Ông Đặng Hùng Võ: Thất thoát tài sản đất đai vì luật xa cuộc sống

Khoảng trống lớn nhất của Luật Đất đai 2013 là chuyện biến tài sản đất đai thành vốn tài chính, hay còn gọi là vốn hóa đất đai – GS.TSKH Đặng Hùng Võ – nguyên thứ trưởng Bộ Tài nguyên môi trường – chỉ ra.

Ông Đặng Hùng Võ: Đang có quá nhiều dao động trống về định giá đất đai – Ảnh: ĐẶNG TUÂN

Qua đấy, ông Võ nhận định khâu yếu nhất của luật hiện hành là chưa quy định được những vấn đề thực ở cuộc sống đang cần.

3 lỗ hổng lớn của Luật Đất đai

Phát biểu ở hội thảo Pháp luật và thực tiễn về tiếp cận đất đai của công ty Việt Nam diễn ra sáng 27-6 ở Hà Nội, ông Đặng Hùng Võ lấy ví dụ về cơ chế đổi đất lấy hạ tầng (BT).

“Thanh tra, kiểm toán dự án nào thì rụng dự án đấy. Luật Đất đai có vai trò rất quan trọng trong thực hiện dự án BT nhưng chỉ có 1 điều quy định về thẩm quyền giao đất dự án BT, chứ không quy định về định giá đất. Trong khi cái xã hội cần có dự án BT là quy định về giá trị đất đai đổi hạ tầng chứ không phải thẩm quyền giao đất”, ông Võ chỉ ra.

Theo nguyên thứ trưởng, thẩm quyền giao đất vốn mặc nhiên là của UBND cấp tỉnh, cấp huyện, không cần quy định. Vấn đề của luật là phải xác định được giá trị đất đai có đổi, ai có trách nhiệm kiểm toán kỹ thuật, xác định giá trị công trình mà nhà đầu tư đang làm.

“Đây là lỗ hổng dẫn tới sự bê trễ trong quản lý những dự án BT giai đoạn này. Có thể nói giải pháp quản lý giá trị đất trong Luật Đất đai 2013 cực kỳ yếu kém”, ông Đặng Hùng Võ thẳng thắn nói.

Vấn đề thứ hai, theo ông, là việc sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc có nhà nước. Từ sau Quyết định 09/2007 của Thủ tướng đến nay, vô số những cơ sở công như trường học, trụ sở bộ, ngành, nhà máy… sau di dời đã trở thành dự án nhà ở.

Quá trình sử dụng những khu “đất vàng” này đang bộc lộ 1 dao động trống pháp luật rất lớn: Nhiều cơ sở đất quốc phòng được phân phối cho nhà đầu tư tư nhân có giá rẻ mạt, Nhà nước mất tiền. Nhưng đến nay việc chuyển đổi này không có giải pháp quản lý nào ngoài Quyết định 09 nói trên, còn Luật Đất đai 2013 không có quy định nào về vấn đề này.

Vấn đề thứ ba là chuyện cổ phần hóa công ty nhà nước (DNNN): Nghị định về cổ phần hóa DNNN của Chính phủ quy định không tính giá trị đất đai có trường hợp thuê đất của nhà nước, nhưng theo Luật Đất đai 2013, thuê đất có 2 trường hợp thuê trả tiền 1 lần khác có thuê trả tiền hàng năm.

“Đang có sự không ăn nhập giữa nghị định và luật, chỉ nói thuê đất thì không tính giá trị đất là không đúng. Nếu thuê đất trả tiền 1 lần rõ ràng có tích lũy giá trị tài sản công ty, và không tính vào giá trị công ty khi cổ phần hóa là thất thoát tài sản”, ông Đặng Hùng Võ đánh giá.



Xử lý việc giao dịch đất ở khu vực Phước Kiển (TP.HCM) cho Quốc Cường Gia Lai có giá rẻ bèo đang là vấn đề được dư luận quan tâm – Ảnh: MAI HOA

Quy định bất lợi cho phân khúc

GS.TSKH Đặng Hùng Võ cũng cho rằng Luật Đất đai 2013 “bó” hơn Luật Đất đai 2003 ở chỗ: Luật quy định công ty có đất ở có thời hạn, theo thời hạn dự án. Vì vậy, công ty muốn thi công nhà ở cho thuê phải đi thuê đất nhà nước chứ chẳng thể sử dụng đất ở của họ để thi công.

“Quy định này đã thu hẹp sự phát triển phân khúc nhà ở cho thuê, đấy là điểm bất lợi cho phân khúc”, ông Võ nói. “Tương tự 1 công ty muốn thi công nhà ở cho công nhân ở những khu công nghiệp sẽ không còn cửa, vì công ty chỉ được sử dụng đất có thời hạn”.

Từ đấy, ông Võ kiến nghị sửa đổi Luật Đất đai 2013 cần “mở” trở lại như trước để nhà đầu tư có thể tham dự phát triển những dạng nhà ở.

Ông Đặng Hùng Võ cũng chỉ ra 1 quy định trong luật đất đai hiện hành theo ông là “vi hiến”: Luật quy định dự án treo được gia hạn 24 tháng, sau đấy tiếp tục treo thì nhà nước thu hồi đất và tài sản đã đầu tư trên đất.

“Đây là quy định vi hiến. Nghị quyết 19 của Ban chấp hành Trung ương về vấn đề đất đai lại quy định theo hướng đối có dự án treo sẽ tiến hành giải pháp đánh thuế, xử phạt cao. Nhưng luật không đi theo hướng của nghị quyết, quy định tịch thu là không ổn, vì đất đai có toàn dân có thể tịch thu, còn tài sản trên đất chẳng thể tịch thu. Hiến pháp đã quy định nhà nước không quốc hữu hóa bất cứ tài sản của ai hình thành hợp pháp”, ông Võ đánh giá.

Theo nguyên thứ trưởng, dự án treo phải xử lý theo dạng khác, tốt nhất là thực hiện theo Nghị quyết 19 của Trung ương là xử phạt cao.

Canhoorchidpark.org – Theo Tuổi trẻ

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm