Nhà ở xã hội cho thuê: tại sao không?

Theo Sở Xây dựng TPHCM, nhu cầu nhà ở xã hội của đô thị trong GĐ từ nay đến năm 2020 cần dao động 134.000 căn. Tuy nhiên, đến năm 2020, TPHCM chỉ có thể thi công đã đi vào hoạt động 20.000 căn, cung cấp được 1 phần nhỏ nhu cầu. Vậy nên chăng xây nhà ở xã hội cho thuê?

Một dự án nhà ở xã hội ở quận Bình Tân. Ảnh: Tư liệu

Nhu cầu lớn

Một cuộc khảo sát mẫu của Viện Nghiên cứu Phát triển thành TPHCM thực hiện gần đây cho thấy có đến 81.000 hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu nhà ở xã hội trong GĐ từ nay đến năm 2020. Trong đây có 10.000 hộ cán bộ công chức; 39.000 hộ lương nghèo, cận nghèo; 17.000 hộ lao động trong khu công nghiệp… Đa số một số nhóm đối tượng này đã chọn lọc phương thức thuê mua nhà ở xã hội, chiếm mật độ từ 65 – 94%.

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), hiện có 11 dự án nhà ở xã hội của một số công ty, được đầu tư bằng nguồn vốn ngoài ngân sách. Một số công ty BĐS đã tiên phong đầu tư một số dự án nhà ở xã hội, điển hình như Công ty Hoàng Quân, Công ty Đầu tư Thủ Thiêm, Công ty Thiên Phát, Công ty Vạn Thái…

Đặc biệt, Công ty Lê Thành đang đầu tư dự án 930 căn nhà ở xã hội cho thuê bằng nguồn vốn tư nhân ở quận Bình Tân. Các căn hộ cao tầng được kiến trúc quy mô vừa và nhỏ (1-2 phòng ngủ) có giá vừa túi tiền hoặc cho thuê chỉ có giá 1,5 triệu đồng/tháng. Những bạn muốn thuê dài hạn thì phải trả từ 250 – 350 triệu đồng/căn sử dụng trong vòng 49 năm.

Đổi đất lấy quỹ nhà ở xã hội

TS. Trần Du Lịch, Chuyên gia kinh tế, cho rằng gặp khó lớn nhất của TPHCM trong xây nhà ở xã hội là giá đất quá cao. Do vậy, Nhà nước cần tham khảo lại chính sách phân phối hàng đất đai mới có thể lôi kéo nhà đầu tư tham dự. Ông Lịch cho rằng, Nhà nước không cần đứng ra xây nhà ở xã hội mà định giá quỹ đất và giao cho nhà đầu tư. Sau đây nhà đầu tư trả lại quỹ nhà để Nhà nước thực hiện đúng đối tượng. Tuy nhiên, điều quan trọng là Nhà nước phải có chính sách phân phối hàng để đừng đổ hết lên vai ngân hàng. Ví dụ, Nhà nước nên hỗ trợ người lương thấp mua nhà ở xã hội bằng ưu đãi thuế…

GSTS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, cho rằng việc một số công ty tung hàng ngàn căn nhà ở xã hội vào thời điểm này là “đánh trúng tâm lý” và giải quyết phần nào “cơn khát” của phân khúc. Nhìn ở 1 góc độ khác, ông Võ nhận định một số nguồn vốn nước ngoài tiếp tục chảy vào phân khúc BĐS sẽ tạo nhiều thời cơ cho nguồn cung nhà giá rẻ. Người tiêu dùng cũng sẽ được lợi bởi giá cả hợp lý, chất lượng cũng như tiện ích được đầu tư kỹ lưỡng. Đó mới là mục tiêu chính, mục tiêu trọng tâm hơn là loay hoay tìm một sốh phát triển nhà ở xã hội có sự trợ giúp có tính bao cấp của Nhà nước.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế, cho rằng nhiều chính sách phân phối hàng phát triển nhà ở xã hội thời gian qua thực chất có tính đối phó, không có tính dài hạn. Chính sách chỉ nhắm vào điểm duy nhất là lãi suất mà chưa quan tâm một số vấn đề khác như thuế, thời hạn trả nợ… Trong khi đây, ở Mỹ, khi mua căn nhà Thứ nhất sẽ được miễn thuế. Chính phủ không trực tiếp cho vay mà hỗ trợ bằng cơ chế hợp lý để người lương thấp có thể mua nhà có lãi suất rất thấp và kỳ hạn rất dài.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho rằng cuộc chơi phân khúc nhà ở xã hội tùy thuộc rất lớn vào ý chí nhà đầu tư. Do đây, nhà đầu tư không nên tùy thuộc vào chính sách phân phối hàng và chỉ có bởi thế phân khúc nhà ở xã hội mới phát triển.

Nên phát triển nhà ở cho thuê

Ông Lê Hoàng Châu cho biết HoREA vừa yêu cầu UBND TPHCM kiến nghị có Quốc hội và Chính phủ để tạo nguồn tái cấp vốn ngân sách cho một số đối tượng mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội được vay ưu đãi, lãi suất 5%/năm tiến hành cho năm 2018.

Theo ông Châu, từ ngày 1-7-2015 đến nay, chưa có cá nhân, hộ gia đình nào được vay vốn ưu đãi này theo Luật Nhà ở 2014. Chỉ có người mua nhà ở xã hội theo gói 30.000 tỉ đồng và đã nhận nhà trước ngày 1-1-2017 thì mới được vay có lãi suất ưu đãi. “Nếu ngân sách Nhà nước có điều kiện thì HoREA yêu cầu hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho chủ đầu tư một số dự án nhà ở xã hội để giúp giảm chi phí, theo quy định của Luật Nhà ở 2014. Bởi vì, từ ngày 1-6-2016 cho đến nay, một số chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội không còn được vay nguồn vốn ưu đãi này”, ông Châu nói.

Cạnh đây, HoREA cũng yêu cầu UBND TPHCM có cơ chế, chính sách phân phối hàng khuyến khích, tạo điều kiện cho một số công ty phát triển một số dự án nhà ở cho thuê. Nhất là căn hộ cao tầng nhỏ cho thuê giá rẻ (dao động 3-5 triệu đồng/tháng) để hình đô phân khúc nhà ở cho thuê chuyên nghiệp tương tự một số nước phát triển. Việc này đâyn đầu xu hướng mới cùng chia sẻ không gian (co-living space) căn hộ cao tầng thuê chung giai đoạn này. Bởi vì, 1 thực ở của phân khúc nhà ở giá rẻ cần được quan tâm giải quyết là rất thiếu nhà ở xã hội, nhất là nhà ở xã hội cho thuê. Đồng thời, giai đoạn này phân khúc vẫn chưa có dự án nhà ở thương mại phân phối giá rẻ (dao động 300 – 500 triệu đồng/căn) và cũng chưa có dự án nhà ở thương mại cho thuê giá rẻ. Bên cạnh đây, đang còn 14.366 căn nhà, nền nhà tái an cư còn trống chưa có người đến ở, mà đa số trong số đây cần được chuyển mục đích sử dụng sang nhà ở xã hội, nhà ở thương mại để thu hồi vốn cho ngân sách và tránh lãng phí.

Theo ông Châu, để giải quyết vấn đề nhà ở cho người có lương trung bình, khuyến nghị một số công ty BĐS cần tái cơ cấu đầu tư. Cần chuyển hướng phát triển nhiều dự án nhà ở vừa túi tiền, có đầy đủ tiện ích, dịch vụ và thân thiện môi trường, có một số căn hộ cao tầng vừa và nhỏ (1-2 phòng ngủ) có giá phân phối trên dưới 1 tỉ đồng/căn. Đồng thời, một số công ty cần cực kỳ coi trọng thi công danh tiếng thương hiệu, văn hóa công ty, đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội. Trước hết là tinh thần thượng tôn pháp luật, coi “chất lượng là danh dự”, chắc chắn công đoạn công trình và chia sẻ hài hòa lợi ích có bạn, có cùng đồng xã hội.


Canhoorchidpark.org – Theo TBKTSG

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm