Quản lý nhà công, đất công: Xác định lỗ hổng

Theo Cục trưởng Cục Quản lý Công sản, Bộ Tài chính, lý do để xảy ra hiện trạng thất thoát, lãng phí đất công chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện của 1 vài cơ quan, đơn vị có tài sản và 1 vài cơ quan có thẩm quyền trong việc xác định giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Khu đất gần 5.000m2 ở các con phố Lê Duẩn, quận 1 (TPHCM) được cho là đất “kim cương” được chuyển nhượng không qua đấu giá làm thất thoát ngân sách gần 2.000 tỷ đồng. Ảnh: Lê Nguyễn.

Pháp luật còn chồng chéo

Thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh vừa có báo cáo, qua thanh tra 10 đơn vị đang quản lý, sử dụng đất công có 103 mặt bằng có sai phạm, thì có tới 26 mặt bằng bỏ trống gây lãng phí, thất thoát ngân sách. Cụ thể, quận 6 có 8 địa chỉ, quận 3 có 5 địa chỉ, quận Bình Tân có 17 địa chỉ… Riêng huyện Hóc Môn đang quản lý 1 khối lượng địa chỉ nhà, đất công lên tới hơn 1.100 ha.

Trước hiện tượng này, GS.TS Đặng Hùng Võ cũng nhận xét rằng, cho đến nay vẫn chưa có 1 chính sách phân phối hàng cụ thể nào để thiết lập lại trật tự quản lý, sử dụng đất công. Do đây, đòi hỏi tất cả hệ thống chính trị phải vào cuộc mới giải quyết được vấn đề không làm thất thoát quỹ đất thuộc có toàn dân, cũng như giá trị đất đai thuộc về toàn dân nhưng đang bị “biến báo” sang sử dụng cho khu vực tư nhân.

“Hầu hết 1 vài dự án đổi đất lấy hạ tầng ở 1 vài dự án BT thời gian qua sau khi kiểm tra, kiểm toán đều lộ ra sai phạm. Tuy nhiên, lỗ hổng ở chỗ Luật Đất đai 2003 có điều khoản nói về 1 vài dự án BT cũng chỉ nói về thẩm quyền giao đất để đổi lấy hạ tầng mà không hề nói biện pháp nào để xác định trị giá đất, đổi lấy hạ tầng đây trị giá bao nhiêu? Nghị định của Chính phủ giải đáp thi hành luật đầu tư về hình thức đối tác công tư (PPP) và Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 cũng không đồng bộ, ông Võ nói.

Trong khi đây, theo TS Huỳnh Thế Du (Đại học Fulbright Việt Nam), do chính sách phân phối hàng phát triển thành thị ở Việt Nam chưa hợp lý, tạo ra nhiều quy mô có sẵn hạ tầng nhưng lại bị bỏ hoang hóa, không được khai thác hợp lý. “Nghịch lý giai đoạn này là đất công nếu cứ để thế thì không sao, thế nhưng khi khai thác đấu giá lại gặp rất nhiều vướng mắc, rào cản, dễ xảy ra lợi ích nhóm, gây thất thoát tài sản công. Do đây, vị chuyên gia cho rằng, cần tăng cường kiểm tra, rà soát và làm rõ các vụ chuyển nhượng đất công trái phép.

Đẩy mạnh chuyển nhượng điện tử

Theo Chuyên gia kinh tế-TS. Ngô Trí Long, câu chuyện quản lý nhà công, đất công cũng đã đến khi cần phải đánh giá kỹ lý do, thực ở để từ đây còn xác định được “lỗ hổng” trong quản lý, sử dụng đất công.

Đúc rút từ 1 vài vụ việc vừa qua, ông Long nói có thể thấy đều nổi cộm lý do như sau: Quản lý còn lỏng lẻo, chồng chéo, cộng 1 vấn đề nhiều cơ quan cộng quản lý. Thứ hai là lợi dụng hình thức kêu gọi đầu tư, liên kết liên doanh đầu tư, cổ phần hóa để thuê đất giá rẻ sau đây chuyển đổi mục đích sử dụng để trục lợi.

Chuyên gia Ngô Trí Long cũng đồng tình rằng, thất thoát lớn nhất giai đoạn này là xuất phát từ việc tính giá đất khi cho thuê, giao đất hoặc phân phối đất có giá thấp hơn giá phân khúc rất nhiều. Do vậy, cần chọn lọc 1 biện pháp chuẩn mực để xác định giá khởi điểm. “Trong quá trình xác định giá, Nhà nước cũng nên tham khảo lại quy định khung giá đất khi chuyển nhượng. Tuy việc đặt ra khung giá nhằm chắc chắn lôi kéo đầu tư cũng như chắc chắn người dân không chịu quá nhiều thiệt thòi khi giải phóng mặt bằng song khung giá lại làm mất tính chủ động sáng tạo và tính cụ thể của địa phương, chưa thích hợp có tiêu chuẩn phân khúc”, ông Long nói và kiến nghị Chính phủ nên giao toàn quyền cho địa phương ban hành khung giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và địa phương chịu hoàn toàn trách nhiệm trước nhân dân địa phương về giá đất thích hợp có phân khúc.

Ông Trần Đức Thắng, Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài Chính) thừa nhận, qua công tác kiểm tra, xử lý vi phạm của 1 vài cơ quan tính năng đã phát hiện 1 số trường hợp chọn lọc phân phối, chuyển nhượng tài sản chưa đúng thẩm quyền, hình thức xử lý, việc xác định giá phân phối chưa thích hợp có quy định, gây thất thoát, lãng phí. Nguyên nhân của hiện trạng này chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện của 1 vài cơ quan, đơn vị có tài sản và 1 vài cơ quan có thẩm quyền trong xác định giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Ông Thắng đề xuất, Chính phủ cần triển khai đồng bộ Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017; thi công hệ thống chuyển nhượng điện tử về tài sản công để thực hiện 1 vài chuyển nhượng xử lý tài sản, bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát; Nâng cấp cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công…

“Quản lý nhà công, đất công cũng đã đến khi cần phải đánh giá kỹ lý do, thực ở để từ đây còn xác định được lỗ hổng trong quản lý, sử dụng đất công”.


Canhoorchidpark.org – Theo Tiền phong

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm