Khó hiểu chuyện Hà Nội ồ ạt đổi đất để làm đường

Các dự án BT đều không được đấu thầu 1 cách công khai, rộng rãi mà đa số do các công ty đề xuất, sau đây được TP Hà Nội chỉ định để triển khai.

UBND TP Hà Nội vừa chấp nhận đổi hàng trăm hecta đất để làm các con phố trong nội đô. Điều này khiến dư luận cực kỳ băn khoăn, bởi trước đây vô vàn dự án đầu tư theo hình thức BT (thi công – chuyển giao) của TP Hà Nội đã bị chỉ ra sai phạm, gây thất thoát hàng ngàn tỉ đồng.

Đổi gần 190 ha đất lấy các con phố

Đáng chú tâm, vô vàn dự án đổi đất lấy các con phố mà Hà Nội đã, đang hoặc vừa chấp nhận làm đa phần đều được giao cho các công ty (DN) vận hành trong lĩnh vực bất động sản (bất động sản) thực hiện. Theo đây, các DN này bỏ tiền làm các con phố và được Hà Nội chi trả bằng các ô đất ở địa điểm thuận lợi để triển khai các dự án nhà ở, văn phòng.

Bốn dự án sau đây được dư luận chú tâm nhiều nhất:

Thứ nhất là dự án thi công tuyến các con phố dài 2,85 km, mặt cắt 30 m từ Lê Trọng Tấn đến các con phố Vành đai 3 có kinh phí chuẩn bị 1.404 tỉ đồng. Dự án này được Hà Nội giao cho liên danh Công ty CP Phát triển nhân lực LOD (vận hành trong lĩnh vực xuất khẩu lao động, phát triển nguồn nhân lực, thương mại, du lịch, bất động sản) và Công ty TNHH Phát triển Bắc Việt (vận hành chủ yếu trong lĩnh vực bất động sản, buôn phân phối máy móc, thiết bị y tế) đầu tư, thời gian triển khai từ năm 2018 đến 2020. Đổi lại Hà Nội sẽ dành 39,8 ha đất ở phường Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm để chi trả.

Thứ hai là dự án tuyến các con phố Minh Khai – Vĩnh Tuy – Yên Duyên, dài hơn 1,6 km, mặt cắt 40-47,5 m có tổng vốn đầu tư 1.373 tỉ đồng, thời gian thực hiện từ quý IV-2017 đến quý II-2019. Dự án do Công ty CP Đầu tư phát triển hạ tầng và thành phố Vĩnh Hưng (vận hành trong lĩnh vực chất liệu thi công, bất động sản) đầu tư. Đổi lại, Hà Nội cho DN này khai thác gần 60 ha đất ở nhiều địa điểm đắc địa ở hai quận Hoàng Mai và Hai Bà Trưng.

Dự án thứ ba là tuyến các con phố dài 2,6 km, mặt cắt 40 m từ trọng điểm quận Hoàng Mai đến đê sông Hồng có kinh phí chuẩn bị gần 1.000 tỉ đồng do Tập đoàn Tân Hoàng Minh đầu tư. Đổi lại, tập đoàn này được khai thác khu đất rộng 20 ha ở trọng điểm quận Hoàng Mai (nằm gần khu thành phố Gamuda Garden) để làm dự án nhà ở, văn phòng.

Dự án thứ tư là các con phố kết nối khu thành phố và khu dân cư quận Hà Đông gồm nhiều tuyến các con phố có tổng chiều dài 12,54 km, kinh phí chuẩn bị 1.961 tỉ đồng. Dự án do liên danh Công ty Cổ phần Đầu tư Văn Phú – INVEST (chuyên về bất động sản, thi công, giáo dục đào tạo) và Công ty Cổ phần Đầu tư Hải Phát (vận hành chính trong lĩnh vực bất động sản) đầu tư. Đổi lại, Hà Nội sẽ giao cho liên danh này dao động 68 ha đất để làm nhiều khu thành phố, nhà ở.



Dự án các con phố Minh Khai – Vĩnh Tuy – Yên Duyên do Công ty CP Đầu tư phát triển hạ tầng và thành phố Vĩnh Hưng đề xuất. Ảnh: CTV

Nhà nước bị thiệt hai lần

Điều đáng chú tâm, các dự án trên đều không được đấu thầu 1 cách công khai, rộng rãi mà đa số do các DN đề xuất, sau đây được TP Hà Nội chỉ định để triển khai. Đây là 1 trong các sai phạm đã được Thanh tra Chính phủ chỉ ra vào năm 2017 khi ban hành kết luận đối có 15 dự án giao thông, môi trường đầu tư theo hình thức BT ở Hà Nội.

Theo kết luận thanh tra, trong 15 dự án “đổi đất lấy hạ tầng” mà Hà Nội triển khai có đến 14 dự án được chỉ định thầu. Có trường hợp tính toán sai kinh phí đầu tư, làm tăng tổng vốn đầu tư khiến Nhà nước có nguy cơ thiệt hại hàng ngàn tỉ đồng mà đến nay hậu quả vẫn chưa được khắc phục…

Trao đổi có Pháp Luật TP.HCM chiều 22-6, ông Phạm Quang Tú, chuyên gia của Oxfarm, cho rằng Hà Nội nên hạn chế làm các con phố theo hình thức đổi đất lấy hạ tầng. Lý do, các dự án đầu tư BT thường được chỉ định thầu, không đấu giá công khai. Nhà nước phải mua 1 sản phẩm là con các con phố nhưng lại không được chọn lọc giữa các nhà cung cấp dịch vụ khác nhau. Vì vậy chất lượng của con các con phố đây chưa phải là tốt nhất, giá cũng không hẳn rẻ nhất.

“Mặt khác, Nhà nước còn phân phối đất mà không qua đấu giá, không theo giá phân khúc, lại chỉ có 1 người mua duy nhất nên giá phân phối đất chẳng thể là giá có lợi nhất. Như vậy, Nhà nước đã hai lần bị thiệt khi chỉ mua sản phẩm của 1 người phân phối và phân phối tài sản của mình cho 1 người mua” – ông Tú phân tích.

Cũng theo ông Tú, đầu tư theo hình thức BT chỉ nên khuyến khích làm ở các địa phương có ngân sách hạn hẹp, có phân khúc đất đai chưa phát triển. Hình thức này không nên thực hiện ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM – nơi có nguồn ngân sách lớn và phân khúc bất động sản quyến rũ. Ở Hà Nội hay TP.HCM, Nhà nước chỉ cần giải phóng mặt bằng, đầu tư 1 ít hạ tầng rồi đưa ra đấu giá thì có thể thu được nguồn tiền đủ để làm vài con các con phố chứ không chỉ 1 con các con phố.

“Trong khi pháp luật về đầu tư theo hình thức BT còn nhiều kẽ hở, Chính phủ cần ban hành 1 nghị định riêng về vấn đề này. Trong đây quy định nghiêm ngặt việc định giá các sản phẩm đầu tư theo hình thức BT nhằm định giá chính xác kinh phí làm các con phố. Mặt khác, phải quy định rõ ràng về đấu giá quyền sử dụng đất chứ không được giao chỉ định cho nhà đầu tư như giai đoạn này” – ông Tú phân tích.

Trao đổi có Pháp Luật TP.HCM, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng hình thức đầu tư BT có các đâyng góp nhất định, tạo điều kiện thuận lợi cho các địa phương trong thi công cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, pháp luật về hình thức đầu tư này còn nhiều kẽ hở, dẫn tới việc 1 số nhóm lợi ích lợi dụng để thâu tóm đất đai, gây thiệt đơn, thiệt kép cho Nhà nước. Vì vậy cần cực kỳ cẩn thận khi làm các dự án BT.

Canhoorchidpark.org – Theo PLO

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm