Luật Đặc khu kinh tế chuẩn bị tổ cho “phượng hoàng” cất cánh

Phú Quốc, Vân Đồn và Bắc Vân Phong sẽ trở thành động lực phát triển mới cho nền kinh tế, đồng thời là “phòng thí nghiệm” cho những đột phá về chính sách bán hàng cũng như thể chế mới nếu Luật Đặc khu được Quốc hội “bấm nút” thông qua ở kỳ họp này.

Dù vẫn còn có những ý kiến khác nhau, song ở phiên trao đổi cuối cộng về Dự thảo Luật Đơn vị hành chính – kinh tế độc đáo (Luật đặc khu), diễn ra vào sáng ngày 23/5/2018, phần lớn những đại biểu Quốc hội đã dành sự đồng thuận cho dự án luật này. Theo đây, có cơ chế nổi bật cộng những ưu đãi độc đáo, 3 đặc khu được kỳ vọng sẽ trở thành động lực có đến sự thịnh vượng cho quốc gia.

Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, việc đề xuất thi công những đặc khu kinh tế hướng tới hai mục tiêu chính. Đó là, hình thành 3 khu vực tăng trưởng kinh tế cao có tác động lan tỏa tới khu vực và tất cả nền kinh tế; lôi kéo công nghệ cao có những ngành nghề, lĩnh vực tranh giành thích hợp xu thế phát triển của địa cầu.

Cảng Cái Rồng – Vân Đồn

Các đặc khu này cũng sẽ trở thành nơi đáng sống và làm việc, nơi thịnh vượng về kinh tế song song có phát triển bền vững về môi trường, chắc chắn công bằng xã hội và nâng cao cuộc sống của người dân. Với phương thức quản lý mới, những đặc khu cũng sẽ tạo ra môi trường sống tiên tiến, xanh, an toàn cho người dân; tạo ra được giá trị mới và tăng thêm cao trong 1 thời gian ngắn để bắt kịp những quốc gia trong khu vực và trên địa cầu; nâng cao lương bình quân đầu người và đâyng góp cho ngân sách nhà nước.

Để chắc chắn sự phát triển lâu dài, bền vững và có sức tranh giành so có những đặc khu khác trong khu vực và trên địa cầu, Luật đặc khu cần theo hướng “Mở” và “Tự do” trên cơ sở cân bằng giữa thể chế và những ưu đãi

– Ông Trần Đạo Đức, Phó tổng giám đốc Tập đoàn CEO

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh, những đặc khu sẽ tạo ra 1 “sân chơi mới” có những thể chế, chính sách bán hàng độc đáo thuận lợi, nổi bật, tranh giành quốc tế cho phát triển khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu phát triển (R&D); những ngành khoa học kỹ thuật, công nghệ mới 4.0; giáo dục, y tế chất lượng cao; dịch vụ du lịch nghỉ dưỡng cấp cao, công nghiệp văn hóa; phát triển dịch vụ hậu cần cảng biển và sân bay; thương mại và tài chính quốc tế gắn có cảng biển.

Thực tế, trong thời điểm GĐ này, không còn cần phải bàn cãi quá nhiều về tính đột phá của mô hình đặc khu kinh tế, bởi thành công của những mô hình đặc khu kinh tế, từ Thâm Quyến (Trung Quốc) đến Dubai (UAE), rồi quần đảo Bristish Virgin Islands… Ngay cả Cuba cũng đã bắt đầu triển khai thành lập đặc khu Mariel vào năm 2015.

Cơ sở hạ tầng ở những đặc khu tương lai đang được cấp tập đầu tư

20 năm trước, năm 1997, Nghị quyết Trung ương 4 khóa VIII đã đề ra biện pháp: “… nghiên cứu thi công vài đặc khu kinh tế, khu kinh tế tự do ở những địa bàn ven biển có đủ điều kiện”. Khái niệm này cũng được nhắc lại ở Văn kiện Đại hội X của Đảng năm 2006 và 1 số chủ trương, nghị quyết khác.

Trong GĐ 2012 – 2014, trước sự cấp thiết của việc tìm 1 mô hình phát triển mới trong GĐ mới của nền kinh tế, chủ trương thành lập ba đặc khu kinh tế Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc được thông qua.

Ông Trần Duy Đông, Vụ trưởng Vụ Quản lý những khu kinh tế, Bộ Kế hoạch và Đầu tư – 1 trong những người trực tiếp tham dự soạn thảo Dự luật Đơn vị hành chính – kinh tế độc đáo nhận định, những quốc gia xung quanh Việt Nam như Hàn Quốc, Singapore, Malaysia, Trung Quốc đã hình thành mô hình đặc khu kinh tế từ 40, 50 năm trước, và đã đi trước Việt Nam 1 dao động rất xa. “Trung Quốc GĐ này đã phát triển tới phiên bản thứ tư rồi”, ông Đông cho biết.

Để trở thành 1 đặc khu “siêu hạng” là 1 cuộc marathon lâu dài, đòi hỏi phải có sự cải nhữngh, đổi mới liên tục không ngừng nghỉ, chứ không phải đến khi luật được thông qua là xong

– Ông Patrick Tay, Phó tổng giám đốc phụ trách mảng giải đáp chính sách bán hàng kinh tế của PwC

Theo phân tích của những tổ chức nghiên cứu độc lập như BCG, PWC và những chuyên gia kinh tế, dự thảo luật về đặc khu được trình lên Quốc hội lần này có rất nhiều điểm mới, có tính đột phá.

“Hình thức đặc khu luôn hàm nghĩa ‘vượt’ luật hiện hành, cả về những quy định pháp lý thuần túy về kinh tế, lẫn mô hình tổ chức quản lý hành chính và xã hội”, ông Bùi Tất Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) cho biết.

Một nhữngh so sánh đầy hình ảnh, khi bàn về việc thi công những đặc khu kinh tế ở Việt Nam, chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đã ví những đặc khu kinh tế chính là cái tổ cho phượng hoàng đến đẻ trứng, nhằm tạo ra những vùng động lực tăng trưởng cho Việt Nam. “Nếu ta làm tổ cho gà thì chẳng thể nào có phượng hoàng đến đẻ trứng được”, ông Thiên nói.

Có cộng quan điểm, TS. Võ Trí Thành, chuyên gia kinh tế cho rằng, cần có những quy định độc đáo, vượt ra khỏi những ưu đãi bình thường trong những dự án luật của Việt Nam để lôi kéo vốn đầu tư nước ngoài, đồng thời cần có sự rạch mạch về những mục tiêu và nhữngh tiếp cận cân bằng hơn trong việc xác định được đặc khu là nơi kiếm tiền hay nơi thử nghiệm thể chế.

Dẫn thêm ví dụ đặc khu Thâm Quyến của Trung Quốc, TS. Võ Trí Thành cho rằng, đặc khu này đã đã đi vào vận hành sứ mệnh lịch sử trong việc thử nghiệm thể chế rất thành công. Hiện nay, nước này tiếp tục thi công thêm đặc khu con trong những đặc khu để thí điểm những cơ chế tài chính – ngân hàng, tiền tệ và công nghệ mới.

“Xây dựng đặc khu trước hết phải đặt trong bối cảnh những Hiệp định thương mại tự do, sự dịch chuyển tự do những nguồn lực. Cần có những cơ chế rõ ràng hơn về thực thi thể chế, cấu trúc quyền lực, xử lý quyền lực và giải quyết tranh chấp, cuối cộng mới là những chính sách bán hàng ưu đãi. Trong bối cảnh Việt Nam đang hội nhập sâu rộng có khu vực và địa cầu, những nước vẫn tiếp tục thí điểm cơ chế mới, Việt Nam cũng cần đồng ý những luật chơi mới, nhữngh chơi mới về chi trả, tiền tệ nhưng ở mức có thể kiểm soát”, TS.Võ Trí Thành nhấn mạnh.

Đại biểu Quốc hội Dương Minh Tuấn (Đoàn Bà Rịa – Vũng Tàu)

Về chính quyền đặc khu và môi trường đầu tư, qua nghiên cứu những ngành nghề ưu tiên có nhiều chính sách bán hàng ưu đãi có tính nổi bật cho thấy chủ trương kêu gọi đầu tư rất rõ ràng, trọng tâm, trung tâm, tạo giá trị thương mại cao đối có từng đặc khu cụ thể. Thiết nghĩ, chính sách bán hàng ưu đãi chưa phải là nhân tố có tính chọn lọc mà môi trường đầu tư thông thoáng, kiến trúc bộ máy vận hành có chất lượng, hiệu quả, thủ tục hành chính nhanh gọn, chắc chắn tính tranh giành mới là vấn đề quan trọng. Qua tiếp xúc, nhiều nhà đầu tư mong muốn khi đã có đặc khu hành chính – kinh tế rồi, có những ngành nghề ưu đãi cụ thể thì từ khi nghiên cứu dự án, làm thủ tục thực hiện dự án đến khi triển khai thi công dự án, nhà đầu tư không phải đi làm thủ tục ở nhiều nơi, nhiều cấp mà chỉ điện thoại 1 nơi, đây là chính quyền đặc khu.

GS. TSKH. Võ Đại Lược, Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế và Chính trị địa cầu

Việc ra đời những đặc khu là 1 chủ trương đúng đắn của Việt Nam. Chúng ta đã bàn lâu nhưng giờ mới dự kiến để lập, không phải sớm mà khá muộn. Nhưng muộn còn hơn không, nếu làm tốt vẫn sẽ có khả năng tranh giành. Vấn đề quan trọng cần bàn chính là việc thi công thể chế, chính sách bán hàng nổi bật, tạo được sự đột phá.

Muốn những nhà đầu tư tầm cỡ địa cầu vào được thì phải có môi trường công khai minh bạch, môi trường làm ăn hiệu quả tương xứng. Phải có những thể chế, chính sách bán hàng tương đồng có tầm cỡ của những nhà đầu tư mà chúng ta đang muốn lôi kéo. Làm đặc khu, chẳng thể xây tổ chim sẻ mà đâyn phượng hoàng được. Chúng ta lập muộn nên áp lực tranh giành là rất cao. Nếu không đủ quyến rũ thì khó tranh giành được. Việc học hỏi cũng phải dựa vào những điều kiện cụ thể của nước ta, nếu bắt chước rập khuôn sẽ không thành công.

Đại biểu Quốc hội Mai Sỹ Diến (Đoàn Thanh Hoá)

Tôi thống nhất việc ban hành Luật Đơn vị hành chính – kinh tế độc đáo nhằm luật hóa chủ trương của Đảng và quy định của Hiến pháp. Đây là vấn đề thực sự cần thiết nhằm tạo động lực mới cho sự phát triển đất nước, thi công niềm tin và lôi kéo những nhà đầu tư chiến lược. Dự thảo lần này tôi thấy đã được tiếp thu, bổ sung, sửa đổi những vấn đề còn có những ý kiến khác nhau 1 nhữngh nghiêm túc, thận trọng, luật được trình bày khá cụ thể và rõ ràng. Tôi nhận thức là phải làm nghiêm ngặt, vững chắc, thận trọng, nhưng không vì thận trọng mà không làm. Chúng ta làm để cải nhữngh về thể chế nhằm đổi mới và đột phá về kinh tế trong những năm tới, những cơ chế chính sách bán hàng trong dự thảo luật, tôi thấy chắc chắn tính nổi bật, tính tranh giành quốc tế, đúng có Hiến pháp, cung cấp đề nghị, bảo đảm quốc phòng an ninh, hài hòa lợi ích của nhà nước, của công ty và lợi ích của người dân.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Phương (Đoàn Quảng Bình)

Đây là mô hình có tính đột phá, là động lực trong chiến lược phát triển kinh tế mà nhiều nước trên địa cầu đã làm như Thẩm Quyến, Sán Đầu, Chu Hải của Trung Quốc; Khu kinh tế tự do của Incheon, đô thị quốc tế tự do của Jeju, Hàn Quốc hoặc Dubai và nhiều nước khác. Sự ra đời của những đặc khu kỳ vọng là bước đột phá cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam, tương tự như Khoán 10 trong nông nghiệp hoặc Luật Doanh nghiệp trong kinh doanh. Trên thực ở, những năm qua, mô hình tăng trưởng của chúng ta thiếu đi những động lực mới để phát triển, vậy nên rất cần có những cú huých mới về thể chể mà những đặc khu cũng như những chính sách bán hàng mới dự kiến sẽ được tiến hành trong đặc khu là 1 ví dụ.

Ước tính giá trị thu về từ những đặc khu tương lai

1. Vân Đồn

– Ước tính thu về 1,9 tỷ USD từ thuế và phí; 2,1 tỷ USD từ những nguồn thu từ đất.

– Các công ty tạo giá trị tăng thêm dao động 9,7 tỷ USD trong GĐ 2021-2030.

– Thu nhập bình quân dao động 5.000 USD/ người vào năm 2020 và 12.500 USD/người vào năm 2030

2. Bắc Vân Phong

– Ước tính thu về 2 tỷ USD từ thuế, phí và 1 tỷ USD từ những nguồn thu từ đất

– Các công ty tạo giá trị tăng thêm dao động 10 tỷ USD trong GĐ 2017-2030;

– Thu nhập bình quân dao động 4.000 USD/người vào năm 2020 và 9.500 USD/ người vào năm 2030.

3. Phú Quốc

– Ước tính thu về 3,3 tỷ USD từ thuế, phí và những nguồn thu từ đất

– Các công ty tạo giá trị tăng thêm dao động 19 tỷ USD trong GĐ 2017-2030

– Mức lương bình quân dao động 5.300 USD/người vào năm 2020 và 13.000 USD/người vào năm 2030


Canhoorchidpark.org – Theo Đầu tư Bất động sản

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm