Dự án khuất tất: Chỗ siết, chỗ buông

Sáu tháng đầu năm 2018, TP HCM có 100 chung cư trong tổng số hơn 1.000 chung cư trên địa bàn xảy ra tranh chấp. Trong đấy, chỉ có 34 trường hợp đang được Sở Xây dựng TP kiểm tra, xử lý.

Hàng loạt dự án BĐS ở TP HCM bị người dân tố cáo, khiếu nại vì nhiều vấn đề sai phạm. Thế nhưng, có dự án thì bị kiểm tra kỹ, xử phạt nặng nhưng có dự án không bị xử lý kéo dài nhiều năm, thậm chí còn được giải đáp hợp thức hóa, cho qua…

Hàng loạt sai phạm

Giới đầu tư BĐS ở TP HCM còn nhớ chuyện gần đấy, Công ty TNHH Đầu tư BĐS Tân Bình bị phạt nặng có số tiền 1,64 tỉ đồng và bị đình chỉ kinh doanh 12 tháng.

Theo đấy, dự án Tổ hợp nhà ở xã hội Tân Bình Apartment (32 Hoàng Bật Đạt, quận Tân Bình) do doanh nghiệp (DN) này làm chủ đầu tư có tới 19 vi phạm. Dự án này chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội, được vay ưu đãi gói 30.000 tỉ đồng, tổng diện tích 4.400 m2 có 2 block cao 14 tầng, 168 căn hộ chung cư.

Sai phạm của chủ đầu tư dự án nói trên là ký hợp đồng chuyển nhượng có bạn mà tổng diện tích không được xác định theo tổng diện tích thông thủy; không có hợp đồng bảo lãnh của ngân hàng về bảo lãnh nghĩa vụ tài chính giữa chủ đầu tư và bạn; ký hợp đồng chuyển nhượng khi chưa đủ điều kiện. Ngoài ra, chủ đầu tư còn 16 lỗi khác như không nghiệm thu, không phê duyệt hồ sơ thiết kế…

Một dự án khác cũng “đình đám” vì bị xử phạt đến 1 tỉ đồng là Thảo Điền Sapphire, do Công ty Cổ phần TDS làm chủ đầu tư. Ngoài việc bị phạt tiền, chủ đầu tư còn bị đề nghị tháo dỡ phần vi phạm vì thi công tăng tổng diện tích tầng trệt, vi phạm dao động lùi sông Sài Gòn có tổng tổng diện tích 1.127 m2.

Theo thống kê của Hiệp hội Bất động sản TP HCM, 6 tháng đầu năm nay, TP có 100 chung cư xảy ra tranh chấp trong tổng số hơn 1.000 chung cư trên địa bàn. Trong đấy, chỉ có 34 trường hợp đang được Sở Xây dựng kiểm tra, xử lý.

Để có lợi, sẵn sàng… sai

Chuyện làm dư luận bức xúc mới đấy là việc UBND quận 7 chỉ xử phạt 150.000 đồng đối có Công ty Minh Thành vì vi phạm thi công trái phép.

Theo đấy, năm 2005, Sở Xây dựng TP HCM cấp giấy phép cho dự án chung cư 15 tầng ở số 259 Lê Văn Lương, quận 7, do Công ty Minh Thành làm chủ đầu tư. Thời điểm đấy, chủ đầu tư chưa đã đi vào hoạt động việc lập, trình phê duyệt quy hoạch tổng thể mặt bằng dự án và chưa lập dự án đầu tư. Chưa kể, doanh nghiệp này đã xây thêm 1 tầng so giấy phép.

Ngoài phạt hành chính 150.000 đồng, UBND quận 7 còn buộc Công ty Minh Thành thực hiện đúng thiết kế được duyệt nhưng khó hiểu là sau đấy lại chấp thuận cho công trình được tăng 1 tầng. Đồng thời, Sở Quy hoạch Kiến trúc TP cũng có văn bản chấp thuận chỉ tiêu quy hoạch thiết kế công trình cao tối đa 16 tầng, không kể tầng hầm và tầng lửng.

Dư luận cho rằng mức phạt 150.000 đồng mà UBND quận 7 ứng dụng đối có Công ty Minh Thành là chưa thích hợp, không đủ sức răn đe, chẳng khác nào “phạt cho có”. Điều này dễ dẫn đến việc người vi phạm sẵn sàng sai để hưởng lợi lớn hơn.

Trong khi đấy, 1 số bức xúc mà cư dân ở chung cư Hồng Lĩnh (huyện Bình Chánh, do Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Hồng Lĩnh làm chủ đầu tư) phản ánh đến nay vẫn chưa được giải quyết. Năm 2016, Báo Người Lao Động đã phản ánh hiện trạng sai phạm kéo dài nhiều năm ở dự án này.

Chung cư Hồng Lĩnh 8 năm chưa tổ chức hội nghị nhà chung cư và cũng chưa có sổ hồng khiến cư dân lo lắng. Ảnh: SƠN NHUNG

Năm 2012, Thanh tra TP HCM có kết luận về 1 số sai phạm của dự án chung cư Hồng Lĩnh. Sau đấy, TP chỉ đạo xử lý nhưng vụ việc kéo dài. Cụ thể, chủ đầu tư đã thi công sai thiết kế, tăng tổng diện tích hầm trong khuôn viên đất chung cư; lấp ô thông tầng ở tầng lửng; thi công tăng tổng diện tích ở sân thượng, chuyển đổi công năng từ công dụng thương mại – dịch vụ thành 68 căn hộ chung cư. Đáng nói là công trình đã đã đi vào hoạt động và đưa vào sử dụng từ năm 2010 nhưng đến nay vẫn chưa tổ chức hội nghị nhà chung cư.

Điều làm cư dân bức xúc ở dự án này là quy trình xử lý kéo dài, chỉ đạo từ TP, sở, ngành, “đẩy qua” rồi “đưa về” mà vẫn chưa giải quyết triệt để. Cuối năm 2017, cư dân chung cư Hồng Lĩnh tiếp tục bày tỏ bất bình vì trong báo cáo về quá trình xử lý sai phạm của dự án, Sở Xây dựng đưa ra 1 số kiến nghị xử lý, giải đáp mà theo họ là rất nhẹ tay, hoàn toàn có lợi cho chủ đầu tư.

Cụ thể, về sai phạm thi công tăng 232 m2 ở tầng hầm, Sở Xây dựng TP HCM đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp có UBND huyện Bình Chánh “khẩn trương” báo cáo đề xuất UBND TP tham khảo giao đất bổ sung đối có phần tổng diện tích tăng thêm. Hành vi lắp ô thông tầng ở tầng lửng 255,5 m2 thì buộc nộp phần lợi ích bất hợp pháp 50% giá trị phần thi công sai thiết kế được phê duyệt, sau khi đã đi vào hoạt động sẽ được cấp quyền có. Còn sai phạm nghiêm trọng là việc biến phần tổng diện tích thương mại thành 68 căn hộ chung cư thì đề nghị chủ đầu tư khẩn trương điện thoại Sở Tài chính nộp nghĩa vụ tài chính bổ sung, điện thoại Ban Quản lý khu Nam để tham khảo điều chỉnh quy hoạch theo quy định. Đồng thời, bố trí thêm 420 m2 trệt trống để bảo đảm tổng diện tích để xe. Đáng nói là phần sân thượng thì đề nghị chủ đầu tư bàn giao cho ban quản trị để sử dụng chung nhưng giai đoạn này chưa lập ban quản trị nên doanh nghiệp cam đoan giao sau.

Trao đổi có chúng tôi, cư dân chung cư Hồng Lĩnh cho rằng suốt 6 năm qua, trong quá trình thanh tra, ban hành chọn lọc, đề xuất phương án xử lý vi phạm ở chung cư, 1 số cơ quan công dụng chưa bao giờ tham vấn ý kiến của họ có tư 1 sốh là đối tượng có ích lợi và bị ảnh hưởng trực tiếp. Cơ quan công dụng cũng không chủ động cung cấp bất kỳ tài liệu nào về hướng xử lý. Công văn của cơ quan quản lý thì đều theo hướng có lợi cho chủ đầu tư, trong khi ích lợi của cư dân thì không quan tâm.

Một luật sư là thành viên Trung ương Hội Luật gia Việt Nam cho rằng 1 số vi phạm của chủ đầu tư chung cư Hồng Lĩnh đều rơi vào điều nghiêm cấm của Luật Xây dựng, ảnh hưởng ích lợi sinh hoạt, môi trường sống cũng như an toàn tính mạng cho cư dân nên đòi hỏi chủ đầu tư phải nghiêm túc thực hiện. Hàng ngàn người dân sống ở đấy cho biết chưa biết bao giờ mới hết lo lắng, bất an nên luôn mong được TP xử lý và đưa ra biện pháp triệt để để họ an tâm sinh sống.

Sao không xử phạt?

Theo ông Nguyễn Hữu Quang, đại diện cư dân chung cư Hồng Lĩnh, trong quá trình họ khiếu nại, kiến nghị xử lý vi phạm của chủ đầu tư mấy năm qua, nhưng cơ quan quản lý chưa trả lời rốt ráo. Chưa kể, đoàn kiểm tra PCCC của UBND huyện Bình Chánh đã có kết luận chủ đầu tư chung cư vi phạm 10 nội dung, không bảo đảm an toàn tính mạng cho cư dân. Thế nhưng, chủ đầu tư mới thực hiện 2 nội dung, còn 8 nội dung nữa thì cơ quan thẩm quyền không xử phạt.

“Nếu xảy ra hỏa hoạn, ảnh hưởng tính mạng cư dân thì ai chịu trách nhiệm? Vừa qua, chủ đầu tư còn tự tiện chiếm 250 m2 tầng lửng để cho thuê, không trả lại cho cư dân. Đối có việc chuyển đổi công năng sai phép 68 căn hộ chung cư, UBND TP buộc bù đắp 420 m2 tổng diện tích bãi gửi xe cho chung cư và đề nghị chủ đầu tư sử dụng tổng diện tích này ở tầng trệt. Thế nhưng, chủ đầu tư lại đề xuất thi công, mở rộng dưới tầng hầm dẫn đến cư dân phản đối. Trách nhiệm cơ quan nhà nước ở đâu để chủ đầu tư làm vậy?” – ông thắc mắc.

Cần giám sát, xử lý

Luật sư Trần Đình Dũng, Đoàn Luật sư TP HCM, cho rằng trong bối cảnh nhiều DN kinh doanh BĐS làm nhiều dự án, xây nhiều chung cư như giai đoạn này, cơ quan công dụng cần giám sát, xử lý nếu DN vi phạm và phải xử lý ngay, xử nghiêm để răn đe. Tất cả phải minh bạch, công khai để tạo sự công bằng.

Đặc biệt, nếu DN vướng mắc thì hỗ trợ tháo gỡ sớm, chứ chẳng thể để sự việc xảy ra rồi bạn, người dân khiếu nại, tố cáo mới xử lý. Khi đấy, sự việc thêm rắc rối, khó xử lý và dễ xảy ra hiện trạng không công bằng, thiên vị…

Xử phạt không cảm tính

Một lãnh đạo Sở Xây dựng TP HCM cho biết việc xử phạt hành chính đối có 1 số công trình sai phạm có mức tiền khác nhau đều có 1 số căn cứ. Trong đấy, tham khảo nhiều nhân tố về 1 số lỗi vi phạm, hướng khắc phục và thời điểm vi phạm dựa theo 1 số biên bản lập sẵn.

Chẳng hạn, dự án công trình nhà ở xã hội Tân Bình Apartment bị phạt rất nặng bởi căn cứ Nghị định 139 mới. Ngoài ra, chủ đầu tư dự án rất nhiều lần cam đoan có 1 số sở, ngành và cư dân sẽ tháo dỡ công trình vi phạm cũng như bàn giao căn hộ chung cư. Tuy nhiên, việc thất hứa diễn ra liên tục nên buộc phải xử phạt mức cao.

Trường hợp 1 số căn villa lấn sông Sài Gòn thuộc dự án Thảo Điền Sapphire, UBND TP từng nhiều lần họp và quyết xử lý nghiêm để làm “án điểm”. “Chủ đầu tư không chấp hành, cố tình giữ nguyên thực trạng và vi phạm rất nghiêm trọng đối có hành lang bảo vệ sông. Việc xử phạt có 1 số căn cứ quy định pháp luật rõ ràng chứ không phải dựa trên cảm tính” – 1 lãnh đạo Sở Xây dựng TP khẳng định.

Lý giải về việc có công trình vi phạm nhưng chỉ bị phạt vài trăm ngàn đồng hoặc cho hợp thức hóa, lãnh đạo Sở Xây dựng cho rằng thời điểm lập biên bản và quá trình vi phạm chưa có 1 số nghị định xử phạt mới. “Chung cư Minh Thành vi phạm từ năm 2005-2007. Lúc đấy, mức xử phạt khác bây giờ và UBND quận 7 căn cứ 1 số văn bản hiện hành để đưa ra chọn lọc xử phạt” – vị này tài liệu.

Trả lời câu hỏi ở sao 1 số công trình thi công sai phép vẫn được cấp giấy chứng nhận cho 1 số căn hộ chung cư, ông Dư Huy Quang, Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai TP – Sở Tài nguyên và Môi trường, cho biết 1 số trường hợp này đều được báo cáo và xin ý kiến từ UBND TP, sau đấy họp có nhiều đơn vị nhằm tham khảo mọi góc độ, từ đấy nắm rõ sai phạm do chủ đầu tư, ban quản trị hay cư dân. Nếu người dân không sai phạm, bị gian dối trong quá trình chuyển nhượng thì sẽ cấp giấy chứng nhận nhằm bảo đảm ích lợi chính đáng, còn sai phạm của chủ đầu tư sẽ xử lý riêng. Không thể vì cái sai của chủ đầu tư mà bắt cư dân chịu khổ.

Đối có dự án Đức Long Golden Land, Sở Xây dựng TP cho biết ở thời điểm kiểm tra chưa ghi nhận sai phạm. Sở Xây dựng chỉ kiểm tra đúng lĩnh vực phụ trách.

Canhoorchidpark.org – Theo NLĐ

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm