Ngổn ngang không gian ngầm

Sức ép của 1 thành thị xấp xỉ 13 triệu dân đang buộc TPHCM phải tính tới chuyện khai thác không gian ngầm để cắt giảm sức ép quá tải về hạ tầng thành thị. Tuy nhiên, bên dưới lòng đất tưởng yên bình hóa ra cũng đang “nhộn nhịp” không kém có hàng loạt dây cáp, một số con phố cống chằng chịt… Đây là bài toán nan giải khi cơ quan tính năng bắt tay vào lập 1 quy hoạch xây dựng không gian ngầm ở khu vực trọng điểm đô thị.



Một hạng mục công trình ngầm đang được xây dựng ở TPHCM – Ảnh: Duy Quốc

Để dễ hình dung, có thể bắt đầu từ khu vực lòng đất của vùng lõi TPHCM có qui mô 930 héc-ta, nơi một sốh đây hàng trăm năm trước đã có một số tuyến cống thoát nước, ống cấp nước sạch kiên cố được xây dựng và vẫn đang được sử dụng cho đến ngày hôm nay. Trong các năm gần đây, nhiều tòa nhà cao tầng mọc lên tận dụng không gian ngầm làm bãi giữ xe, trọng điểm thương mại. Thêm vào đây là ngành điện, viễn thông vì bộ mặt phong cảnhg thành thị cũng đã thực hiện một số dự án ngầm hóa hàng ngàn ki-lô-mét dây điện và cáp viễn thông. Chưa kể, kế hoạch xây dựng mốt số tuyến tàu điện ngầm cũng được khởi động ở vùng lõi trọng điểm. Tất cả đang biến không gian dưới lòng đất đô thị phát triển thành nhộn nhịp không kém không gian bên trên.

Các tầng sâu khác nhau dưới lòng đất đang án ngữ một số công trình có qui mô và công năng khác nhau. Ở độ sâu dao động 27-28 mét giai đoạn này là không gian ngầm của một số tuyến một số con phố sắt thành thị. Tiến dần lên trên mặt đất, ở độ sâu 8 mét là tầng hầm của một số tuyến một số con phố vượt bộ hành; ở độ sâu 3 mét là cống thoát nước thải; ở độ sâu 2 mét là mạng lưới một số con phố ống cấp nước sạch. Và cuối cùng, gần có mặt đất nhất, ở độ sâu 0,5-1,8 mét là hệ thống dây điện và cáp viễn thông.

Không các nhiều tầng nấc khi xét về độ sâu dưới lòng đất mà việc quản lý, hoạt động một số công trình dưới lòng đất giai đoạn này cũng rối rắm, nhiêu khê. Một chuyên gia ở 1 cuộc họp chuyên ngành giao thông đã than thở rằng khi đào 1 đoạn một số con phố ở khu trọng điểm phát hiện chằng chịt dây cáp khác nhau được quản lý và hoạt động bởi 15 đơn vị khác nhau nên việc truy tìm đâu là lý do gây ra “hố tử thần” gặp vô vàn gặp khó.

Vậy nên, một số cơ quan tính năng của đô thị khi khởi động việc lập quy hoạch xây dựng không gian ngầm lại phải đau đầu khi tìm một sốh xóa “mạng nhện dưới lòng đất”, hoặc sắp xếp sao cho một số công trình hạ tầng kỹ thuật nói trên quy về 1 mối, dành dao động không thích hợp để khai thác một số công trình ngầm sau này. Làm được việc này đòi hỏi tốn kém khá nhiều chi phí và thời gian.

Lại có ý kiến cho rằng, cái khó trong xử lý một số công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm giai đoạn này xuất phát từ sự thiếu quy hoạch bài bản trong việc ngầm hóa một số công trình trước đây, thiếu cơ sở dữ liệu tập trung được quản lý thống nhất bởi 1 cơ quan, để khi cần là có thể sử dụng làm dữ liệu đầu vào cho một số tìm hiểu phát triển không gian ngầm sau này.

Thậm chí, nhiều tòa nhà cao tầng ở một số tuyến một số con phố chính khu trọng điểm giai đoạn này muốn lục tìm lại hồ sơ về dữ liệu kỹ thuật công trình cũng không phải là điều thuận tiện. Ví dụ, nếu muốn quy hoạch 1 tuyến phố ngầm dưới một số con phố Đồng Khởi (quận 1) giai đoạn này cần phải nắm tất cả dữ liệu về nền tảng một số công trình hai bên một số con phố (chủ yếu được chủ đầu tư nộp về cơ quan tính năng để hoàn công) cao thấp khác nhau nhằm phục vụ cho việc chống rung khi xây dựng. Từ đây, có thể thấy việc khai thác không gian ngầm cũng khó như mò kim đáy bể bởi hồ sơ trải qua hàng chục năm, thậm chí hàng trăm năm khó có cơ quan, tổ chức nào lưu trữ hết được.

Bài học ở nhiều thành thị tân tiến có bề dày phát triển hàng trăm năm, ban đầu khi lập quy hoạch thành thị người ta đã tính tới việc xây dựng một số một số con phố hầm lớn cố định và có tính lâu dài. Nơi đây được sử dụng để chứa một số một số con phố dây hạ tầng kỹ thuật chung như điện, nước, hệ thống thoát nước, viễn thông … nên khi có nhu cầu khai thác không gian ngầm thì mọi chuyện phát triển thành dễ làm hơn nhiều.

Nhiều nước còn xem không gian dưới mặt đất là tài nguyên phát triển thành thị, tài nguyên này phục vụ xây dựng một số công trình ngầm không ảnh hưởng đến một số công trình bên trên. Đặc biệt, ở nhiều nơi người ta cho rằng tài nguyên dưới mặt đất không phải là vô tận mà có khả năng dần cạn kiệt nên việc sử dụng và dự trữ là điều họ luôn tính tới trong quy hoạch phát triển thành thị. Nhật Bản vốn có quỹ đất thành thị hạn hẹp nhờ vào quy hoạch phát triển không gian ngầm hợp lý mà giờ đây họ trở thành nước đi đầu trong sử dụng không gian ngầm hợp lý có hệ thống tàu điện ngầm (subway), khu mua sắm ngầm (underground shopping mall), xa lộ ngầm (underground expressway), phố tản bộ ngầm (underground passage), hầm kỹ thuật chung (common conduit), bể chứa nước và sông ngầm chống ngập …

Từ đây, đối có TPHCM, vốn có tỷ lệ xây dựng dày đặc, thì khi bắt đầu lập quy hoạch xây dựng không gian ngầm khu trọng điểm, ngoài việc xóa “mạng nhện” đã đi vào hoạt động dưới lòng đất còn phải có biện pháp để tránh hiện trạng “mạng nhện ngầm” phát sinh ở một số khu thành thị mới, vùng ven đô.

Các số liệu thống kê được giới chuyên gia quy hoạch thành thị dẫn chứng là 1 thành thị tân tiến thường có t lệ công trình ngầm chiếm dao động 20-25% tổng số lượng một số dạng công trình nên TPHCM 1 khi muốn phát triển không gian ngầm không chỉ tính tới việc ngầm ở đâu mà cần tính đến hiệu quả khi một số công trình kết nối tới mức nào có nhiều tầng sử dụng, tính năng khác nhau tránh kiểu xây dựng tập trung, dồn cục để rồi sẽ dễ dẫn đến cảnh “trên tắc, dưới nghẽn”.


Canhoorchidpark.org – Theo TBKTSG

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm