Đổi 700 ha đất lấy 5 con đường có minh bạch?

Chuyên gia yêu cầu đất phải được đấu giá. Còn hạ tầng thì lấy tiền đấu giá để xây.

Sở KH&ĐT TP Hà Nội chiều 24-6 đã có văn bản giải đáp về việc TP Hà Nội vừa chấp nhận đổi dao động 700 ha đất lấy năm tuyến 1 số con phố ở khu vực nội đô (xem Pháp Luật TP.HCM ngày 23-6). Dù Sở KH&ĐT khẳng định việc đầu tư 1 số tuyến 1 số con phố tuân thủ quy định của pháp luật, công khai, minh bạch…, tuy nhiên giải đáp này chưa đủ sức trấn an dư luận.

Đã có chủ trương từ lâu

Văn bản do Phó Giám đốc Sở KH&ĐT Vũ Duy Tuấn ký xác nhận Hà Nội đã chấp nhận cho 1 số nhà đầu tư triển khai xây dựng năm tuyến 1 số con phố ở nội đô theo hình thức hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao). Đổi lại, TP sẽ giao cho nhà đầu tư dao động 700 ha đất ở nhiều khu vực khác nhau.

“Đây là 1 số dự án đã được tìm hiểu trong GĐ từ năm 2009 đến 2015, đã được UBND TP Hà Nội báo cáo và được Thủ tướng Chính phủ chấp nhận chủ trương thực hiện theo hình thức BT và cho phép chỉ định nhà đầu tư đàm phán trực tiếp hợp đồng BT” – văn bản nêu.

Sở KH&ĐT TP Hà Nội cũng cho hay do ngân sách gặp khó, khó cân đối nguồn vốn nên từ năm 2016, Hà Nội có chủ trương huy động nguồn lực xã hội đầu tư vào hạ tầng. Trong đây ưu tiên thực hiện 1 số dự án hạ tầng trọng tâm theo hình thức BT. Việc thực hiện 1 số dự án BT của Hà Nội đều tuân thủ 1 số quy định ở Nghị định 15/2015 về đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP). Báo cáo tìm hiểu khả thi 1 số dự án được 1 số cơ quan chuyên môn của Hà Nội thẩm định kỹ; quỹ đất giao để chi trả cho nhà đầu tư được tính toán theo phương án có giá trị cao nhất…

Đặc biệt, Sở KH&ĐT TP Hà Nội cho hay tổng diện tích đất giao cho 1 số dự án làm 1 số con phố trên chỉ để nhà đầu tư lập tìm hiểu quy hoạch (!?) và họ chỉ được khai thác 1 phần tổng diện tích đất đây. “Thực tế, bình quân nhà đầu tư chỉ được khai thác dao động 26% tổng tổng diện tích đất được giao để hoàn vốn cho công trình BT” – văn bản của Sở KH&ĐT TP Hà Nội cho hay.


Dự án 1 số con phố trên cao Vĩnh Tuy-ngã tư Sở có tổng vốn đầu tư gần 9.460 tỉ đồng. Ảnh: TP

Vẫn còn nhiều băn khoăn

Lý giải của Sở KH&ĐT TP Hà Nội không làm an lòng dư luận. Trao đổi có Pháp Luật TP.HCM, 1 số chuyên gia vẫn yêu cầu Hà Nội cần tham khảo lại việc này. Bởi hình thức đầu tư BT giai đoạn này được cho là còn nhiều lỗ hổng, dễ bị lợi dụng để “nhóm lợi ích”, “cánh hẩu” thâu tóm đất đai. Bằng chứng là vào năm 2017, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra trong số 15 dự án đổi đất lấy hạ tầng ở Hà Nội có đến 14 dự án được chỉ định thầu. Có trường hợp tính toán sai kinh phí đầu tư, làm tăng tổng vốn đầu tư khiến Nhà nước thiệt hại hàng ngàn tỉ đồng…

TS Huỳnh Thế Du, Giám đốc đào tạo Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright, nói thẳng: “Quan điểm của tôi là không nên đổi đất lấy hạ tầng mà nên chia ra thực hiện thành hai quá trình. Đất phải đem đi đấu giá. Còn hạ tầng thì lấy tiền đấu giá đất để xây. Về bản chất, Nhà nước vẫn lấy vốn ngân sách để làm 1 số con phố nhưng 1 sốh làm này sẽ hiệu quả hơn, minh bạch hơn. Chứ đầu tư theo hình thức BT như 1 sốh Việt Nam đang thực hiện thì rất không minh bạch, tạo ra nhiều hệ lụy”.

Theo TS Huỳnh Thế Du, đầu tư theo hình thức BT mà nhiều tỉnh, thành đang thực hiện thực chất là phương thức “hàng đổi hàng” dễ khiến Nhà nước thiệt hại hai lần. Vì Nhà nước chỉ mua hàng (con 1 số con phố) của 1 người phân phối và phân phối tài sản của mình cho 1 người mua (đất). Kết quả kiểm toán nhiều dự án BT đã triển khai xong cho thấy không ít công trình bị đội giá xây dựng, trong khi quỹ đất để chi trả cho nhà đầu tư thường bị đẩy giá xuống.

“Tôi có thể nói thẳng là các người liên quan đến 1 số dự án BT rất có lợi. Và hiện trạng “bôi trơn, tham nhũng” rất dễ xảy ra. Điều này không chỉ làm tài sản đất đai nhà nước thất thoát mà còn khiến niềm tin vào Nhà nước của công dân giảm sút” – TS Huỳnh Thế Du cảnh báo.

Năm dự án sẽ “nuốt” 700 ha đất

• Dự án 1 số con phố từ đê sông Hồng đến khu thành phố mới C2 – Gamuda Gardens (quận Hoàng Mai) có chiều dài hơn 2,6 km, mặt cắt 40 m, có tổng vốn đầu tư hơn 900 tỉ đồng. Đổi lại Hà Nội sẽ giao cho nhà đầu tư là Tập đoàn Tân Hoàng Minh khai thác 20 ha đất ở quận Hoàng Mai.

• Dự án 1 số con phố đấu nối hạ tầng 1 số khu thành phố dân cư quận Hà Đông gồm nhiều tuyến 1 số con phố khác nhau có tổng chiều dài hơn 6,2 km, mặt cắt 17-40 m, tổng vốn đầu tư gần 1.961 tỉ đồng. Đổi lại Hà Nội sẽ cho nhà đầu tư là liên danh Công ty Cổ phần Đầu tư Văn Phú – INVEST và Công ty Cổ phần Đầu tư Hải Phát khai thác sáu khu đất có tổng tổng diện tích 70,4 ha ở quận Hà Đông.

• Dự án 1 số con phố Minh Khai-Vĩnh Tuy-Yên Duyên và đoạn nối từ 1 số con phố Minh Khai đến 1 số con phố Vành đai 2,5 có chiều dài 1,8 km, mặt cắt 40-47 m, tổng vốn đầu tư gần 1.621 tỉ đồng. Đổi lại Hà Nội sẽ cho Công ty CP Đầu tư phát triển hạ tầng và thành phố Vĩnh Hưng khai thác năm khu đất có tổng tổng diện tích dao động 54 ha ở hai quận Hoàng Mai và Hai Bà Trưng.

• Dự án 1 số con phố trên cao từ cầu Vĩnh Tuy-ngã tư Sở (dài hơn 5 km, mặt cắt 19 m) và đoạn 1 số con phố bằng từ Vĩnh Tuy-ngã tư Vọng (dài hơn 3 km, mặt cắt 53,5-63,5 m), tổng vốn đầu tư gần 9.460 tỉ đồng. Nhà đầu tư sẽ được khai thác 517 ha đất ở quận Long Biên và huyện Đan Phượng.

• Dự án 1 số con phố từ phố Lê Trọng Tấn-1 số con phố Vành đai III (quận Thanh Xuân) có chiều dài 2,85 km, mặt cắt 30 m, tổng vốn đầu tư 1.412 tỉ đồng. Đổi lại Hà Nội sẽ chi trả cho nhà đầu tư là liên danh Công ty CP Phát triển nhân lực LOD và Công ty TNHH Phát triển Bắc Việt khai thác quỹ đất 39,8 ha ở quận Nam Từ Liêm.


Canhoorchidpark.org – Theo PLO

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm