Giữ lại vòng tròn đất trồng vùng ven

Nên chăng trong phát triển thành thị TPHCM, cần giữ lại 1 phần qui mô đất chưa thi công hoặc đất nông nghiệp xung quanh ngoại thành, như 1 vòng tròn giúp bảo vệ thành thị trước những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, tận dụng vùng trũng cũng như địa hình môi trường xung quanh để trữ nước mùa khô và thoát nước mùa mưa.



Lấy đất nông nghiệp làm công nghiệp và dịch vụ cần được tính toán cẩn thận sao cho chắc chắn tính hiệu quả. Ảnh: Thauxaydung.vn

Đất trống ngoại thành thuận lợi cho thoát nước

TPHCM dự định chuyển 26.000 ha đất nông nghiệp sang đất công nghiệp và dịch vụ, ngoài mục đích tăng hiệu quả sử dụng đất, còn có về cho chính quyền đô thị dao động 1,5 triệu tỉ đồng. Trong điều kiện nguồn vốn ngân sách không đủ chi thì đây là khoản tiền lớn sẽ giúp chính quyền đô thị đầu tư vào những công trình thiết yếu về y tế, giáo dục, chống ngập, hạ tầng giao thông.

Song, lấy đất nông nghiệp làm công nghiệp và dịch vụ cần được tính toán cẩn thận sao cho chắc chắn tính hiệu quả, tránh dự án treo như đã từng xảy ra ở nhiều tỉnh thành cả nước, phục vụ sự phát triển bền vững, hạn chế ảnh hưởng sinh kế người dân, môi trường môi trường xung quanh, nhất là gây ngập nước.

Chống ngập nước nếu thiếu phương án giải quyết tổng thể, chỉ thực hiện cục bộ như nâng các con phố, chưa quan tâm đến những nơi kế bên sẽ dẫn đến hiện trạng hết ngập chỗ này lại ngập chỗ khác. Bởi vậy, kiến trúc thoát nước trong thành thị nên ưu tiên giải pháp tự chảy, tìm hướng thoát ngắn nhất, không tắc nghẽn hoặc gây ngập cục bộ. TPHCM có địa hình còn nhiều đất trống ngoại thành sẽ rất thuận lợi trong việc tận dụng môi trường môi trường xung quanh, thoát nước mưa ra những vùng trũng, sông, kênh, mương, rạch. Máy bơm chỉ sử dụng trong trường hợp địa hình thấp, không có vùng trũng và dòng chảy môi trường xung quanh để thoát nước.

Những năm gần đây việc phát triển những khu công nghiệp, dịch vụ đã lấy đi qui mô lớn đất nông nghiệp, mảng xanh. Đây thường là những vùng trũng, đất trống đã được 1 số chuyên gia thành thị cảnh báo nếu san lấp để phát triển sẽ chặn mất dòng chảy và các con phố thoát nước của đô thị, dễ dẫn đến ngập úng từ nội khu. Điển hình như phía Nam đô thị trên địa bàn quận 7, huyện Nhà Bè, nhiều nơi chưa làm hồ điều tiết để trả lại qui mô chứa nước môi trường xung quanh sau khi san lấp mặt bằng.

Dọc các con phố Mai Chí Thọ – Võ Văn Kiệt, trước đây toàn là đồng ruộng và mương rạch, nay đã bị bê tông hóa gần kín. Dọc theo các con phố Lê Văn Lương (xã Phước Kiển, huyện Nhà Bè), gần chục dự án nhà ở đã hình thành và đang san lấp mương, rạch…

Càng mở rộng thành thị thì hệ số dòng chảy càng cao, tức là lượng nước mưa rơi xuống tạo thành dòng chảy tăng lên, đòi hỏi kích cỡ cống, kênh, mương, rạch để vận chuyển lưu lượng nước mưa cũng phải tăng theo. Nếu hạ tầng không cung cấp cho thoát nước tất sẽ gây ngập.

Cần lường hết những hệ lụy xã hội

Nên chăng trong phát triển thành thị TPHCM, để hướng đến sự bền vững, cần giữ lại 1 phần qui mô đất chưa thi công hoặc đất nông nghiệp xung quanh ngoại thành quận 2, 7, 9, 12, Thủ Đức và huyện Bình Chánh, Nhà Bè, Hóc Môn, Củ Chi… Xem đây như 1 vòng tròn giúp kiểm soát sự phát triển mở rộng tràn lan, bảo vệ thành thị trước những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, tận dụng vùng trũng cũng như địa hình môi trường xung quanh để trữ nước mùa khô và thoát nước mùa mưa.

TPHCM nên chuyển đổi 26.000 ha đất nông nghiệp sang đất công nghiệp và dịch vụ sao cho chắc chắn ích lợi người dân, không xuất hiện hiện trạng nhếch nhác làm xấu thành thị bằng những cam đoan đáng tin cậy và kèm theo đây là những chế tài thích hợp cho những trường hợp vi phạm.

Với người dân không còn đất nông nghiệp, dù được thu về số tiền bồi thường nhưng vẫn có thể bấp bênh trong cuộc sống do nhữngh tân nơi cư trú và mất việc làm trồng trọt, chăn nuôi,… Chính quyền bởi thế cần lường hết những hệ lụy xã hội có thể xảy ra để có sự dự định chu đáo, hỗ trợ việc làm thích hợp cho từng đối tượng cũng như hộ gia đình.

Với phần đất nông nghiệp chuyển đổi, cần đưa vào đồ án quy hoạch tổng thể, mặt bằng phân khu tính năng công nghiệp và dịch vụ theo định hướng phát triển của đô thị, được cơ quan thẩm quyền phê duyệt làm cơ sở triển khai, giám sát, xử lý vi phạm. Đồng thời, chính quyền đô thị cần tính toán chống ngập trên cơ sở khoa học, dựa trên bản đồ sông, kênh, rạch, cống thoát nước cộng mặt bằng lưu vực, qui mô, dân số, nước thải, nước mưa. Trong đây, cần có giải pháp chống ngập và kiến trúc những khu vực dành cho thoát nước, kể cả hồ điều tiết trữ nước. Những nơi công cộng, công viên, vui chơi, vui chơi thay vì bê tông hóa sẽ kiến trúc thêm mảng xanh, bồn hoa, thảm cỏ vừa tạo phong cảnh vừa là nơi thấm hút nước.

Trong khi đây, chủ đầu tư làm dự án cũng cần được kiểm soát nghiêm ngặt để hạn chế ảnh hưởng xấu đến môi trường môi trường xung quanh, gây ngập nước. Chẳng hạn khi san lấp mặt bằng đòi hỏi phải làm hồ điều tiết, hệ thống thoát nước, cung cấp nhu cầu theo đồ án quy hoạch tổng thể, mặt bằng phân khu tính năng.

Như vậy, đô thị vừa thu về nguồn chi phí lớn từ việc chuyển đất nông nghiệp sang đất công nghiệp và dịch vụ, vừa có thêm cơ sở hạ tầng theo định hướng phát triển có đồ án được duyệt.


Canhoorchidpark.org – Theo TBKTSG

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm