Nhiều mánh khóe trong đấu giá đất công

Chấm dứt chỉ định giao đất công, đấu giá đấu thầu công khai là 1 sốh để hạn chế tiêu cực.

“Giao đất chỉ định làm thất thoát lớn ngân sách; việc lợi dụng kẽ hở, thao túng, công ty sân sau… trong đấu thầu tạo ra nhóm lợi ích mà ai cũng ngầm biết nhưng rất khó chứng minh…” – ông Nguyễn Văn Đực, Phó Giám đốc Công ty Địa ốc Đất Lành, nói về việc giao đất, cho thuê đất để 1 số công ty (DN) thực hiện dự án.

Giao đất dự án: Ổ tiêu cực

* Trong 1 thời gian dài, nhiều khu đất công được giao chỉ định cho DN. Ông phân tích thế nào về chủ trương này?

+ Ông Nguyễn Văn Đực: Tôi cho rằng chỉ định giao đất công là nguy cơ của tham nhũng.

Ai được giao đất, nguyên nhân được giao không công khai. Tiếp theo, sau khi được giao đất là câu chuyện “chạy” 1 số chỉ tiêu quy hoạch thiết kế cho dự án để có lợi nhất cho DN.

Chúng ta đã từng nghe các lời đồn thổi để được làm dự án đấy, để tăng 1 tầng thì phải có mối quan hệ, giá cả chung chi ra sao không phải không có cơ sở. Bởi khi mọi thứ đều không công khai, các đặc quyền quá bất thường thì khi đấy người ta có quyền đặt câu hỏi.

Hãy nhìn 1 số ví dụ thực ở để thấy sự chênh lệch khoản thu ngân sách khi so sánh giữa việc chỉ định và đấu giá. Khu đất 23 Lê Duẩn được định giá 558 tỉ đồng, cuối cùng phân phối đấu giá được 1.430 tỉ đồng. Gần đấy là phân phối đấu giá 200 căn hộ cao tầng tái an cư Phú Mỹ ở quận 7 kết quả cao hơn giá khởi điểm gần 60 tỉ đồng… Nếu 1 số tài sản này mà giao chỉ định theo định giá, ngân sách nhà nước đã thất thoát hàng trăm, hàng ngàn tỉ đồng.

* Theo ông, ngoài câu chuyện chỉ định giao hẳn khu đất cho công ty thân hữu sân sau (dù DN không chắc chắn năng lực tài chính) rồi hợp tác đầu tư hoặc giao dịch hẳn dự án thì hiện có hiện tượng nào đáng báo động trong việc giao đất công?

+ Đó là hình thức chỉ định thầu để thực hiện dự án BT. Cực kỳ vô lý ở chỗ các DN này được nhận gói thầu BT dù không có bí kíp năng lực thực hiện. Ví dụ, như 1 số DN BDS được chỉ định BT nên đầu tư thi công cầu, các con phố trong khi chưa từng có chuyên môn hay thâm niên trong lĩnh vực này.

Thực chất việc chỉ định hợp đồng BT là hình thức giao đất chỉ định nhưng khả năng tiêu cực và thất thoát ngân sách rất kinh khủng, có khi còn nhiều hơn giao đất.



Được cấp khu đất vàng số 2 Hùng Vương để làm dự án nhưng Công ty CP Pymepharco giao dịch cho Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. Ảnh: TẤN LỘC

Hình thức này là đổi đất lấy hạ tầng nên công trình DN khiến cho Nhà nước (thường là hạ tầng như giao thông cầu, các con phố) được định giá cao hơn nhiều lần so có con số thực đầu tư. Tiếp theo, mảnh đất được chính quyền hoán đổi cho DN để cấn trừ giá thành DN làm công trình cho Nhà nước được định giá thấp nhiều lần so có giá trị thực. Như vậy DN được hưởng lợi từ cả hai đầu có lợi nhuận gấp bốn, năm lần.

Do đấy việc thất thoát ngân sách hàng ngàn, thậm chí hàng chục ngàn tỉ đồng là điều hoàn toàn có thể. Dĩ nhiên để làm được điều này không phải 1 mình DN chọn lọc hay được hưởng trọn. Nhóm lợi ích là từ các chỗ này mà ra.

Định giá có lợi cho DN

* Có vẻ như ông không tin tưởng việc thẩm định giá và cho rằng sẽ có tiêu cực từ đấy?

+ Khu đất 8-12 Lê Duẩn để làm dự án cấp cao thương mại dịch vụ căn hộ cao tầng cho thuê được TP giao đất (thay vì phải đấu giá – PV) được duyệt giá trị quyền sử dụng đất và giá trị công trình thi công trên đất cho 3.400 m2 là 621,7 tỉ đồng; đơn giá cho thuê đất có 2.000 m2 còn lại có giá 3,5 triệu đồng/m2/năm. Trong khi theo Thanh tra Chính phủ thì giá trị khu đất này phải trên dưới 2.000 tỉ đồng.

Hay khu đất 32,2 ha ở Phước Kiển của Công ty Tân Thuận phân phối cho Công ty Quốc Cường Gia Lai. Sau khi giao dịch vài tháng, Văn phòng Thành ủy có ý kiến giá đất giao dịch thấp hơn giá thị trường thì 1 số bên đã điều chỉnh lại giá, tổng chênh lệch hơn 400 tỉ đồng. Giá giao dịch ban đầu là do bên phân phối thuê đơn vị thẩm định giá đưa ra, giá chênh lệch cũng là do 1 số đơn vị thẩm định giá báo cáo. Đó là các minh chứng cho thấy dao động 1 sốh của việc thẩm định giá là 1 sốh biệt như thế nào.

* Theo ông, biện pháp nào để chấm dứt nạn trục lợi từ giao đất chỉ định?

+ Tôi cho rằng đối có 1 số quỹ đất công phải ngưng việc giao đất chỉ định, chấm dứt tức thì việc chỉ định hợp đồng BT. Phải đấu giá đấu thầu công khai và ai đem lại hiệu quả cao nhất, có năng lực thực hiện tốt nhất thì được chọn. Như vậy mới hạn chế tối đa sự móc nối, giao dự án cho công ty thân hữu, định giá khu đất rẻ mạt còn định giá giá thành đầu tư cực kỳ cao. Không ít trường hợp các lô đất vàng thay vì đấu giá thì lại được chỉ định cho các DN theo hình thức BT. Tôi cho rằng Nhà nước thiệt đơn thiệt kép trong việc này.

Lắm chiêu trò trong đấu giá

. Tuy nhiên, việc đấu giá vẫn không ít chiêu trò và cuối cùng cũng rơi vào tay người thân lãnh đạo hoặc công ty sân sau, có lobby. Ông có thừa nhận hiện trạng này?

+ Đúng là có rất nhiều mánh khóe trong đấu giá.

Chẳng hạn chính quyền đưa điều kiện chỉ thích hợp có công ty sân sau để loại trừ người tham dự. Cũng có hiện trạng 1 số đơn vị tham dự là các DN quen biết và ngầm thỏa thuận, nhường nhau để chia đều 1 số lần đấu giá. Đó là luật bất thành văn nhưng ai cũng hiểu.

Cũng có nạn khi đấu giá thì 1 số chỉ tiêu quy hoạch thấp để ít người tham dự và giá trúng thầu thấp theo. Tuy nhiên, sau khi đấu giá xong, DN lại được cho tăng chỉ tiêu quy hoạch thiết kế.

Cách đấy dao động chục năm, TP.HCM từng có 1 vụ đình đám bởi thế ở các con phố Lê Thánh Tôn và chừng hai năm trước, Hà Nội cũng có.

Tuy nhiên, tôi cho rằng đấu giá vẫn tốt hơn chỉ định giao đất rất nhiều vì nó công khai nên sẽ được giám sát, có nhiều người tham dự nên dù sao vẫn tốt hơn nhiều.

* Có 1 sốh nào chống lại các tiểu xảo trong đấu giá khiến nó mất ý nghĩa thực sự?

+ Việc đấu giá công khai nên sẽ rất nhiều cá nhân, tổ chức biết và tham dự. Các chỉ tiêu quy hoạch thiết kế, quy chế phân phối đấu giá phải công khai.

Tôi cho rằng có hiện tượng chính quyền ra 1 số quy định để loại bớt nhà thầu, chắc chắn 1 số điều kiện cho công ty thân hữu là có, xảy ra ở 1 số địa phương. Còn ở 1 số TP lớn như Hà Nội, TP.HCM… thì điều này rất khó vì TP lôi kéo rất nhiều nguồn lực từ khắp 1 số tỉnh, thành, kể cả đầu tư nước ngoài. Do đấy dù muốn hay không thì cũng sẽ rất nhiều đơn vị, cá nhân đủ năng lực đăng ký. Và càng nhiều người tham dự thì cuộc đấu giá càng hiệu quả.

Để hạn chế tiêu cực, tôi cho rằng phải giữ 1 số chỉ tiêu quy hoạch thiết kế ban đầu. Tuy nhiên, tôi cho rằng điều này không quá đáng lo vì đã bị dân giám sát. Chỉ có các trường hợp siêu đặc thù mới can thiệp được việc này và dư luận cũng biết và lên tiếng.

* Xin cám ơn ông.

Các chiêu trò biến đất công thành… đất ông

Liên tục trên 1 số số báo vừa qua, chúng tôi phản ảnh hiện tượng bất thường: Nhiều khu đất vàng ở Phú Yên, Khánh Hòa và 1 số địa phương khác rơi vào công ty của người thân lãnh đạo tỉnh bằng hình thức chỉ định hoặc đấu giá nhưng chính quyền “lồng” nhiều quy định vào phút chót để loại nhà thầu.

Tình trạng đất công, nhất là khu đất vàng ở 1 số thành thị, ven biển rơi vào tay tư nhân càng ngày càng phổ biến ở nhiều nơi. Tư nhân ở đấy chủ yếu là 1 số DN có quan hệ lợi ích có 1 số người có chức trách, quyền lực. Nguyên nhân của hiện trạng này là họ lách luật, lợi dụng 1 số chính sách phân phối hàng để giao đất, cho thuê đất không qua đấu giá có giá đất được xác định, phê duyệt rất thấp so có giá trị thực cũng giá thị trường. Đặc biệt, gần đấy nhiều địa phương lợi dụng thực hiện 1 số dự án BT (thi công-chuyển giao), dùng quỹ đất công hoàn vốn cho 1 số DN nhưng có sự chênh lệch rất lớn giữa công trình BT và qui mô đất hoàn vốn. Tình trạng này gây thất thoát tài sản của Nhà nước và chỉ làm giàu cho 1 nhóm người.

Các 1 sốh phổ biến là:

+ Đổi đất lấy hạ tầng (BT) nhưng khi định giá đất để giao cho DN thì thấp hơn nhiều so có giá thị trường còn dự án mà DN có nghĩa vụ thực hiện khó biết giá thật là bao nhiêu.

+ Công ty nhà nước dùng giá trị quyền sử dụng đất hợp tác có DN thực hiện dự án rồi sau rút khỏi liên danh, đất vàng rơi vào tay tư nhân.

+ Đưa 1 số điều kiện chỉ có công ty thân hữu cung cấp để loại 1 số nhà thầu.

+ Giao đất thực hiện dự án nhưng sau đấy giao dịch lại cho người khác.


Canhoorchidpark.org – Theo PLO

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm