Những con số “báo động” lãng phí đất công

648 khu đất công đang nằm ngoài sổ sách, chính quyền bỏ ngân sách mua lại hàng chục nghìn căn hộ cao tầng và nền đất phục vụ tái an cư nhưng đến nay bỏ hoang. Hàng trăm khu đất lớn do 1 số tổng công ty và công ty vốn nhà nước quản lý để cho cỏ dại mọc hoặc sử dụng sai mục đích. Đó là câu chuyện dài kỳ và là bức xúc được công khai ở kỳ họp thứ 9 HĐND TP HCM.



Khu vực dự án Phước Kiển (Nhà Bè, TP.HCM) 32ha đất công sản đã được phân phối cho Công ty Quốc Cường Gia Lai có giá “bèo”.

Số liệu “giật mình”

Đầu tiên là bức xúc về hiện trạng đất công để hoang phí 1 1 sốh “vô tội vạ” xảy ra ngay ở 1 số tổng công ty, công ty vốn nhà nước.

Rẻ như thuê đất công

Hiện nay, mức giá của nhiều đơn vị có tính năng quản lý và cho thuê nhà, đất công đang thể hiện sự tùy tiện. Cụ thể, có nơi tính theo giá thị trường, đấu giá quyền thuê mặt bằng nhưng có nơi vẫn còn áp theo giá thuê theo 1 chọn lọc của UBND TP.HCM từ 24 năm trước (QĐ số 3346/QĐ-UBND năm 1994). Thành thử giá cho thuê rẻ giống như cho. Cụ thể, HTX TM-DV phường Bến Nghé – Cửa hàng vật tư ngành ảnh thuê ở số 97 (trệt) các con phố Mạc Thị Bưởi phường Bến Nghé, quận 1, quy mô cho thuê 12,25m2 ký hợp đồng từ năm 1985 đến nay, giá cho thuê GĐ này là 4,81triệu đồng/tháng.

Trường hợp khác là HTX TMDV phường Bến Nghé – Cửa hàng thực phẩm tươi sống thuê mặt bằng ở số 92 Tôn Thất Đạm phường Bến Nghé, quận 1, quy mô cho thuê 15,63m2, giá cho thuê là 4,47 triệu đồng/tháng hay Viện Khoa học an toàn, vệ sinh lao động thuộc Sở LĐ – TBXH TP HCM thuê 895m2 đất (ở số 160, các con phố 14, phường Phước Bình, quận 9) có giá thuê là 28.000 đồng/m2/năm.

Cụ thể, theo báo cáo giám sát của HĐND TP HCM, qua kiểm tra 346 khu đất do 10 tổng công ty, công ty có vốn nhà nước quản lý, sử dụng như: Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn, Công ty Bò sữa, Tổng công ty Văn hóa Sài Gòn, Tổng công ty Du lịch Sài Gòn – TNHH MTV và Công ty Dịch vụ lữ hành Saigontourist… Kết quả phát hiện tới 112/346 khu đất sử dụng không đúng như báo cáo. Các công ty đang quản lý đã cho thuê lại hoặc bỏ trống nhưng vẫn kê khai là đất đang sử dụng vào mục đích vận hành kinh doanh của đơn vị.

Nổi cộm nhất là hơn 220 ha đất ở Nông trường Láng Le (huyện Bình Chánh) hoang hóa như vô chủ nhiều năm qua. Hiện nay chỗ thì bỏ hoang, nơi để người dân tận dụng trồng hoa màu. Nguyên nhân nông trường này đã giải thể từ năm 2016 nhưng đến giờ này vẫn chưa có chọn lọc thu hồi đất, chưa đo đạc quy mô để thu hồi giao lại cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền phân phối đấu giá. Chỉ tính riêng quận 8, có tới 3 dự án có tổng quy mô hàng chục nghìn m2 đã thu hồi bồi thường xong rồi bỏ hoang, nhiều nơi thành bãi chứa rác, ô nhiễm cả khu dân cư.

Qua kiểm tra giám sát, HĐND TP HCM còn các phát hiện nhiều số liệu bất ngờ khác: Có 648 khu đất công chưa được kê khai, bổ sung cập nhật biến động vào danh sách, dù 1 số cơ quan, công ty vốn nhà nước báo cáo “đã căn bản đã đi vào hoạt động việc xử lý sắp xếp nhà đất thuộc có nhà nước”. 648 khu đất này nằm rải rác ở 8 quận huyện gồm 1 số quận: 2, Bình Tân, Gò Vấp, Tân Bình, Tân Phú, Thủ Đức, huyện Bình Chánh, huyện Củ Chi.

Đáng lo ngại nữa, không ít địa chỉ nhà do nhà nước quản lý bị lấn chiếm, sử dụng không đúng mục đích, cho thuê lại, liên doanh liên kết không đúng thẩm quyền. HĐND TP HCM còn phát hiện đến 149 địa chỉ nhà đất công rơi vào tay người khác sử dụng, dù trên pháp lý thuộc Sở NN&PTNT quản lý.

Mười năm trước, Chính phủ đã có chủ trương sắp xếp lại, xử lý nhà, đất do cơ quan, đơn vị, tổ chức, công ty nhà nước Trung ương và địa phương (TP HCM) đang quản lý, sử dụng. Chương trình này giao cho Bộ Tài chính và UBND TP HCM chủ trì. Đến nay, vẫn còn 41 địa chỉ nhà đất chưa thu hồi, trong đây khối Trung ương là 13 địa chỉ nhưng có tổng quy mô lên đến gần 16ha, khối đô thị còn 28 địa chỉ có tổng quy mô gần 6ha. Nhiều địa điểm đất có giá trị lớn như: khu đất hơn 1,2 ha do Công ty cổ phần phân bón Miền Nam quản lý (phường An Lạc, quận Bình Tân), khu đất 5,8 ha Đài Phát sóng Quán Tre (phường Đông Hưng Thuận, quận 12). Có 1 thực ở, HĐND TP HCM muốn đẩy nhanh công đoạn thu hồi, điều này không hề thuận tiện có các khu đất vàng trên?

Một đại biểu HĐND TP HCM đã phải lấy hình ảnh trọng điểm y tế và trường học trong đô thị để so sánh có hiện trạng quản lý sử dụng đất công GĐ này, để làm bật lên sự bất hợp lý: Nhiều nhà đất công bỏ không, lợi nhuận không vào ngân sách nhưng vào túi riêng cá nhân, tổ chức. Trong khi đây nhiều trường học chật hẹp, thiếu đất làm trọng điểm y tế… Một sự thật nhiều vị đắng!

Bỏ tiền ngân sách mua đất rồi để hoang

Cũng hơn 10 năm trước, 1 chủ trương lớn của đô thị là dùng tiền ngân sách đầu tư hoặc mua lại căn hộ cao tầng và nền đất phục vụ việc giải tỏa, di dời và tái an cư. Cụ thể, GĐ từ 2006-2017, TP HCM đã dùng ngân sách đầu tư và mua lại 38.251 căn hộ cao tầng và nền đất (trong đây có 23.568 căn hộ cao tầng và 14.683 nền đất) để phục vụ tái an cư. Căn hộ và nền đất trên tập trung ở 1 số khu tái an cư như Thạnh Mỹ Lợi, khu 38,4 ha Bình Khánh (quận 2), Vĩnh Lộc (huyện Bình Chánh)… Tuy nhiên tới giờ này còn gần 14.000 căn hộ cao tầng và nền đất (chiếm 35%) vẫn để không. Nhiều khu vực hàng ngàn căn chung cư đã xuống cấp, hoang hóa vì không người ở. Nhiều căn hộ cao tầng chung cư đã đã đi vào hoạt động tính đến nay gần 15 năm nhưng không hề có 1 bóng người sinh sống.

Điển hình là Khu tái an cư Vĩnh Lộc B (huyện Bình Chánh) sau nhiều năm chậm công đoạn dự án trên đã trượt giá gần gấp đôi (tăng thêm 519 tỉ đồng – 195,7%) so có tổng vốn đầu tư ban đầu. Thế nhưng 7 năm sau khi đã đi vào hoạt động, hiện dự án này cũng chỉ mới bố trí được 479/1939 căn hộ cao tầng (tỷ lệ chỉ hơn 24%).Thiệt đơn thiệt kép.

Bên cạnh hiện trạng đất công ở các mặt các con phố trọng điểm quận 1 được xếp hạng “kim cương” nhưng lại bị cho thuê có giá “như cho” đến mức khó tưởng tượng. Cá biệt, có khu đất chỉ cho thuê có giá mỗi mét vuông 28.000 đồng/năm, chưa đủ mua 1 tô phở lề các con phố.

Không phải cá biệt, 1 số UBND quận, huyện đã giao 1 số địa chỉ nhà, đất thuộc thẩm quyền quản lý của mình cho cơ quan cấp dưới (không có tính năng cho thuê) ký hợp đồng có 1 số đơn vị kinh tế để cho thuê. Cụ thể, quận 10 (UBND phường ký hợp đồng cho thuê), quận 8 (Văn phòng HĐND và UBND quận ký hợp đồng cho thuê)…

Ngược lại, đối có đơn vị có tính năng cho thuê nhà đất thì lại chây ì nộp lại tiền cho ngân sách nhà nước. Điển hình, Công ty Quản lý Kinh doanh nhà đô thị hiện đang bị nợ hơn 73 tỉ đồng do người dân thuê nhà thuộc có nhà nước chưa trả.

Canhoorchidpark.org – Theo Pháp luật VN

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm