Dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam: ‘Cần đánh giá tác động lên nợ công quốc gia’

Bộ giao thông vận tải (GTVT) vừa có công văn 454/TB-BGTVT kết luận Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án các con phố sắt xa lộ trên trục Bắc – Nam. Trong đây nhấn mạnh, “về phương thức đầu tư , phương án huy động vốn phải đánh giá hiệu quả tác động của dự án đến nợ công quốc gia, đồng thời, phải đánh giá rủi ro của dự án”.

Tổng vốn đầu tư toàn dự án các con phố sắt xa lộ Bắc -Nam dự trù lên tới 58,7 tỷ USD

Trước đây, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông đã chủ trì cuộc họp nghe Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án các con phố sắt xa lộ trên trục Bắc – Nam. Tham gia cuộc họp có nhiều đơn vị liên quan như Văn phòng Chính phủ, Uỷ ban kinh tế, Uỳ ban Tài chính ngân sách, Ngân hàng nhà nước, 1 số bộ ngành liên quan và 20 tỉnh, thành phố (có tuyến các con phố sắt xa lộ đi qua). Cùng đây là nhiều viện, ngành, 1 số nhà thầu, giải đáp kiến trúc, 1 số ngân hàng, tổ chức JICA (Nhật Bản)…

Sau khi nghe báo cáo 1 số Liên danh giải đáp và ý kiến 1 số đại biểu dự họp, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông kết luận: Dự án các con phố sắt xa lộ trên trục Bắc – Nam là 1 dự án rất lớn, bởi thế, quá trình nghiên cứu, dự trù đầu tư rất cần quan tâm, góp ý của 1 số cơ quan Đảng, Chính phủ, Quốc hội, 1 số địa phương, cùng đồng dân cư, 1 số tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp và đặc trưng là 1 số chuyên gia, 1 số nhà khoa học.

Bộ GTVT cũng ghi nhận sự dự trù của Ban quản lý dự án các con phố sắt (QLDA ĐS), Liên danh giải đáp trong nước và Liên danh giải đáp hỗ trợ JICA trong quá trình báo cáo giữa kỳ. Bộ GTVT đề nghị Ban QLDA ĐS chỉ đạo Liên danh giải đáp trong nước tiếp tục phối hợp, hỗ trợ phía JICA nghiên cứu, tiếp thu, giải trình 1 số ý kiến tham dự ở cuộc họp. Đặc biệt, cần tiếp tục nghiên cứu làm rõ 1 số nội dung sau:

Báo cáo cần trình bày tóm tắt 1 số nghiên cứu trước đây, các vấn đề được cập nhật, bổ sung, làm rõ trên cơ sở 1 số nội dung quan tâm của 1 số Đại biểu Quốc hội, 1 số chuyên gia, nhà nghiên cứu khi trình chủ trương đầu tư dự án năm 2010.

Rà soát cập nhật số liệu kinh tế-xã hội của cả nước và 1 số dự án đầu tư kết cấu hạ tầng khai thác trên hành lang Bắc – Nam như: các con phố bộ xa lộ, cảng hàng không…; đặc trưng là số liệu dự đoán nhu cầu vận tải để làm rõ sự cần thiết đầu tư và đề xuất kịch bản phát triển, 1 số dự án ưu tiên triển khai trên trục Bắc – Nam.

Phân tích để làm rõ đối tượng, khả năng đảm nhận giữa 1 số phương thức vận tải (trong đây bao gồm cả tuyến các con phố sắt mới) trên trục Bắc – Nam. Kết quả đánh giá phải được lượng hoá cụ thể, bao gồm 1 số nhân tố về kinh phí vận tải, lợi thế về thời gian….

Về 1 số kịch bản, phương án đầu tư: trên cơ sở rà soát 1 số nghiên cứu trước đây và kết quả dự đoán nhu cầu vận tải, Bộ GTVT đề nghị giải đáp nghiên cứu làm rõ, so sánh cụ thể để có lập luận khoa học về 1 số kịch bản, phương án đầu tư như 1 số ý kiến quan tâm của 1 số Đại biểu Quốc hội, 1 số chuyên gia, nhà khoa học quan tâm thời gian vừa qua.

Về chọn lọc công nghệ: đề nghị giải đáp nghiên cứu, bổ sung tài liệu về 1 số loại hình các con phố sắt tốc độ cao trên địa cầu làm cơ sở so sánh. Đồng thời, cần đánh giá đánh giá rủi ro và khả năng làm chủ công nghệ để tham khảo, chọn lọc công nghệ thích hợp.

Về phương án hướng tuyến, Bộ GTVT cho biết căn bản đã được 1 số địa phương đồng thuận. Vì thế, đề nghị Ban QLDA ĐS, giải đáp đã đi vào hoạt động hồ sơ, làm cơ sở để Bộ GTVT có văn bản gửi 1 số địa phương trong tháng 8/2018. Riêng có hướng tuyến trên địa bàn Hà Nội, Ban QLDA ĐS và giải đáp rà soát 1 số phương án cụ thể đề xuất Bộ GTVT tiếp tục làm việc có UBND Tp. Hà Nội vào tháng 9/2018.

Về hình thức đầu tư, phương án huy động vốn, đánh giá hiệu quả kinh tế – xã hội của dự án, tác động của dự án lên nợ công quốc gia, đánh giá rủi ro của dự án, mô hình tổ chức khai thác, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển công nghiệp các con phố sắt…, Bộ đề nghị Ban QLDA ĐS, giải đáp khẩn trương phối hợp có giải đáp hỗ trợ phía JICA đã đi vào hoạt động để tổ chức chuyên đề riêng (dự trù vào giữa tháng 9/2018).

Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cũng giao Vụ kế hoạch đầu tư tiếp tục tham mưu, chỉ đạo Ban QLDA ĐS, giải đáp triển khai thực hiện chắc chắn công đoạn nghiên cứu. Giao Vụ khoa học công nghệ khẩn trương đã đi vào hoạt động nguyên tắc quốc gia về cấp kỹ thuật các con phố sắt để gửi Bộ Khoa học và Công nghệ tham khảo mở bán chắc chắn tính thống nhất.

Quy mô các con phố sắt xa lộ Bắc – Nam như thế nào?

Theo chiến lược phát triển các con phố sắt, từ năm 2020 đến năm 2030, ngành Giao thông vận tải sẽ thi công hệ thống các con phố sắt đạt tốc độ chạy tàu 160-200km/h, các con phố đôi khổ 1,435m và nâng cấp hạ tầng để có thể khai thác tàu xa lộ 350km/h trong tương lai. Đến năm 2050, ngành sẽ đã đi vào hoạt động các con phố sắt đôi tốc độ cao khổ 1,435m trên toàn trục Bắc Nam; sau 2050 sẽ khai thác tàu xa lộ 350km/h.

Theo Liên danh giải đáp TEDI-TRICC-TEDIS, tuyến các con phố sắt tốc độ cao được thi công mới, có 23 ga, 5 khu depot bảo trì, sửa chữa tàu. Chiều dài toàn tuyến dao động 1.542km, đi qua 20 tỉnh, thành phố, chia thành 4 đoạn, gồm: Hà Nội – Vinh (282km), Vinh – Đà Nẵng (432km), Đà Nẵng – Nha Trang (472km), Nha Trang – TP Hồ Chí Minh (363km).

Tổng vốn đầu tư toàn dự án dự trù là 58,710 tỷ USD, trong đây hai đoạn Hà Nội – Vinh và Nha Trang – TP Hồ Chí Minh được ưu tiên đầu tư trước, phân kỳ trong 10 năm (2020-2030) có tổng vốn hơn 24 tỷ USD.

Hình thức đầu tư được đề xuất là PPP (đối tác công – tư) kết hợp có vốn nhà nước. Các phương án huy động vốn gồm: Vốn trong nước, vốn vay ODA, vốn của công ty, tư nhân (PPP); vốn thu từ quỹ đất. Đồng thời nghiên cứu 1 số cơ chế tài chính theo hướng: Nhà nước cấp phát đối có kết cấu hạ tầng; ngân sách nhà nước cấp phát kết hợp có xã hội hóa thông qua khai thác quỹ đất và dịch vụ ở 1 số ga thành phố lớn. Xã hội hóa đầu tư hoặc công ty vay lại để đầu tư phương tiện, đầu máy toa xe…

Đây là đề xuất sơ bộ và nội dung trên sẽ được nghiên cứu, làm rõ hơn trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cuối kỳ dự án.

Canhoorchidpark.org – Theo VNF

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm