Sai phạm xây dựng “băm nát” quy hoạch đô thị Hà Nội

Dù Hà Nội đã có nhiều cách thức trong xử lý trật tự thi công, nhưng để hạn chế hiện trạng phá vỡ quy hoạch do sai phạm về trật tự thi công, cần biện pháp mạnh và đồng bộ.

Trên địa bàn Hà Nội có vô số công trình, dự án vi phạm thi công

Vẫn còn nhiều hạn chế

Chia sẻ có phóng viên Báo Đầu tư Bất động sản, PGS.TS.KTS. Nguyễn Trúc Anh, Viện trưởng Viện Quy hoạch Xây dựng Hà Nội cho biết, công tác quy hoạch của Hà Nội vẫn còn 1 số hạn chế như công tác tiên liệu, quản lý thi công thành thị.

Ngoài ra, việc lập và phê duyệt 1 số quy hoạch còn chậm, chưa đồng bộ giữa phát triển kinh tế – xã hội và không gian thành thị. Hệ thống hạ tầng chưa đồng bộ có mức độ phát triển, hiện trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và hiện trạng úng ngập chậm được khắc phục, gây bức xúc cho người dân.

“Các dự án cải tạo, xây mới nhà, công trình công cộng và hạ tầng xã hội, công trình hỗn hợp cao tầng mới chỉ được thực hiện nhằm cung cấp các nhu cầu trước mắt, chưa đặt ra đề nghị đầy đủ, đúng mức về phát triển đồng bộ, hợp nhất giữa sử dụng đất và giao thông, hạ tầng kỹ thuật, thiết kế thành thị và phong cảnh, thiết kế công trình, cũng như các tiện ích thành thị, khiến cho bộ mặt thiết kế thành thị Hà Nội chưa hoàn chỉnh”, ông Anh nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, 1 số chuyên gia khác cũng cho rằng, việc phát triển các khu thành thị, nhà ở, văn phòng làm việc tập trung trong nội đô cũ quá nhanh, gây sức ép lớn cho hạ tầng giao thông và hạ tầng xã hội.

Mặt khác, việc tái thiết, cải tạo thi công lại các chung cư cũ, phát triển các thành thị mới chưa đồng bộ, làm phát sinh các vấn đề kết nối giao thông thành thị, thiếu không gian công cộng, mặt nước, cây xanh. Ngoài ra, tổ chức không gian phong cảnh thành thị và thiết kế công trình chưa đồng nhất, hài hòa, nên chưa tạo lập được hình ảnh thành thị đặc trưng của TP. Hà Nội.

Ths. Nguyễn Văn Bình, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế – xã hội Hà Nội cũng cho biết, hệ thống cơ sở hạ tầng đâyng vai trò quan trọng, là nền móng vật chất cho sự phát triển thành thị, song hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông của Hà Nội giai đoạn này còn lạc hậu, chưa đồng bộ.

“Nan giải nhất giai đoạn này là nguy cơ tắc nghẽn giao thông chậm được xử lý triệt để. Tỷ lệ đất dành cho giao thông ở Hà Nội chỉ chiếm dao động 9,5%, chưa bằng 1/2 so có nguyên tắc của 1 thành thị tân tiến. Các tuyến các con phố vành đai chưa khép kín, hệ thống các con phố hướng tâm còn thiếu, chưa đồng bộ theo quy hoạch, phương tiện giao thông vận tải công cộng kém phát triển khi chủ yếu là xe buýt, nhưng cũng chỉ cung cấp được dao động 13,5% nhu cầu di chuyển của người dân. Trong khi đây, tốc độ tăng lên phương tiện giao thông cá nhân ở Hà Nội rất cao, lên đến 12-15% mỗi năm, nhất là trong vài năm gần đây, khiến sức ép lên hệ thống hạ tầng giao thông càng nghiêm trọng”, ông Bình phân tách.



Việc thực hiện nghiêm quy hoạch sẽ làm đẹp bộ mặt thành thị Hà Nội. Ảnh: Dũng Minh

Ở góc độ nhà quản lý, bà Trần Thị Thu Hằng, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch Kiến trúc (Bộ Xây dựng) cho biết, công tác quy hoạch, quản lý thiết kế phong cảnh thành thị đã được Đảng, Nhà nước và Bộ Xây dựng cực kỳ quan tâm từ nhiều năm, độc đáo ở các thanh phố lớn.

Để nâng cao chất lượng không gian thiết kế phong cảnh thành thị, cung cấp nhu cầu về vật chất và tinh thần của cư dân thành thị, quản lý thiết kế phong cảnh thành thị được coi là nhiệm vụ trọng tâm của công tác quy hoạch, thi công thành thị và đang từng bước được đã đi vào hoạt động.

Theo bà Hằng, cơ sở để quản lý phát triển thiết kế phong cảnh thành thị là quy hoạch, kế hoạch và pháp luật. Nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành. Đồ án quy hoạch và quy chế quản lý không gian thiết kế phong cảnh thành thị cũng đã quy định các chỉ tiêu kiểm soát phát triển không gian thiết kế phong cảnh thành thị, về phân khu tính năng, hệ số sử dụng đất, mật độ thi công, lộ giới, hạn tuyến, tầng cao, đề nghị thiết kế phong cảnh, bảo tồn, hạ tầng kỹ thuật…

“Tổ chức không gian thiết kế phong cảnh có quan hệ mật thiết có hạ tầng thành thị. Chính vì vậy, phát triển không gian thiết kế, phong cảnh thành thị cần đi cùng có phát triển hạ tầng thành thị 1 cách đồng bộ”, bà Hằng nhấn mạnh.

Chuyên gia hiến kế

Nhiều chuyên gia cho rằng, mặc dù đã có nhiều quy hoạch bài bản, nhiều quy định, chế tài xử lý vi phạm thi công, nhưng khi thực hiện lại nửa vời, thiếu giám sát, quản lý, khiến quy hoạch của Hà Nội bị băm nát.

Sự tuỳ tiện điều chỉnh và điều chỉnh nhiều lần trên 1 bản quy hoạch đang gây các hậu quả nghiêm trọng cho hệ thống thành thị nội đô, nhưng việc xử lý chưa đủ sức răn đe. Do đây, để lập lại trật tự thành thị Hà Nội, cơ quan tính năng và chính quyền phải đưa ra chế tài xử phạt nghiêm khắc có vi phạm.

PGS.TS Nguyễn Hồng Thục, Viện trưởng Viện nghiên cứu kỹ an cư cho rằng, Hà Nội đang sắp đạt đến ngưỡng của 1 siêu thành thị, nhưng sự tăng lên dân số lại không mật độ thuận có sự phát triển của hạ tầng và quản lý thành thị.

Do vậy, Hà Nội mới thiếu hụt nghiêm trọng hạ tầng kỹ thuật, công trình công cộng và phúc lợi xã hội, vẫn cố xoay xở để sử dụng hạ tầng cũ của khu vực nội đô lịch sử cho 1 Thủ đô đã lớn gấp 22 lần quá khứ. Sau 1 đến hai thập kỷ nữa, hiện trạng bế tắc, quá tải của hệ thống giao thông sẽ càng ngày càng nan giải nếu không có biện pháp khắc phục.

“Chỉ có 1 con các con phố để đổi mới quy hoạch thành thị, đây là phải bỏ kiểu quy hoạch chính trị và quy hoạch “xin – cho” để chuyển sang quy hoạch chiến lược theo dạng hợp tác quy hoạch giữa chính quyền, nhà chuyên môn, nhà đầu tư, có cơ chế chủ động tham dự và giám sát của người dân ở vị trí quy hoạch. Bởi quy hoạch không phải việc của riêng chính quyền thành thị, mà là công việc của mỗi công dân thành thị”, bà Thục nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, ông Đỗ Viết Chiến, nguyên Cục trưởng Cục Phát triển thành thị (Bộ Xây dựng) cho rằng, lý do của hiện trạng phát triển thành thị kiểu “phong trào” là do khâu thực hiện và quản lý quy hoạch yếu kém.

“Một thời gian dài, chúng ta thực hiện quy hoạch theo kiểu đã có quy hoạch chung là coi như xong. Các chủ đầu tư bám vào quy hoạch chung để “chấm” dự án, nhưng điều này là sai lệch căn bản, vì quy hoạch chung chỉ có tính định hướng, sau nó là các quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, thiết kế thành thị…. Đây mới chính là 1 bộ công cụ để quản lý đầy đủ về thành thị và cũng là công cụ để thực hiện quy hoạch”, ông Chiến cho biết.

Cũng theo ông Chiến, việc chỉ dựa vào quy hoạch chung để hình thành các dự án đã dẫn đến hiện trạng phát triển ồ ạt, không xuất phát từ chính nhu cầu phát triển của các thành thị. Điều này cũng chính là lý do khiến nguồn lực dành cho phát triển thành thị bị phân tán, mất cân đối cung cầu và dẫn đến hiện trạng “nhìn mặt nhau để thỏa thuận”. Nhà nước không các mất vai trò định hướng, mà còn trở thành người đi sau nhà đầu tư để hợp thức hóa các dự án.

Ở góc độ khác, theo các chuyên gia, để đạt được mục tiêu thi công các khu thành thị mới thành khu thành thị du lịch – văn hóa, ngoài việc giải quyết triệt để ùn tắc giao thông, cần tạo nên sức hút bằng phong cảnh đẹp, hài hòa, cân đối. Bằng mọi giá phải quản lý được không gian chung, đất công thì mới có thể bảo vệ quy hoạch ban đầu. Chính nhân tố quản lý đất công cũng đâyng 1 vai trò quan trọng trong phát triển, hoạt động mạng lưới giao thông. Đơn cử, nếu các con phố sá còn bị lấn chiếm, thu hẹp, méo mó, thì giao thông còn bị ảnh hưởng nặng nề.

Chia sẻ có phóng viên Báo Đầu tư Bất động sản, KTS. Vũ Quốc An, Hội Quy hoạch phát triển thành thị Việt Nam cho rằng, để quy hoạch thành thị Hà Nội đi vào quy củ, cần áp dụng đồng bộ các biện pháp về hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội, nhất là chế tài xử phạt phải đủ mạnh và vấn đề quản lý phải nghiêm ngặt.

Bởi chính cấp quản lý, giám sát quy hoạch lỏng lẻo tạo kẽ hở cho sai phạm trật tự thi công vô số, phá vỡ quy hoạch thành thị Hà Nội suốt thời gian qua.

Canhoorchidpark.org – Theo Đầu tư Bất động sản

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm