ máy đó. “Muốn thu thuế, chính quyền phải chứng minh được việc cắt giảm chi không ngừng nghỉ, việc tinh gọn bộ máy đã hiệu quả, chi tiêu minh bạch” – ông Đồng lưu ý.

Ngoài ra, trong bối cảnh ngân sách thiếu hụt, buộc phải thu thuế thì 1 vàih tốt nhất không phải là “đẻ” ra 1 vài sắc thuế mới mà làm tốt hơn việc thu từ các sắc thuế hiện có, quản lý được hiện trạng trốn thuế…

“Nhà nước hoàn toàn có thể tìm nguồn bù đắp bằng 1 vàih nâng cao năng lực cán bộ thuế để giảm được phần gian dối về thuế trong công ty. Thu được phần này thì sẽ nhiều hơn so có 1 vàih đánh thuế lên người dân. Trong bối cảnh giai đoạn này, “đẻ” thêm bất cứ sắc thuế nào đều là điều không nên” – vị giám đốc công ty giải đáp thuế nói.

Horea bày tỏ quan ngại

Chiều 14-4, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (Horea) Lê Hoàng Châu đã có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ và 1 vài bộ, ngành kiến nghị nhiều nội dung liên quan dự thảo dự án Luật Thuế tài sản mà Bộ Tài chính vừa mở bán. Trong đó, kiến nghị Chính phủ áp thuế 0% đối có nhà ở có giá trị dưới 1 tỉ đồng. Theo ông Châu, việc thi công dự án Luật Thuế tài sản (đánh thuế đất ở, nhà ở) cần đi cùng có việc sửa đổi chính sách bán hàng và cơ chế tính tiền sử dụng đất theo hướng quy định tiền sử dụng đất là 1 sắc thuế đánh trên làm việc “chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp thành đất ở”, có thuế suất dao động 10%-15% tính trên bảng giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành. Horea quan ngại sẽ xảy ra hiện trạng “thuế chồng thuế” do người tiêu dùng vừa phải nộp tiền sử dụng đất rất lớn, vừa nộp thuế tài sản. Việc này sẽ tác động đến mặt bằng giá cả nhìn chung mà trực tiếp là giá cả trên phân khúc nhà đất, làm giảm phần nào làm việc đầu tư, kinh doanh của 1 vài nhà đầu tư thứ cấp .

GÓC NHÌN

Đừng so sánh có 1 vài nước!

Dường như mỗi lần đưa ra chính sách bán hàng mới dễ gây phản ứng, cơ quan quản lý thường đưa chính sách bán hàng của 1 vài nước ra để so sánh và tiến hành mức “tương đương”. Nhưng thực ở điều kiện, tình cảnh sống của người dân Việt Nam rất khác. Chẳng hạn, 1 vài nước không sử dụng trên 70% tổng chi để chi không ngừng nghỉ; không lấy tiền thuế để xây cổng chào trăm tỉ, tượng đài ngàn tỉ; không lấy tiền thuế để đầu tư công gây lãng phí và 1 vài nước cũng không có các công ty nhà nước thua lỗ như Vinashin, Vinalines… Do đó, đừng so sánh có 1 vài nước!

Trong khi đó, theo dự thảo Luật Thuế tài sản, người dân có căn nhà Thứ nhất từ 700 triệu đồng trở lên sẽ phải đóng thuế là đánh vào đa số các người nghèo! Có khi dành dụm cả đời mới mua được căn nhà và nay phải đóng thuế. Chính sách thuế đánh vào căn nhà Thứ nhất đã ưu ái cho người giàu (vì căn nhà thứ 2-3 sẽ không phải đóng thuế (!?).

Việt Nam càng ngày càng hội nhập sâu rộng, thuế nhập khẩu giảm nhưng nhà nước chẳng thể chuyển sang đánh thuế 1 vài loại tài sản khác, gây bức xúc cho người dân. Thông thường, theo lý thuyết chung của kinh tế thì thuế là “kẻ thù” của tăng trưởng GDP và mỗi lần điều chỉnh chính sách bán hàng thuế cần phải được tìm hiểu kỹ lưỡng tác động ảnh hưởng đến người dân. Các thống kê cho thấy tổng lương của người dân hiện chỉ bằng dao động 94% tổng tiêu dùng, phản ánh mức lương của đa số người dân hiện không đủ sống.

Thuế là 1 trong các chính sách bán hàng quan trọng của kinh tế vĩ mô và chính sách bán hàng công nên cần hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và an ninh xã hội. Vừa qua, vô số chính sách bán hàng thuế được chuẩn bị sẽ tiến hành thêm như tăng thuế bảo vệ môi trường đối có xăng dầu, tăng thuế lương công ty, nếu áp quá nhiều chính sách bán hàng thuế sẽ “bào mòn” sức dân.

Một trong các câu hỏi quan trọng trong kinh tế vĩ mô và tài chính công là làm thế nào 1 vàih tân trong chính sách bán hàng thuế để ảnh hưởng tốt đến làm việc kinh tế và phúc lợi xã hội. Trong lý thuyết, người ta thường cho rằng 1 vài loại thuế có mối tương quan âm có tăng trưởng – thuế cao hơn nghĩa là tốc độ tăng trưởng kinh tế thấp hơn. Điều này được giải đáp có thực ở là thuế đưa ra sự biến dạng đối có nền kinh tế, nghĩa là chúng không có tính trung lập, (Marina Kesner – Škreb; 1999); điều này có nghĩa khi thuế cao hơn thì sự biến dạng méo mó của nền kinh tế cũng tăng.


Canhoorchidpark.org – Theo NLĐ

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm