Khó hiểu việc Hà Nội ồ ạt đổi đất lấy hạ tầng

Khi những “lỗ hổng” BT chưa có phương pháp khắc phục, thì Hà Nội vẫn tiếp tục xin bổ sung những dự án BT để triển khai trong GĐ mới.

Ồ ạt đổi đất lấy hạ tầng

Mới đấy, UBND TP Hà Nội đã trao chọn lọc chấp thuận chủ trương đầu tư và giấy chứng nhận đầu tư cho dự án thi công tuyến các con phố nối Lê Trọng Tấn và Vành đai 3, quận Thanh Xuân theo hình thức Hợp đồng BT (thi công – chuyển giao) thi công tuyến các con phố dài 2,85km có tổng vốn đầu tư 1.412 tỷ đồng. Đổi lại, chủ đầu tư được thành phố Hà Nội trả cho quỹ đất rộng 39,8ha thuộc phường Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm. Đây chỉ là 1 trong 5 dự án đổi đất lấy hạ tầng vừa được Hà Nội chấp nhận phê duyệt mà không qua đấu giá.

Quỹ đất rộng gần 40ha ở phường Đại Mỗ được phân tách là “đất vàng” ở Hà Nội khi giá trị cả khu đất ước tính lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng. Theo giá đất được rao phân phối ở những trang BDS thì giai đoạn này, giá đất trung bình ở phường Đại Mỗ dao động ở mức 30-50 triệu đồng/m2, tùy từng địa điểm. Như vậy, chỉ làm 1 phép tính dễ làm cả lô đất rộng 39,8ha ở Đại Mỗ trừ đi 40% công trình công cộng sẽ còn dao động 24ha, giá trị dao động 7.200-12.000 tỷ đồng.

Trong khi đây, nếu tính theo mức giá mà Hà Nội đổi cho chủ đầu tư thì trung bình mỗi mét vuông đất ở phường Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm chỉ có giá dao động 3,5 triệu đồng. Mức giá này chênh lệch so có giá thị trường từ 8,6 -14,2 lần.

Hay như đoạn các con phố Lê Văn Lương kéo dài, nhà đầu tư bỏ hơn 700 tỷ đồng xây 5km. Đổi lại, Hà Nội bố trí hơn 197ha để nhà đầu tư thi công khu thành phố. Giá đất ở đấy được tính là 8,5 triệu đồng/m2. Tuy nhiên, sau khi xây xong tuyến các con phố, giá đất ở khu vực này đã tăng 5 -7 lần. Điều này khiến dư luận không khỏi hoài nghi liệu có lợi ích nhóm ở đấy không?

Hà Nội vẫn tiếp tục xin bổ sung những dự án BT để triển khai trong GĐ mới.

Việc Hà Nội liên tục triển khai những dự án đổi đất lấy hạ tầng khiến nhiều người không khỏi lo ngại, nếu cứ đổi đất “rẻ mạt” như thế này thì chẳng mấy chốc quỹ đất phục vụ nhu cầu của người dân, phục vụ những mục đích công cộng sẽ chẳng còn. Thu hồi đất đai của người dân rồi chuyển giao cho công ty có giá bèo, sau đây công ty lại phân phối chính mảnh đất đây cho người dân có giá cao khiến Nhà nước và người dân cộng bị thiệt.

Theo những chuyên gia, việc thực hiện dự án theo hình thức này nhiều nơi không hiệu quả. Vì những công trình bởi thế, đất phải đổi cho chủ đầu tư rất nhiều nhưng chất lượng lại thấp, đòi hỏi giá thành bảo hành về sau rất lớn làm tăng khoả chi của ngân sách Nhà nước cho làm việc này.

Lợi dụng đổi đất để tham nhũng?

Mặc dù UBND thành phố Hà Nội, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài nguyên và Môi trường đã chính thức lên tiếng về việc triển khai những dự án BT đã được Thủ tướng chấp nhận về chủ trương thực hiện. Tuy nhiên, lý giải này vẫn chưa làm an lòng dư luận, bởi những “lỗ hổng” BT của Hà Nội đã từng bị Thanh tra Chính phủ chỉ ra.

Cụ thể, ngày 19/7/2017, Thanh tra Chính phủ đã mở phân phối kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật trong quá trình thực hiện 1 số dự án theo hình thức hợp đồng BT trên địa bàn thành phố Hà Nội. Tại thời điểm thanh tra, trong số 15 dự án BT nhưng chỉ có 1 dự án được thực hiện theo hình thức đấu thầu, 14 dự án còn lại chỉ định thầu.

Thanh tra Chính phủ cũng phát hiện 1 số nội dung đầu tư, tổng mức đầu tư, dự toán của 1 số dự án BT đã được UBND thành phố Hà Nội và những cơ quan trực thuộc thẩm định, phê duyệt chưa chính xác, chưa đúng chế độ quy định làm tăng tổng mức đầu tư dự án. Hầu hết những dự án đều phát triển chậm độ, kéo dài thời gian thực hiện, phải gia hạn hợp đồng làm tăng giá thành đầu tư. Đồng thời, Thanh tra Chính phủ đã đề nghị truy thu hàng tỷ đồng chênh lệch giữa tiền giá trị sử dụng đất và công trình BT.

Câu hỏi đặt ra ở đấy, mặc dù đã bị Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều sai phạm nhưng vì lý do gì Hà Nội vẫn tiếp tục xin chủ trương, bổ sung những dự án BT để triển khai trong GĐ mới?.

Trao đổi có phóng viên VOV về vấn đề này, bà Bùi Thị An, nguyên đại biểu Quốc hội khóa XIII, Đoàn đại biểu Quốc hội Hà Nội cho hay, việc xã hội hóa để huy động nguồn lực của xã hội là cần thiết nhưng không thích hợp có những thành phố lớn. Không phải đổi chỗ nào cũng được, cần phải tham khảo địa điểm cụ thể. Phải minh bạch và phải đổi ngang giá và đúng giá, đổi ở đâu, đổi như thế nào, giá cả bao nhiêu, tiêu chí đổi như thế nào? Phải công khai năng lực tài chính và những tài liệu cụ thể của chủ đầu tư để cho dân giám sát.

“Phải giám sát chặt vì nhiều người đã lợi dụng chuyện đổi đất lấy hạ tầng để làm sai. Nhiều thành phố đã mất nhiều “đất vàng” vì đổi đất lấy hạ tầng. Nghe thì rất hay nhưng đi vào thực ở lại rất dở, gây thất thoát tài sản của Nhà nước và người dân lại rất thiệt. Vấn đề đổi đất lấy hạ tầng thường không minh bạch, thiệt hại rất lớn cho Nhà nước và người dân”, bà An khẳng định.

GS Đặng Hùng Võ, nguyên thứ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường cho rằng, cơ chế “đổi đất lấy hạ tầng” đã bộc lộ nhiều bất cập và có sự nhập nhèm về giá trị. Khu đất đem đổi thường bị tính giá rất thấp. Thậm chí, nhiều nơi chỉ đổi ngang đất nông nghiệp.

Nguyên nhân chính dẫn tới những bất cập này là việc thi công pháp luật cho cơ chế đổi đất lấy hạ tầng quá lỏng lẻo, khung pháp lý chưa thích hợp nên để lại quá nhiều dao động trống, tạo ra nguy cơ tham nhũng. Vì thế, theo GS. Đặng Hùng Võ, ở những nơi phát triển thành phố mạnh như Hà Nội và TP.HCM nên dừng hoàn toàn việc đổi đất lấy hạ tầng, thay vào đây là cơ chế đấu giá đất, lấy tiền để thi công hạ tầng.

Canhoorchidpark.org – Theo VOV

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm