Đất công, nhà công: Kiểm soát chặt để tránh lãng phí

Đất công, nhà công và sự quản lý, sử dụng- là vấn đề được dư luận quan tâm. Sắp tới, Quốc hội sẽ thực hiện giám sát về đất đai. Đó là việc làm cần thiết để siết lại kỷ luật trong lĩnh vực được coi là rất nhạy cảm này.

Nhiều dự án chậm triển khai, gây lãng phí quy mô đất rất lớn.

Ngày 1/7, Quốc hội đã ra mắt 5 nghị quyết được Quốc hội thông qua ở kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XIV, đã được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân ký chứng thực ban hành. Trong đó đáng chú tâm, ở Nghị quyết số 61/2018/QH14, Quốc hội đã chọn lọc thành lập Đoàn giám sát chuyên đề trên do Phó chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển làm Trưởng đoàn- liên quan đến đất đai.

Khi Quốc hội vào cuộc giám sát

Mục đích của cuộc giám sát là tham khảo, phân tích việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật; việc tổ chức thực hiện chính sách bán hàng, pháp luật về quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch thành phố; quản lý, sử dụng đất đai ở thành phố từ khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực đến hết năm 2018.

Theo đó, Đoàn giám sát cũng sẽ phân tích 1 vài kết quả đạt được, hạn chế, bất cập, gặp khó, vướng mắc; Xác định lý do, trách nhiệm của 1 vài cơ quan, tổ chức, cá nhân trong tổ chức thực hiện chính sách bán hàng, pháp luật về quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch thành phố; quản lý, sử dụng đất đai ở thành phố. Qua giám sát sẽ đề xuất, kiến nghị 1 vài biện pháp nhằm thực hiện nghiêm, có hiệu quả chính sách bán hàng, pháp luật về quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch thành phố; quản lý, sử dụng đất đai ở thành phố; phục vụ sửa đổi Luật Đất đai 2013 và đã đi vào hoạt động chính sách bán hàng, pháp luật có liên quan. Trong đó có 1 vài cơ quan chịu sự giám sát của Trung ương, 1 vài cơ quan chịu sự giám sát ở địa phương, UBND 1 vài tỉnh/thành phố trực Thuộc trung ương.

Đây được xem là cuộc giám sát rất cần thiết vì đất đai luôn là vấn đề nóng, được dư luận quan tâm. Thông tin về việc sử dụng đất đai không đúng, lãng phí ở không ít cơ quan, địa phương được dư luận rất quan tâm.

Nhiều ý kiến cho rằng, việc lãng phí đất công đã kéo dài nhiều năm, do buông lỏng quản lý, có dấu hiệu “lợi ích nhóm” và cũng còn do sự quản lý yếu kém. Nhiều khu đất “vàng” có giá trị lớn được cấp làm dự án nhưng lại “trùm mền” bất động, hoặc triển khai có tốc độ “rùa bò”, gây nên lãng phí lớn, bức xúc trong dư luận. Việc thu hồi 1 vài dự án kiểu này tuy đã được đặt ra nhưng ít được xử lý, hoặc xử lý không triệt để.

Câu chuyện ở Thành phố Hồ Chí Minh được xem như 1 “dẫn chứng” cho vấn đề này.

Câu chuyện từ 1 địa phương

Sáng ngày 30-6 mới đó, tài liệu từ HĐND TP HCM qua giám sát công tác quản lý và sử dụng nguồn tài nguyên đất trên địa bàn TP cho thấy, giá trị 1 vài khoản thu từ đất đai của TP hằng năm đều tăng và chiếm từ 8%-9% tổng nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, còn nhiều tồn ở trong công tác này- ông Trần Vĩnh Tuyến, Phó Chủ tịch UBND TP cho biết.

Còn theo ông Nguyễn Toàn Thắng- giám đốc Sở TNMT TP HCM thì thời gian qua, nhiều mặt bằng do 1 vài cơ quan, đơn vị, công ty nhà nước đã được giao quản lý sử dụng nhưng lại bố trí cho CB,CNV ở, cho thuê, hợp tác kinh doanh sai mục đích, trái quy định. Con số phát hiện sau 1 vài đợt thanh, kiểm tra 2 năm 2016-2017 là có 86 mặt bằng sử dụng sai phạm.

Nhưng, đáng kể hơn là việc giao đất cho 1 vài chủ đầu tư. Nói như ông Trần Vĩnh Tuyến thì “phải tìm 1 vàih kiểm soát chặt chứ không để hiện trạng như giai đoạn này”. Vậy, tình hình “như giai đoạn này” là gì? Câu trả lời ra sao thuộc trách nhiệm 1 vài quận/huyện trong quản lý nhà, đất công. Chưa hết, thật đáng lo ngại khi vị Phó Chủ tịch UBND TP cho rằng “đáng lo ngại là nhiều người không biết sợ là gì mặc dù thanh – kiểm tra đã xử lý”.

Ở khía cạnh khác, theo ông Trương Lâm Danh- Trưởng ban Pháp chế HĐND TP HCM, giá cho thuê nhà công giai đoạn này mỗi đơn vị làm 1 kiểu, có nơi tiến hành đơn giá cho thuê từ năm 1994, có nơi lại căn cứ theo giá thị trường, có nơi lại đấu giá. Ông Danh không nói ra nhưng đó chính là khe hở cho việc trục lợi cá nhân từ đất công, nhà công sản. Vấn đề cũng thật sự phức tạp khi ông Vũ Thanh Lưu- Phó Chủ tịch UBMTTQ TPHCM cho rằng, để lãng phí, thất thoát tài nguyên đất mới thấy thu hồi tiền chứ cán bộ làm sai thì chưa xử lý.

Nhân câu chuyện này, cũng cần nhắc lại 1 vài con số rất đáng suy nghĩ. Đó là trong đợt kiểm tra năm 2016-2017, Thanh tra TP HCM đã phát hiện nhiều sai phạm trong việc quản lý, sử dụng đất công, nhà công. Cụ thể, kết luận Thanh tra đã chỉ ra có 103 mặt bằng sai phạm, trong đó 17 mặt bằng sử dụng không đúng mục đích, sai quy định; 32 mặt bằng cho thuê trái phép; 26 mặt bằng không quản lý, bỏ trống gây lãng phí; 3 mặt bằng để xảy ra lấn chiếm; 1 vài mặt bằng còn lại vi phạm về quy hoạch, kế hoạch sử dụng… Qua đó kiến nghị xử lý 11 tập thể và 34 cá nhân. Đến nay, TP đã xử lý bằng hình thức kiểm điểm, rút bí kíp đối có 10 tập thể, 29 cá nhân; xử lý bằng hình thức khiển trách đối có 4 cá nhân. Còn 1 tập thể và 1 cá nhân đang tiếp tục bị xử lý. Tuy nhiên, mức độ xử lý ra sao, người dân rất cần được tài liệu rõ ràng.

Chỉ ra lý do đất công, nhà công bị sử dụng sai, Kết luận Thanh tra cho rằng chủ yếu là do 1 vài cơ quan, đơn vị được Nhà nước giao, cho thuê đất thiếu trách nhiệm trong việc quản lý, sử dụng. Có trường hợp vì lợi ích cục bộ mà vi phạm, như lợi dụng hình thức kêu gọi đầu tư, hợp tác liên doanh, liên kết để cho thuê đất hoặc tự ý bố trí cho công nhân viên làm nhà ở trên khuôn viên đất đang quản lý không đúng thẩm quyền. Đáng chú tâm, Kết luận Thanh tra nêu rõ: “Bên cạnh đó, 1 vài cơ quan nhà nước có thẩm quyền cũng chưa kịp thời kiểm tra và xử lý nghiêm việc sử dụng nhà, đất công không đúng mục đích, sai quy định pháp luật”.

Chỉ riêng 1 thành phố, khi cơ quan công dụng vào cuộc đã phát hiện ra khá nhiều sai phạm trong quản lý, sử dụng đất công, nhà công. Khi cả 63 tỉnh/thành cả nước; 1 vài cơ quan, đơn vị cộng được kiểm tra thì đảm bảo số vụ vi phạm phát hiện sẽ còn nhiều hơn. Và cũng đảm bảo rằng, số “dư ra” đó sẽ khiến cho hiện trạng nhà đất không “nóng” như bây giờ.

Rất đáng lo ngại là việc giao đất cho 1 vài chủ đầu tư. Nói như ông Trần Vĩnh Tuyến- Phó Chủ tịch UBND TP HCM thì “phải tìm 1 vàih kiểm soát chặt chứ không để hiện trạng như giai đoạn này”.

Vậy, tình hình “như giai đoạn này” là gì? Câu trả lời ra sao thuộc trách nhiệm 1 vài quận/huyện trong quản lý nhà, đất công. Chưa hết, vị Phó Chủ tịch UBND TP cho rằng “đáng lo ngại là nhiều người không biết sợ là gì mặc dù thanh – kiểm tra đã xử lý”.

Canhoorchidpark.org – Theo Đại Đoàn kết

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm