Thuế tài sản ‘bức tử’ giấc mơ mua nhà!

Thuế tài sản tăng 13 lần sẽ khiến giá nhà, đất tăng lên, thời cơ mua nhà của người dân càng ngày càng xa tầm tay.

Dự luật thuế tài sản vừa được Bộ Tài chính ra mắt gặp phải nhiều ý kiến phản đối vì còn nhiều điểm bất cập. Điểm gây bức xúc nhất là đề xuất đánh thuế tài sản có nhà có giá trị từ 700 triệu đồng trở lên, thậm chí cả chung cư tái an cư.

Một số chuyên gia đánh giá có một sốh tính thuế bởi thế khiến hầu như dân đô thị đến cả người lương thấp, người về hưu, gia đình chính sách bán hàng, thậm chí cả người thất nghiệp cũng phải chịu thuế.

Cõng thuế đất lẫn thuế nhà

Anh Việt Dũng đang ở căn hộ chung cư chung cư gần một số con phố Phạm Văn Đồng, quận Thủ Đức, TP.HCM cho rằng nếu dự thảo luật thuế tài sản được áp dụng vào thực ở thì người dân có nhà vừa phải đóng thuế tài sản đối có đất ở và thuế tài sản đối có giá trị của căn nhà trên đất. Tính sơ bộ, nếu áp dụng theo phương án của Bộ Tài chính thì 1 căn hộ chung cư chung cư tổng diện tích 100 m2 mỗi năm sẽ phải đóng thuế dao động 2,7-2,8 triệu đồng.

Riêng căn hộ chung cư của mình, anh Dũng nhẩm tính tiền thuế tài sản đối có tổng diện tích phần đất phải chịu thuế 300.000-400.000 đồng/năm; phần giá trị xây dựng căn hộ chung cư phải đóng thuế tài sản dao động 1,2-1,4 triệu đồng/năm. Như vậy hằng năm gia đình anh phải đóng 1,5-1,7 triệu đồng. Trong khi đó, hơn 60% giá trị căn hộ chung cư anh phải vay ngân hàng, trả cả gốc lẫn lãi mỗi tháng gần 15 triệu đồng.

“Hai vợ chồng tôi lương cũng vừa đủ trả số tiền này, số tiền làm thêm thì trang trải giá thành sinh hoạt. Nói thật, số tiền thuế trên có một số người phải vay tiền mua nhà, đang chật vật lo cho giá thành hằng ngày thì đó là 1 sức ép tâm lý rất lớn. Mấy giai đoạn này cứ nghĩ đến khoản thuế tài sản là tôi bị stress” – anh Dũng chia sẻ.

Nếu đánh thuế tài sản thì người lương thấp càng thêm gánh nặng. Ảnh: QUANG HUY

Thuế tài sản cũng làm một số người ở một số khu vực trọng điểm TP.HCM lo lắng. Ông Phương Hà, nhà quận 1 có tổng diện tích dao động 40 m² gồm 1 trệt, hai lầu có tổng tổng diện tích sử dụng dao động 120 m2. Ông Hà tính toán số tiền thuế tài sản đối có giá trị xây dựng của căn nhà chỉ trên 1 triệu đồng/năm nhưng số thuế đất mà ông phải đóng rất cao.

Bởi giá tính thuế đối có đất được xác định bằng tổng diện tích đất tính thuế nhân có giá 1 m2 đất tính thuế (giá 1 m2 đất ở bảng giá đất do UBND cấp tỉnh ra mắt ở thời điểm tính thuế).

Căn cứ trên bảng giá đất của TP.HCM, ông Hà tính toán: Giá đất ở khu vực tôi đang ở dao động 80 triệu đồng/m2. Như vậy có tổng diện tích đất 40 m², giá trị đất nhà mà tôi đang ở lên tới 2,4-2,5 tỉ đồng. Với thuế suất 0,3%-0,4% theo đề xuất của Bộ Tài chính, số thuế đất tôi phải đóng 7,5-10 triệu đồng/năm.

“Gia đình tôi chỉ có căn nhà duy nhất để ở chứ không kinh doanh buôn bán gì, lương đủ trang trải cuộc sống, lo cho con cái ăn học. Nếu áp dụng luật thuế này, nhà tôi phải đóng hơn chục triệu đồng mỗi năm gồm cả thuế đất lẫn thuế nhà thì đúng là gánh nặng thật sự” – ông Hà bức xúc.

Chung cư tái an cư cũng không thoát

Những người dân nhà ở chung cư tái an cư cũng đang rơi vào tâm trạng lo lắng khi có tài liệu về đề xuất đánh thuế tài sản. Ông Thành đang ở chung cư C4 (quận 9, TP.HCM) cho biết sau khi trừ khoản bồi thường, số tiền gia đình ông phải đóng còn dao động 400 triệu đồng. Thế nên khi nghe tin tới đó một số chung cư như ông đang ở có thể phải đóng thuế tài sản, ông lắc đầu ngao ngán.

“Những người dân ở tái an cư như tôi thường lương thấp, nghèo, thất nghiệp, còng lưng làm lụng để trả khoản nợ tiền căn nhà đang ở. Đáng lẽ ra Nhà nước phải hỗ trợ chúng tôi vượt qua gặp khó, nay lại đề xuất phải đóng thuế tài sản thì thực sự là khó hiểu quá” – ông Thành bức xúc.

Bộ Tài chính ra mắt đề án luật thuế tài sản ở thời điểm giai đoạn này là không thích hợp, gây ra phản ứng bất bình trong công luận. Nhất là mới đó, vào tháng 11-2017, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 54 về cơ chế đặc biệt phát triển TP.HCM và đã chọn lọc chưa thí điểm đánh thuế tài sản ở TP.

Hiệp hội bất động sản TP.HCM

Ông Trần Thành, tổng giám đốc 1 doanh nghiệp nhà đất (bất động sản) ở TP.HCM, cho rằng giai đoạn này khi người dân mua đất xây dựng nhà, họ phải chịu nhiều khoản thuế, phí. Trước hết là thuế sử dụng đất ở, mức thuế này được tính trên tổng diện tích đất ở nhân có giá mỗi mét vuông và mức thuế suất.

Tiếp đến là thuế giá trị tăng lên (VAT) cho một số loại chất liệu xây dựng, thuế VAT trên hợp đồng xây dựng. Ngoài ra, người dân còn phải nộp một số khoản lệ phí như lệ phí trước bạ, phí đo vẽ, phí cấp mới giấy chứng nhận…

Đối có một số căn hộ chung cư chung cư, hằng năm người dân cũng bị thu thuế đất ở được phân bổ trên tổng diện tích sàn sử dụng thực ở. Ngoài thuế sử dụng đất, người dân mua nhà chung cư còn phải chịu thuế VAT và cả thuế lương của doanh nghiệp kinh doanh địa ốc được tính vào giá bán.

“Với 1 căn nhà giai đoạn này, người dân đã gánh quá nhiều loại thuế, phí. Tới đó nêu thêm thuế tài sản thì đúng là thuế chồng thuế, người dân chịu không thấu, thậm chí bóp chết giấc mơ mua nhà của rất nhiều người” – ông Thành thở dài.

Nhiều ý kiến khác cũng tán đồng có quan điểm này và cho rằng nhà có giá trị 700 triệu đồng đến 1 tỉ đồng là “nhà của người nghèo”. Ở nước ngoài, 1 người thông thường đi làm có thể mua nhà trả góp chỉ sau vài năm trong khi ở Việt Nam đó là tài sản được tích cóp từ nhiều đời, vay mượn. Do vậy đánh thuế là quá vô lý.

Giá nhà, đất sẽ tăng mạnh

Luật thuế tài sản nếu được ban hành ở thời điểm giai đoạn này sẽ có tác động rất lớn đối có phân khúc bất động sản và người mua nhà. Sẽ xảy ra hiện trạng thuế chồng thuế do người mua nhà vừa phải nộp tiền sử dụng đất rất lớn, vừa phải nộp thuế tài sản; tác động đến mặt bằng giá cả nhìn chung mà trực tiếp là tác động làm tăng giá nhà trên phân khúc bất động sản.

Bên cạnh đó, sẽ tác động trực tiếp đến lợi ích của người dân do mức thuế suất cao hơn 13 lần so có giai đoạn này (dự thảo luật đề xuất thuế suất 0,4%, so có thuế suất 0,03% giai đoạn này đối có đất ở trong hạn mức) sẽ trở thành gánh nặng cho người có nhà ở thuộc diện chịu thuế.

Hiệp hội đề xuất chỉ áp dụng thuế suất không quá 0,1% (mức thuế suất này cũng đã cao hơn ba lần mức thuế suất 0,03% đánh trên đất ở giai đoạn này trong luật thuế sử dụng đất phi nông nghiệp) đánh trên nhà ở có giá trị trên 1 tỉ đồng.

Ông LÊ HOÀNG CHÂU, Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP.HCM (HoREA)

Rất khó đồng ý

Cá nhân tôi cho rằng đã đến khi cần nghĩ đến thuế tài sản. Nhưng một số nghiên cứu kỹ, giải trình của Bộ Tài chính đối có đề xuất thuế tài sản gắn có một số mục đích của thuế có vẻ chưa ổn. Chẳng hạn, có mục tiêu phân bổ nguồn lực hiệu quả, vậy phải hiểu đất đai là tài sản như thế nào? Chính là quyền sử dụng đất. Vậy quyền ấy có phải là tài sản để đánh thuế không vì thực ở giai đoạn này đang đánh thuế này rồi?

Đề xuất của Bộ Tài chính có đưa ra hai phương án đánh thuế tài sản nhưng hiệu quả của mỗi phương án có vẻ chưa được giải trình theo hướng gắn có hiệu quả. Điều rất quan trọng, lẽ ra đề xuất thuế tài sản phải đặt trong bối cảnh về công đoạn và cải một sốh tổng thể, bao gồm giảm chi, cải tổ bộ máy, nhân sự, hành chính thuế… nhưng đã không được áp dụng bài bản.

Cuối cộng, về 1 vấn đề cụ thể là ngưỡng chịu thuế nhà được Bộ Tài chính đề xuất ở mức 700 triệu đồng. Cá nhân tôi cho rằng: Mức này khó có thể đồng ý trong bối cảnh kinh tế và lương đầu người giai đoạn này của người dân.

TS VÕ TRÍ THÀNH, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương

Sao không đánh thuế căn nhà thứ 2?

Dự thảo luật thuế tài sản có nhiều điểm vô lý và chưa thích hợp có điều kiện thực ở Việt Nam. Ví dụ, quy định trong nhiều trường hợp người thuê đất là người phải nộp thuế. Như vậy là rất khó hiểu vì đáng lẽ người nào có tài sản là quyền sử dụng đất mới là người nộp thuế tài sản. Hơn nữa, trong trường hợp Nhà nước cho thuê đất thì người thuê đã nộp tiền thuế rồi, chẳng thể bắt họ đóng thêm thuế tài sản nữa.

Trong khi đề xuất đánh thuế nhà có giá trị trên 700 triệu đồng thì Bộ Tài chính lại không muốn đánh thuế căn nhà thứ hai trở đi. Như vậy là không muốn đụng vào người giàu có nhiều nhà, đất để mua bán, để cho thuê… mà chỉ chăm chú vào thu người chỉ có 1 căn nhà để ở, bởi thế sao gọi là công bằng!

Luật sư TRẦN XOA, chuyên gia thuế


Canhoorchidpark.org – Theo PLO

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm