Sai phạm xây dựng đang “băm nát” quy hoạch đô thị Hà Nội

Rất nhiều dự án triển khai trên địa bàn Hà Nội, từ khu đô thị đến dự án đơn lẻ đều có sự điều chỉnh về quy hoạch, mật độ thi công. Điều đáng nói là các điều chỉnh này có dấu hiệu của sự “can thiệp” không tuân thủ theo quy định, thiếu ý kiến chuyên gia và người dân.

Từ đô thị kiểu mẫu…

Trong buổi làm việc gần đấy có Bộ Xây dựng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng đã chỉ ra 1 loạt bất cập trong quản lý quy hoạch và trật tự đô thị ở các đô thị lớn. Ông Dũng cũng đã dẫn ví dụ về Khu đô thị Linh Đàm xảy ra hiện trạng quy hoạch bị “phá nát” và rơi vào cảnh “nuôi rồng thành giun”.

Hơn 10 năm trước, khi vẽ nên Khu đô thị Linh Đàm, các người làm quy hoạch đã rất tự hào vì thi công được 1 bán đảo đẹp, đáng sống có các khu chung cư xinh xắn, trong 1 khu đô thị xanh hơn 200 ha, trong đấy có 74 ha quy mô mặt nước, cùng các công viên có mật độ cây xanh lên tới 13 m2/người. Nhưng chỉ các năm gần đấy, quy hoạch khu vực bị buông lỏng đã phá nát khu bán đảo. Không chỉ vậy, rất nhiều tòa nhà, dự án khác cũng đang biến Khu đô thị Linh Đàm trở thành “khu đô thị bất quy tắc” như cách gọi ngao ngán của nhiều người dân sống ở đấy.

Kiến trúc sư (KTS) Nguyễn Hồng Thục – 1 trong các người được mời kiến trúc Khu đô thị Linh Đàm từ đầu, chia sẻ, cho tới nay, khu nhà ở Bắc Linh Đàm nguyên bản vẫn là 1 mô hình rất bền vững. Một khu đô thị vẫn giữ được phố của người Việt trong khu khi cư dân có phố, vừa có sân trong, khu sinh hoạt chung. Quy hoạch chung có 60% quy mô khu là sân chơi, sinh hoạt cùng đồng, vườn hoa; nhà ở chiếm 23%.

Tuy nhiên, thực ở giai đoạn này, khu đất HH bị phá vỡ quy hoạch ban đầu và biến thành Tổ hợp chung cư HH Linh Đàm có dao động 8.000 căn hộ chung cư. Công trình do Công ty tư nhân thi công số 1 Điện Biên làm chủ đầu tư có 4 công trình nhà từ 35 đến 41 tầng (dao động 20 căn hộ chung cư/tầng) trên khu đất dao động 3 ha. Mỗi công trình lại gồm 3 đơn nguyên nhà A, B, C. Tổng cùng khu HH có tới 12 tòa nhà chung cư cao tầng, mật độ thi công trên 50%.

Khu đất VP6 được quy hoạch là khu nhà ở thấp tầng nằm phía bắc bán đảo Linh Đàm, cạnh các con phố vành đai 3. Tuy nhiên, thực ở khu đất biến thành tòa nhà cao tới 35 tầng, án ngữ 1 vùng đô thị bán đảo Linh Đàm.

Theo KTS Khuất Tân Hưng, giảng viên Đại học Kiến trúc Hà Nội, hai tòa nhà đã bị chuyển đổi thành đất ở có hệ số chiếm đất lên tới trên 90% và chiều cao 33 tầng (vượt 8 tầng so có quy hoạch). Quy hoạch khu văn phòng trọng điểm bị phá vỡ hoàn toàn cấu trúc không gian. Điểm nhấn của khu đô thị giờ tạo hình ảnh lộn xộn, không tuân theo quy hoạch và phong cảnh ban đầu được kiến trúc.

“Thường thì quy hoạch chuẩn bị theo sự phát triển. Trong trường hợp tốt nhất là thực hiện đúng theo quy hoạch đấy. Tuy nhiên, sự điều chỉnh như ở Linh Đàm tạo ra 1 tiền lệ để công chúng thấy việc quy hoạch không còn ý nghĩa gì”, KTS Vũ Quốc An nhận định.

Cùng tâm trạng này, GS. TS. KTS. Hoàng Đạo Kính, Ủy viên Ban chấp hành Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam nhận thấy tiếc nuối về việc khu đô thị kiểu mẫu Linh Đàm – niềm tự hào 1 thời của ngành thi công – giờ đã cách tân theo hướng tiêu cực so có quy hoạch so có ban đầu.

Kế đến là Khu đô thị Vĩnh Hoàng (Hoàng Mai, Hà Nội), theo phản ánh của người dân, khu villa song lập ở đấy đang bị phá vỡ quy hoạch nhưng chủ đầu tư và chính quyền địa phương không có phương pháp xử lý. Cụ thể, khu villa song lập được thi công nằm bên cạnh hồ Vĩnh Hoàng theo 1 mẫu kiến trúc đồng nhất về hình thức, chiều cao, mật độ quy mô tạo thành 1 quy hoạch kiến trúc đẹp và hoàn chỉnh. Mỗi lô đất của khu biệt thư song lập rộng 205m2, trong đấy quy mô thi công là 105m2, quy mô lưu không là 100m2.

Tuy nhiên, mấy tháng nay, 1 gia đình ở căn villa số 3 đã phá vỡ kiến trúc theo quy định khi cho thi công lên hầu như tất cả phần đất lưu không. Phía sân mặt trước nhìn ra hồ được xây thêm 5 tầng, phía sau xây 2 tầng. Mái ngói trong kiến trúc đã bị cắt bỏ để làm thành tum. Việc đổ bê tông, đấyng dầm để xây thêm nhà đã gây ảnh hưởng rất lớn đến các nhà bên cạnh.

Không các vậy, tòa nhà số 3 che khuất luôn không gian của các gia đình xung quanh. Một người mua nhà ở đấy cho rằng, việc thi công này đã gây ảnh hưởng kiến trúc chung của tất cả dãy villa song lập, đứt mạch kiến trúc, làm xấu không gian tổng thể của khu đô thị Vĩnh Hoàng.

“Chúng tôi mua villa song lập ở đấy vì thấy phong cảnh và kiến trúc đẹp. Nay kiến trúc bị phá vỡ thì mua nhà về đấy còn ý nghĩa gì nữa”, 1 người dân trong khu bức xúc.

Hay 1 dự án tên tuổi khác chính là Khu đô thị đô thị Giao Lưu nằm trên mặt các con phố Phạm Văn Đồng, theo phản ánh của người dân, khu vực này cũng đang bị phá vỡ quy hoạch bởi 3 căn villa đơn lập đã tự ý cách tân kiến trúc, cơi nới khiến cho tổng thể đô thị vị lồi lên 1 cách bất thường.

Tương tự, Khu đô thị 31 ha ở Trâu Quỳ, Gia Lâm cũng rơi vào cảnh bị “băm nát” khi nhiều cá nhân đã thi công sai phép, tự ý vượt chiều cao, vượt tầng; nhiều công trình còn xây sai kiến trúc được duyệt, sai mật độ, biến tầng lửng thành tầng hầm. Cùng có đấy là 1 loạt nhà xưởng được thi công kiên cố, trên bắn mái tôn được đưa vào sử dụng nhiều năm nay nhưng chính quyền địa phương chưa có phương pháp xử lý quyết liệt.

…Đến các vi phạm tràn lan của người dân

Theo đại diện Sở Xây dựng Hà Nội, sai phạm về trật tự thi công là do công tác chỉ đạo điều hành của UBND các quận, huyện, thị xã còn buông lỏng quản lý, thiếu hiệu quả trong việc xử lý vi phạm; đội thanh tra thi công còn thiếu tinh thần trách nhiệm.

Tuy nhiên, trên thực ở, có hiện trạng các cấp chính quyền địa phương và cơ quan quản lý “nhường” trách nhiệm cho nhau khi đề cập đến các sai phạm xây nhà sai phép, không phép của người dân. Bởi trên thực ở, có sự “sâu sát” của rất nhiều lực lượng trên địa bàn, chẳng thể nói là… không phát hiện ra khi công trình vi phạm được sửa chữa, thi công trong hàng tuần, hàng tháng.

Theo khảo sát của phóng viên Báo Đầu tư Bất động sản, vi phạm trật tự thi công ở Hà Nội rất phổ biến và tồn ở dưới dạng: thi công sai phép, thi công không phép, thi công công trình không theo quy hoạch… Đơn cử như “vùng lõi” Thủ đô là khu làng Yên Phụ thuộc phường Yên Phụ, quận Tây Hồ. Theo phản ánh của người dân, khu vực này là “điểm nóng” của sai phạm về trật tự thi công, từ nhà dân đến các tổ chức, công ty.



Các vận hành cơi nới, thi công nhà ở khu vực Yên Phụ, Tây Hồ đang diễn ra rất phức tạp

Theo tài liệu từ Thanh tra Xây dựng Hà Nội, khu vực bán đảo Tây Hồ theo quy hoạch chỉ được thi công tối đa 12m, tức là không quá 3 tầng. Tuy nhiên, theo khảo sát của phóng viên Báo Đầu tư Bất động sản, khu vực bán đảo này đang tồn ở rất nhiều công trình từ 4 đến 7 tầng 1 cách “khó hiểu”. Bên cạnh đấy, rất nhiều dự án đang áp dụng xây mới, cơi nới lên 5 đến 7 tầng.

Theo phản ánh của người dân, 1 trong các thủ tục họ được “vẽ các con phố” cho nâng tầng, cơi nới là làm đơn trình báo về hiện trạng xuống cấp, nhu cầu sử dụng và xin “chữ ký” xác nhận của hàng xóm và có lên phường (?!).

Tuy nhiên, điều bất bình thường là khi chia sẻ có phóng viên Báo Đầu tư Bất động sản, đại diện chính quyền phường Yên Phụ cho rằng, họ không có bản đồ quy hoạch, không có quy định về mật độ thi công trên địa bàn và chỉ quản lý trên giấy phép thi công do quận cấp. Hơn nữa, trong 1 số trường hợp người dân “trình báo” nhà của họ bị xuống cấp nghiêm trọng nhưng không hiểu sao cấp chính quyền sở ở vẫn cho nâng tầng? Bởi nếu đúng nhà xuống cấp mà nâng tầng thì sự nguy hiểm còn tăng lên gấp nhiều lần!

Nội thành đã vậy, ở các địa phương xa trọng điểm như Đông Anh, Thanh Trì, Hoàng Mai hay Mê Linh cùng nhiều quận huyện khác, sai phạm về trật tự thi công diễn ra còn tràn lan hơn. Đơn cử, xã Hải Bối (Đông Anh), vô số nhà xưởng, công trình thi công sai phép trên đất nông nghiệp, cạnh sông Hồng. Dọc bờ tả sông Hồng địa phận xã Duyên Hà (Thanh Trì), hàng chục ngôi nhà công trình thi công được mọc trên đất công…

Trước hiện trạng trên, TP. Hà Nội cũng đã chỉ đạo các địa phương mạnh tay xử lý về sai phạm trong trật tự thi công và siết chặt việc thực hiện quy hoạch đô thị của đô thị. Tại các cuộc giao ban, làm việc có các ngành, địa phương, lãnh đạo Thành phố thường đem chủ đề vi phạm trật tự thi công để bàn thảo, chỉ đạo, nhắc nhở các đơn vị, chính quyền cần rốt ráo xử lý, khắc phục sai phạm trong quản lý trật tự thi công trên địa bàn. Không chỉ giao việc, lãnh đạo TP. Hà Nội còn nhiều lần kiểm tra và tái kiểm tra công tác quản lý trật tự thi công ở các quận, huyện.

Tuy nhiên, dư luận Thủ đô cho rằng, có hiện trạng “trên nóng dưới lạnh” trong việc quản lý trật tự thi công. Với các vụ việc vi phạm bị phát hiện, các cán bộ bị xử lý quá nhẹ so có các vi phạm khủng mà họ trực tiếp hoặc gián tiếp để chủ đầu tư gây ra như nâng tầng chiều cao tòa nhà, tăng mật độ thi công, phá vỡ quy hoạch ở các khu đô thị… đang để lại các hậu quả nặng nề chưa biết bao giờ giải quyết được.

Canhoorchidpark.org – Theo Đầu tư Bất động sản

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm