Nhà vệ sinh công cộng cho đô thị

Hồ Gươm, phố tản bộ Nguyễn Huệ, bãi giữa sông Hồng… Những kiến trúc sư trẻ chọn để kiến trúc lại nhà vệ sinh công cùng ở 1 số không gian thành phố đặc thù như thế.


Phương án kiến trúc nhà vệ sinh ở hồ Gươm – ẢNH: BTC CUNG CẤP

Hiện ở, khi có 1 số sự kiện lớn, ở 1 số không gian công cùng được ưa chuộng như phố tản bộ Nguyễn Huệ, hồ Gươm, 1 số nhà vệ sinh di động sẽ được điều tới. Người dân cũng có thể dùng dịch vụ của 1 số hàng quán xung quanh cho nhu cầu của mình. Tuy nhiên, cho tới nay, việc sử dụng nhà vệ sinh di động vẫn còn bất cập. Chúng quá dễ làm, và kiến trúc chưa bảo đảm kỹ thuật. “Chúng tôi có điều thêm vài chục nhà vệ sinh. Tuy nhiên, lượng người quá lớn cũng khiến mùi khó xử lý”, ông Phạm Tuấn Long, Trưởng ban Quản lý phố cổ Hà Nội, nói.

Khi không gian công cùng tạm bợ, bốc mùi

Khi phương án kiến trúc nhà vệ sinh của nhiều nhóm sinh viên kiến trúc được xướng lên ở vườn hoa Lý Thái Tổ Hà Nội hồi cuối năm 2017 ở cuộc thi Thiết kế nhà vệ sinh công cùng do ĐH Xây dựng và Quỹ Action Aid tổ chức, cũng là khi mùi khai từ 1 số nhà vệ sinh di động thổi tạt về phía họ. Có lẽ chính 1 số vườn hoa, điểm đỗ xe buýt thường “bốc mùi” lại còn xấu đã khiến nhiều sinh viên tham dự cuộc thi này. “Nhà vệ sinh công cùng hiện trong hiện trạng chất lượng kém. Mùi chỉ là 1 trong 1 số thể hiện đó. Càng chưa thể nói đến chuyện đẹp”, kiến trúc sư (KTS) Nguyễn Hoàng Phương, người từng đoạt nhiều giải kiến trúc quốc tế nói.

Thiết kế Xóm thuyền (tác giả Nguyễn Phi Hùng và bạn bè, Trường ĐH Xây dựng) sử dụng cho 1 số người sống ở khu dân cư nổi bãi sông Hồng (Hà Nội). Theo đó, nhà vệ sinh được kiến trúc thành thuyền vệ sinh. Như thế, vừa cung cấp nhu cầu, vừa dễ thu gom xử lý. Nó cũng hòa hợp có phong cảnh, lối sống của người dân nơi đó.

“Họ tiện lợi bước sang nhà nhau, là 1 không gian giao lưu, là mẹ bế con ra chơi cùng bác hàng xóm, là hai ba hai ba khi cả xóm cùng đẩy 1 chiếc thuyền nhổ neo ra sông… Là văn hóa cùng đồng đặc trưng ở 1 không gian công cùng đặc thù. Thuyền vệ sinh phát huy cấu trúc đó. Sẽ có không gian công cùng để tắm. Có cả không gian vệ sinh riêng tư”, nhóm kiến trúc Xóm thuyền cho biết. Thêm vào đó, do mực nước sông Hồng biến đổi không ngừng, thuyền vệ sinh có tính di động cao luôn có thể “kề vai sát cánh” cùng xóm thuyền dù nước lên hay xuống. Nếu được thi công, người dân ở đó sẽ không còn cảnh nhà tắm hoặc nhà vệ sinh chỉ che bạt tạm bợ giai đoạn này nữa.

Nắn nót

“Những vị trí có ảnh hưởng như phố tản bộ Nguyễn Huệ (TP.HCM) hay hồ Gươm (Hà Nội), người kiến trúc buộc phải kỹ càng hơn về hình thức bên cạnh kỹ thuật xử lý chất thải”, KTS Hoàng Thúc Hào chia sẻ. Đây là 1 số khu vực nổi tiếng, có sức hút mạnh mẽ có người dân, đặc thù khi có 1 số sự kiện văn hóa lớn.

Trong kiến trúc đóng và mở (KTS Trần Tuấn Anh, ĐH Kiến trúc Hà Nội), 1 số nhà vệ sinh ở hồ Gươm được kiến trúc thành từng phòng rời, sau đó dựng dàn trồng cây xung quanh. Vì thế, nhìn xa, chuỗi nhà vệ sinh trông giống có 1 giàn cây xanh dịu nhẹ. Hay kiến trúc The Origami colour box cho phố tản bộ Nguyễn Huệ, 1 số mô đun nhà vệ sinh được đặt tản mát để phân tán sự chú tâm. Thiết kế của Nguyễn Minh Kha, Nguyễn Ngọc Minh Khánh (ĐH Kiến trúc TP.HCM) còn có 1 số công trình điêu khắc đặc rỗng có dao động 1 sốh tối đa 2,5 m để người tản bộ có thể đi xuyên qua. Màu sắc của 1 số mô đun cũng sử dụng màu tươi sáng như vàng chuối, xanh dương…

Một kiến trúc khác của KTS Nguyễn Viết Nam (ĐH Xây dựng) có tên Vì 1 hành tinh xanh, cho công viên Yên Sở, Hà Nội lại được thi công bằng chất liệu tái chế. Đây vốn là nơi rộng rãi, người dân hay đến tập gym, nhưng nhà vệ sinh lại rất ít. Theo kiến trúc, 1 số thùng container cũ, vỏ chai, lốp xe cũ, thùng phi sẽ được tái sử dụng và kết nối lại. Thiết kế tạo hình dựa trên hình quả toàn cầu, lại được tính toán thông gió và trồng cây tạo dao động xanh.

Phương án kiến trúc nhà vệ sinh ở công viên Yên Sở

“Chúng tôi mong nhận được sự quan tâm của công ty trong việc hiện thực hóa ý tưởng kiến trúc của 1 số KTS trẻ”, KTS Doãn Thế Trung, trưởng ban tổ chức, cho biết. Trong khi đó ông Hoàng Thúc Hào cho rằng, Tổ chức Action Aid cùng trường ĐH của ông sẽ tìm 1 sốh để hiện thực hóa 1 số kiến trúc nói trên. Điều này, theo ông sẽ nâng cao chất lượng cuộc sống. Còn KTS Nguyễn Hoàng Phương khẳng định, nhà vệ sinh thơm tho, đẹp đẽ, phong phú về kiến trúc chính là thể hiện 1 thành phố có chất lượng sống tốt.


Canhoorchidpark.org – Theo Thanh Niên

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm