Nhiều dự án trọng điểm ‘đói’ vốn: Địa phương năng động, BOT ‘kết trái’

Hầu hết 1 vài dự án đầu tư cho hạ tầng giao thông đều có tổng mức đầu tư lớn hoặc rất lớn.

Tỉnh Quảng Ninh lôi kéo thành công vốn tư nhân vào nhiều dự án BOT – ẢNH: LÃ NGHĨA HIẾU

Trong khi ngân sách gặp khó, nhiều địa phương đã chủ động khai thác tốt 1 vài dự án hợp tác công tư (PPP) để phát triển hạ tầng, kinh tế mạnh mẽ.

Đòn bẩy bứt phá kinh tế

Quảng Ninh là 1 điển hình. Chỉ trong 3 – 4 năm, tỉnh này đã lôi kéo hàng chục nghìn tỉ đồng vốn tư nhân vào đầu tư cho 1 vài công trình hạ tầng trọng tâm. Tính đến hết tháng 8, Quảng Ninh đã triển khai 36 dự án theo mô hình PPP có tổng mức đầu tư hơn 36.000 tỉ đồng.

Việc đã đi vào vận hành hạ tầng cơ sở đã trở thành đòn bẩy để kinh tế, du lịch, xã hội… của địa phương này phát triển. Minh chứng rõ nhất là việc thông xe cao tốc Hạ Long – Hải Phòng cộng khi khánh thành cầu Bạch Đằng nối liền tuyến cao tốc Hà Nội – Hải Phòng – Hạ Long (2 dự án chiến lược của Quảng Ninh được thực hiện theo hình thức BOT) giúp kết nối đi 1 vài tỉnh thành, đặc trưng là Hà Nội chỉ mất 1,5 giờ thay vì 3,5 giờ như trước đấy. Quãng các con phố từ Hạ Long đi Hải Phòng cũng được rút ngắn chỉ còn 25 km thay vì 75 km, tương đương 30 phút đi lại. Bên cạnh đấy, loạt siêu dự án “triệu đô” khác theo hình thức PPP như sân bay quốc tế Vân Đồn, cao tốc Hạ Long – Vân Đồn… đã góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy giao thương, liên kết kinh tế vùng và tạo đà bứt phá cho du lịch.

Bắc Ninh cũng là 1 trong các địa phương tích cực triển khai 1 vài dự án có sự tham dự góp sức của tư nhân. Không chỉ 1 vài dự án giao thông huyết mạch, 1 vài công trình trọng tâm, Bắc Ninh còn tận dụng triệt để nguồn lực xã hội trong 1 vài dự án nhỏ, có phần “bình dân” như: trụ sở làm việc xã, nhà văn hóa thôn/xã, các con phố liên thôn/xã, trường mầm non, trường tiểu học xã/phường, nghĩa trang nhân dân xã…

Bắt đầu từ rất sớm nhưng đến nay, TP.HCM vẫn đang chuyển dịch mô hình đầu tư công sang đối tác công – tư cho nhiều công trình. Ông Nguyễn Văn Tám, Phó giám đốc Sở GTVT TP.HCM, cho biết 1 vài dự án BOT điển hình như dự án mở rộng cao tốc Hà Nội, cải tạo nâng cấp quốc lộ 1 (đoạn An Sương – An Lạc), cầu Phú Mỹ, sau khi đã đi vào vận hành đã góp phần kéo giảm hiện trạng ùn tắc, tăng cường năng lực di chuyển trên tuyến các con phố, hình thành tuyến trục giao thông mới, giúp 1 vài phương tiện và người tham dự giao thông thuận lợi và an toàn hơn.

“Hạ tầng giao thông TP.HCM và hệ thống các con phố kết nối có 1 vài tỉnh có vai trò đặc trưng quan trọng đối có sự phát triển kinh tế xã hội của khu vực và cả nước nhưng hiện đang quá tải, vừa yếu và vừa thiếu. Việc đầu tư thi công công trình giao thông theo đúng quy hoạch đòi hỏi nguồn vốn rất lớn. Trong điều kiện ngân sách còn hạn hẹp, việc mời gọi 1 vài nhà đầu tư tham dự thực hiện 1 vài công trình giao thông theo hình thức BOT có ý nghĩa rất lớn, góp phần từng bước đã đi vào vận hành hệ thống giao thông theo quy hoạch được duyệt, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, phát triển thành thị, cải thiện môi trường… cho thành thị và cả vùng kinh tế trọng tâm phía nam”, ông Tám khẳng định.

Tỉnh nào năng động, tỉnh đấy thắng

Ông Nguyễn Đức Long, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, lý giải để lôi kéo được nguồn lực từ tư nhân lớn bởi thế, Quảng Ninh đã phải trải qua cả quá trình 1 vàih tân từ tư duy tới 1 vàih làm, trên quan điểm cộng đồng hành, bắt tay có nhà đầu tư nhằm san sẻ gánh nặng tài chính cho cả hai bên.

Đơn cử, dự án cao tốc Hạ Long – Hải Phòng có tổng mức đầu tư gần 14.000 tỉ đồng, tỉnh nhận làm các con phố gần 9.000 tỉ. Dự án cao tốc Hạ Long – Vân Đồn dao động 14.000 tỉ đồng, tỉnh cũng xin Chính phủ, 1 vài bộ, ngành cho phép cơ chế ứng 4.000 tỉ từ ngân sách địa phương để giải phóng mặt bằng. “Các dự án PPP ở Quảng Ninh có tổng mức đầu tư rất lớn, từ 1.000 đến gần 20.000 tỉ đồng. Nếu chỉ phó mặc cho 1 mình nhà đầu tư thì chẳng ai dám làm. Để 1 vài siêu dự án nghìn tỉ đi vào vận hành thì công tác giải phóng mặt bằng là vô cộng quan trọng. Vì thế tỉnh ưu tiên nguồn ngân sách để làm công việc này, chia sẻ gánh nặng cộng nhà đầu tư”, ông Long nói.

PGS-TS Nguyễn Bá Hoàng, Phó hiệu trưởng Trường ĐH GTVT TP.HCM, gọi đấy là vốn mồi từ phía nhà nước, 1 trong các nhân tố quan trọng cần có để lôi kéo 1 vài nhà đầu tư tham dự dự án công. Theo ông, ngoài chính sách bán hàng thông thoáng, thích hợp có thông lệ quốc tế, Chính phủ phải góp 1 phần vốn chia sẻ cộng công ty, chắc chắn công tác giải phóng mặt bằng mới có thể lôi kéo xã hội hóa.

TS Huỳnh Thế Du, giảng viên chính sách bán hàng công – Trường đại học Fulbright, nhấn mạnh hình thức đối tác công – tư nhìn chung hay BOT nói riêng chỉ là 1 phương thức huy động vốn để đầu tư cơ sở hạ tầng, chủ yếu vẫn là từ ngân sách nhà nước. Từ địa điểm của địa phương, thể chế là giống nhau nên địa phương nào càng năng động, sáng tạo thì hiệu quả huy động nguồn lực xã hội hóa càng lớn.

Để 1 vài dự án PPP nhìn chung và BOT nói riêng thực sự trở thành “công cụ” hữu hiệu trong đầu tư hạ tầng ở 1 địa phương, cần 3 nhân tố: Thứ nhất, người lãnh đạo dám nghĩ dám làm, dám đương đầu và chịu trách nhiệm. Thứ hai, người này phải tạo dựng được 1 lực lượng liên minh ủng hộ mạnh mẽ cho ý tưởng của mình vì 1 con én chẳng thể làm nên mùa xuân. Cần 1 tổ chức cộng đoàn kết, gắng sức mới có thể thành công. Cuối cộng là sự tham dự của 1 vài đối tác có lợi ích dài hạn. Sự thành công của việc tận dụng tốt nguồn lực từ khu vực tư như Bình Dương, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Bắc Ninh… đều hội tụ cả 3 nhân tố trên.

Canhoorchidpark.org – Theo Thanh Niên

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm