Metro Sài Gòn đội vốn 30 nghìn tỷ: Do tầm nhìn hạn chế

Bộ Giao thông Vận tải vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Kế hoạch – Đầu tư (KH-ĐT) liên quan đến việc Dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 1 TP.HCM tuyến Bến Thành – Suối Tiên tăng vốn thêm 30 nghìn tỷ. Do tăng vốn đầu tư khi chưa đủ cơ sở pháp lý nghiêm ngặt nên dự án lâm cảnh thiếu vốn, dẫn đến phát triển chậm độ.

Tăng vốn do tăng khối lượng, tăng tính an toàn

Tổng mức đầu ban đầu của dự án metro Bến Thành – Suối Tiên năm 2007 là hơn 17,3 nghìn tỷ đồng, đến năm 2011 được điều chỉnh lên hơn 47,3 nghìn tỷ đồng (tăng thêm 30 nghìn tỷ đồng). Trong đây, vốn vay Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) là hơn 41,8 nghìn tỷ đồng, còn lại là vốn ngân sách đô thị.

Theo công đoạn ban đầu, dự án đã đi vào hoạt động xây dựng vào năm 2017 và đưa vào khai thác hoạt động năm 2018. Song, đến nay mới xây dựng được 50% khối lượng nên công đoạn xây dựng và đưa vào hoạt động lùi đến năm 2020.

Dự án metro Bến Thành – Suối Tiên năm 2007 là hơn 17,3 nghìn tỷ đồng, sau đây năm 2011 được điều chỉnh lên hơn 47,3 nghìn tỷ đồng

Báo cáo Thủ tướng, Bộ GTVT lo ngại dự án phát triển chậm độ có khả năng ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư, khả năng xảy ra tranh chấp 1 số hợp đồng đã ký có nhà thầu, nhất là 1 số nhà thầu quốc tế; tăng giá thành đối có ngân sách nhà nước do bị phạt chậm chi trả, giá thành kiện tụng,…

Chia sẻ có việc phải điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án tăng thêm 30 nghìn tỷ, Bộ GTVT cho rằng dự án được tìm hiểu lập vào năm 2006, khi đây ở Việt Nam chưa có đầy đủ 1 số định mức, đơn giá tiến hành cho loại công trình đường sắt đô thị. Việc xác định tổng mức đầu tư của đơn vị giải đáp chỉ dựa trên cơ sở suất đầu tư của 1 số công trình tương tự đã và đang được xây dựng ở châu Á như Nhật, Thái Lan, Philippines, Ấn Độ,… và có tham khảo đến sự tương thích có điều kiện xây dựng và mặt bằng giá cả ở TP.HCM năm 2006.

Tuy nhiên, do thiếu bí kíp thực ở nên việc tính toán chỉ dừng lại ở các vấn đề có tính chất bình quân của 1 tuyến xe điện mà chưa chú trọng đầy đủ đến vấn đề an toàn cao hay quá trình xây dựng trọng điểm điều khiển chung cho cả hệ thống đường sắt đô thị đô thị sau này, chưa tính toán tổ chức 1 doanh nghiệp hoạt động, bảo hành,… Mặt khác, 5 mục tiêu kiến trúc ban đầu của dự án tính đến năm 2020 cũng đã cho thấy tầm nhìn hạn chế của việc tìm hiểu trước đây.

Nhìn công đoạn dự án GĐ này, Bộ GTVT phân tích chuẩn bị phải đến 2020 mới đã đi vào hoạt động, đưa vào khai thác.

Vì vậy, theo Bộ này, việc chủ đầu tư đề nghị Tư vấn tìm hiểu bổ sung nhiều hạng mục công trình tiện ích để bảo đảm xây dựng được công trình tương đối tân tiến, cung cấp nhu cầu đến năm 2040 thay vì năm 2020, nhất là phải bảo đảm độ an toàn chạy tàu cao nhất nhằm đem lại hiệu quả đầu tư và khai thác cao hơn cho dự án, vấn đề này đã dẫn đến tăng khối lượng xây dựng.

Cùng có đây, là sự biến động khách quan của giá nguyên liệu, nhiên liệu và việc tăng mức lương bổng tối thiểu từ năm 2006 đến năm 2009; 1 sốh tân 1 số điều kiện tính toán tổng mức đầu tư; mật độ tính toán 1 số giá thành dự phòng, rủi ro trượt giá cũng được cập nhật theo quy định mới, tính toán cho đến năm 2019 khiến cho tổng mức đầu tư dự án tăng.

“Việc 1 sốh tân tăng tổng mức đầu tư của dự án về căn bản đã nhận được sự đồng thuận của 1 số bộ, ngành có liên quan”, Bộ GTVT cho hay.

Thực tế, từ năm 2011, UBND TP.HCM đã phê duyệt điều chỉnh dự án tăng thêm 30 nghìn tỷ đồng khi chưa được Chính phủ trình Quốc hội tham khảo, chọn lọc. Điều này, theo Bộ GTVT, là chưa nghiêm ngặt về cơ sở pháp lý.

Do đây, Bộ GTVT đề nghị Thủ tướng Chính phủ tiếp tục giao Bộ Kh-ĐT chủ trì, cộng 1 số bộ ngành xây dựng báo cáo của Chính phủ để trình Quốc hội tham khảo nhằm tiếp tục triển khai dự án, cắt giảm 1 số hệ lụy có thể xảy ra.

Suất đầu tư có đắt đỏ so có 1 số nước?

Khi điều chỉnh dự án lên 47,3 nghìn tỷ đồng, suất vốn đầu tư cuả dự án (bao gồm giá thành giải phóng mặt bằng, dự phòng, lãi vay trong thời gian thực hiện dự án) là gần 97 triệu USD/km (13% ngầm).

Trong khi đây, giá thành đầu tư cho 1 km đường sắt đô thị của 1 số nước trên địa cầu được quy đổi về năm 2012 cho thấy, ở Pháp là 93,98 triệu USD/km (90% ngầm), Italia là 98,87 triệu USD/km; Hàn Quốc là 80,74 triệu USD/km (80% ngầm); Chi Lê là 99,01 triệu USD/km (100% ngầm).

So sánh có Indonesia dựa trên kết quả thu thập của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, thì dự án MRT Jakarta GĐ 1 của Indonesia năm 2014 sử dụng ODA của Nhật có tổng suất đầu tư trung bình 165,6 triệu USD/km; dự án KVMRT 1 của Malaysia năm 2011 có giá thành đầu tư trung bình 125 triệu USD/km; dự án tàu điện ngầm Hangzhou 1 của Trung Quốc năm 2007 có suất đầu tư trung bình là 73 triệu USD/km,…

Vì thế Bộ GTVT cho rằng, giá thành đầu tư gần 97 triệu USD/km như tính toán của TP.HCM là tương đối thích hợp có suất đầu tư của 1 số dự án trên địa cầu.


Canhoorchidpark.org – Theo Vietnamnet

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm