Lộ diện thành phố trong lòng đất TP.HCM

Ba khu vực Thứ nhất ở TP.HCM sẽ được nghiên cứu kỹ quy hoạch không gian ngầm trong thời gian sớm nhất là khu trọng điểm TP (khu 930ha), khu vực sân bay Tân Sơn Nhất và khu thành thị mới Thủ Thiêm…

Đó là tài liệu mới vừa được giám đốc Sở Quy hoạch – kiến trúc TP.HCM Nguyễn Thanh Nhã cho biết ở hội thảo “Quy hoạch không gian thi công ngầm thành thị TP.HCM” tổ chức vào ngày 12-4.

Theo ông Nhã, việc lập quy hoạch không gian ngầm TP buộc phải liên kết nghiêm ngặt có điều chỉnh quy hoạch chung và cao độ nền của TP.

Không gian ngầm cho Thủ Thiêm, Tân Sơn Nhất

Theo đề xuất của Sở Quy hoạch – kiến trúc, hai khu vực được nghiên cứu kỹ tổng thể nhiều nội dung nhất sẽ là khu 930ha và khu thành thị mới Thủ Thiêm.

Trong hai khu này, quy hoạch sẽ phân tách, đánh giá về địa chất, thủy văn, thực trạng thi công 1 số công trình trên mặt đất và thành thị ngầm. Đồng thời xác định phạm vi ranh giới, tính năng sử dụng không gian để thi công 1 số công trình ngầm.

Việc nghiên cứu kỹ này còn dự đoán nhu cầu phát triển và sử dụng không gian ngầm thành thị, xác định 1 số khu tính năng cho không gian ngầm, địa điểm và tổng diện tích ga tàu điện ngầm, hầm các con phố ôtô, bãi đỗ xe ngầm…

Ngoài ra còn có khu vực được nghiên cứu kỹ sâu, làm quy hoạch ngầm chi tiết là điểm xung quanh hệ thống nhà ga metro chuẩn bị rộng 150ha thuộc lõi của khu trọng điểm TP.

Theo Sở Quy hoạch – kiến trúc, việc lập quy hoạch không gian ngầm thành thị là đề nghị cấp thiết, nhằm định hướng cho việc quản lý và sử dụng đất, đầu tư thi công và chắc chắn tầm nhìn lâu dài, khai thác hiệu quả không gian ngầm trong tương lai.

Sự hình thành và phát triển của hệ thống metro cộng có hệ thống 1 số công trình ngầm đã đặt ra đề nghị quản lý, kết nối, khai thác hiệu quả không gian ngầm rất cấp bách.

Phân tầng 1 số lớp không gian thi công ngầm thành thị – Đồ họa: TẤN ĐẠT

Ngổn ngang như “mạng nhện”

Trong vai trò nhà tư vấn việc lập quy hoạch không gian ngầm của TP.HCM, KTS Võ Kim Cương cho biết hiện còn vướng nhiều vấn đề từ mục tiêu, nội dung cho đến kỹ thuật, cơ sở dữ liệu, trình độ. Đặc biệt là làm sao để khai thác, tập hợp cơ sở dữ liệu tốt cũng như năng lực tài chính để phục vụ mục tiêu đây.

Theo nhiều chuyên gia thành thị, việc khó nhất là dữ liệu về thực trạng không gian ngầm của TP hiện đang nằm rải rác ở nhiều cơ quan và chưa có nơi tập trung, tích hợp và cập nhật.

Hiện dưới lòng đất của TP.HCM ngổn ngang “mạng nhện” 1 số công trình ngầm của 1 số đơn vị (điện, nước, viễn thông…) quản lý độc lập. Vì thế, nếu không có hệ thống dữ liệu ngầm tổng hợp, cập nhật mới không ngừng nghỉ sẽ rất khó để 1 số đơn vị tiếp cận không gian ngầm của TP giai đoạn này.

Không khảo sát được thực trạng, không biết trong lòng đất giai đoạn này có gì thì khó có thể quy hoạch để định hướng cho việc thi công trong tương lai.

“Đơn cử như việc trước đây, TP chấp nhận cho thi công các con phố hầm ngầm kết nối hai tầng hầm của tòa nhà 171 Đồng Khởi và 72 Lê Thánh Tôn (Q.1). Mục đích vừa kết nối hai không gian ngầm lớn ở trọng điểm TP, vừa thêm lối thoát nạn cho tầng hầm dưới hai tòa nhà.

Sau 1 năm kiến trúc, nghiên cứu, chủ đầu tư mới phát hiện khu vực này có hệ thống cấp nước chính của TP đi qua. Do lo ngại ảnh hưởng đến các con phố ống cấp nước này nên các con phố ngầm kết nối hai tòa nhà đành bỏ ngỏ” – PGS.TS Nguyễn Văn Hiệp, nguyên phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, nói.

Theo Sở Quy hoạch – kiến trúc, riêng hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm trên địa bàn TP cũng có nhiều đơn vị quản lý khác nhau.

Đơn cử, Sở GTVT quản lý 1 số công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm, kể cả các con phố sắt thành thị và hầm các con phố bộ, hệ thống thoát nước mưa, nước thải, mạng lưới cấp nước; Sở Công thương quản lý hệ thống lưới điện; Sở Thông tin – truyền thông quản lý hệ thống cáp viễn thông…

Đó là tài liệu mới vừa được giám đốc Sở Quy hoạch – kiến trúc TP.HCM Nguyễn Thanh Nhã cho biết ở hội thảo “Quy hoạch không gian thi công ngầm thành thị TP.HCM” tổ chức vào ngày 12-4.

Theo ông Nhã, việc lập quy hoạch không gian ngầm TP buộc phải liên kết nghiêm ngặt có điều chỉnh quy hoạch chung và cao độ nền của TP.



Khu vực lõi 150ha ở trọng điểm TP chuẩn bị sẽ được nghiên cứu kỹ chi tiết để thi công không gian ngầm – Đồ họa: TẤN ĐẠT

Singapore: thành thị -60m

Hiện dao động không bên dưới mặt đất đang được Chính phủ Singapore khai thác đến mức -60m. Ở mức dao động -3m là hệ thống các con phố cống rãnh, thoát nước, thu hồi nước mưa.

Ở độ sâu -12m là 1 số khu tầng ngầm có cửa hàng dịch vụ mua sắm ở 1 số trọng điểm mua sắm và các con phố ngầm nối liền 1 số khu này có nhau.

Trong dao động độ sâu -8m đến -25m, tùy địa hình là 3 hệ thống các con phố hầm xa lộ. Đường xe điện ngầm thì nằm ở độ sâu -30m. Còn các con phố ống thu hồi nước thải, nước mưa để chuyển đến 17 hồ trữ nước ngọt trên khắp hòn đảo này nằm ở độ sâu -20m đến -50m tùy địa hình.

Đến nay, Singapore đã có 17 hồ chứa nước, hơn 8.000km cống thoát nước nổi lẫn ngầm để đưa nước mưa dồn về 1 số hồ nước vừa trữ nước vừa điều tiết lượng nước mưa tránh ngập lụt.

Sâu nhất (-60m) là hệ thống cáp điện cao thế. Hệ thống hầm ngầm này có các con phố kính 6m để đặt 1 số loại cáp điện cao thế đã bắt đầu tải điện trong năm nay và quá trình lắp đặt sẽ kết thúc vào năm 2022 có tổng chiều dài dây điện cao thế lên đến 500km.

ThS.KTS Lê Hồng Quân(phó giám đốc Viện Quy hoạch thi công TP.HCM):

Phải đồng bộ quy hoạch cả trên lẫn dưới

Đến bây giờ, TP vẫn chưa có quy hoạch thi công không gian ngầm. Do vậy, nếu đề cương lần này chỉ nhắm đến quy hoạch không gian ngầm cho các không gian ngầm ở khu trọng điểm 930ha hoặc khu thành thị mới Thủ Thiêm, sân bay Tân Sơn Nhất thì chưa nói lên hết được tầm của TP.

Quy hoạch chung của TP.HCM được duyệt từ năm 2010, và đến nay bắt đầu điều chỉnh quy hoạch. Cho nên trong đợt điều chỉnh quy hoạch chung sắp tới, cần tính đến việc đưa nội dung quy hoạch không gian ngầm. Vì khi quy hoạch trên không, mặt đất và dưới ngầm phải gắn có nhau.

Ông Nguyễn Khánh Lân (khoa công trình giao thông, Đại học GTVT TP.HCM):

Sớm có quy hoạch để sử dụng hiệu quả

Không gian ngầm là tài nguyên hữu hạn và rất có giá trị trong 1 thành thị nén như TP.HCM. Vì vậy, cần sớm có quy hoạch để quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên này.

Cần khoan thăm dò và sưu tầm thêm 1 số lỗ khoan, cập nhật dữ liệu địa chất công trình để có bức tranh chi tiết hơn về địa chất công trình cũng như địa chất thủy văn trong TP.

Cần gấp rút thi công 1 số dạng bản đồ tỉ lệ 1/10.000, trong đây có bản đồ địa chất công trình và địa chất thủy văn. Dựa trên các số liệu thu thập được, cần tiến tới thi công mô hình 3D địa chất cho TP, trước mắt là khu vực trọng điểm.

Khoảng 11ha công trình ngầm dưới lòng TP

Theo thống kê, hiện toàn TP.HCM có dao động 11ha tổng diện tích tầng hầm, chủ yếu là không gian ngầm của 1 số trọng điểm thương mại và chỗ để xe. Như công trình 72 Lê Thánh Tôn (6 tầng hầm), dự án ở tứ giác Bến Thành (6 tầng hầm). Ngoài ra, dự án thương xá Tax mới cũng có thể có 6 tầng hầm.

Theo Ban quản lý các con phố sắt thành thị TP.HCM, 8 tuyến metro nối 1 số trọng điểm chính của TP.HCM có tổng cộng 72 nhà ga ngầm. Hiện 3 nhà ga ngầm của tuyến metro số 1 là ga trọng điểm Bến Thành, ga Nhà hát TP và ga Ba Son đang được thi công.

Canhoorchidpark.org – Theo Tuổi trẻ

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm