TP HCM lãng phí hàng nghìn tỷ do xây thừa hơn 10.000 căn tái định cư

Hơn 14.366 căn hộ cao tầng, nền đất ở TP HCM đã được đã đi vào hoạt động để phục vụ tái an cư nhưng chưa được đưa vào sử dụng.

Kiểm toán Nhà nước vừa mở bán báo cáo về hoạt động Báo cáo kiểm toán hoạt động đầu tư thi công, mua nhà, đất phục vụ tái an cư và công tác quản lý, bố trí quỹ nhà, đất tái an cư GĐ 2013 – 2016 của TP HCM và 1 loạt dự án thi công trên địa bàn.

Theo báo cáo, trong dao động thời gian 2004 – 2007, TP HCM có chủ trương đầu tư thi công 30.000 căn hộ cao tầng phục vụ công tác tái an cư trên địa bàn và 12.500 căn hộ cao tầng phục vụ công tác tái an cư Khu thành phố mới Thủ Thiêm.

Tuy nhiên, đến tháng 3/2017 thì tổng số quỹ nhà đất đã đã đi vào hoạt động phục vụ công tác tái an cư của địa phương là 39.991 căn nhà ở và nền đất. Trong đó, số đã thực hiện bố trí tái an cư là 25.525 căn nền. Còn lại số chưa bố trí là 14.366 căn, nền (10.503 căn hộ cao tầng, 3.863 nền đất). Sở Xây dựng đã kiến nghị chuyển 5.000 căn hộ cao tầng tái an cư thành nhà ở xã hội.



Khu tái an cư Bình Khánh nằm bên Đại lộ Mai Chí Thọ. Ảnh: Quỳnh Trần

Riêng việc bố trí tái an cư cho dự án Khu thành phố mới Thủ Thiêm, đến cuối năm 2016, thành phố mới chỉ thực hiện mua lại 6.714 căn hộ cao tầng đã đã đi vào hoạt động đưa vào bố trí tái an cư cho dự án này (chỉ bằng dao động 54% chủ trương). Tuy nhiên, tính đến tháng 8/2017, số lượng căn hộ cao tầng bố trí tái an cư được chỉ là 1.759 căn.

“Việc xác định nhu cầu tái an cư của dự án còn bất cập, chưa đầy đủ tài liệu và khả năng tiên đoán dẫn đến lập phương án đầu tư thi công 12.500 căn hộ cao tầng tái an cư là chưa thích hợp có nhu cầu thực ở”, cơ quan kiểm toán nhận định.

Hiện thành phố đã xin ý kiến xử lý 3.790 căn hộ cao tầng đã đi vào hoạt động nhưng không có nhu cầu sử dụng từ tái an cư sang nhà ở thương mại, và đã được Chính phủ chấp thuận.

Việc tính toán thiếu chính xác cũng dẫn đến hiện trạng quỹ nhà, đất tái an cư chưa phong phú dẫn đến có trường hợp hộ dân có tổng diện tích đất bị thu hồi thấp, số tiền bồi thường ít nhưng lại được bố trí nền đất tái an cư lớn, dẫn đến hiện trạng không đủ khả năng tài chính để chi trả tiền mua nhà đất tái an cư.

Theo cơ quan kiểm toán, hiện trạng tính toán thiếu chính xác xuất phát từ việc đa số một vài quận – huyện đều tiên đoán số lượng nhà đất để bố trí tái an cư theo số hộ dân bị ảnh hưởng trọn vẹn mà chưa trên cơ sở hộ đủ điều kiện tái an cư. Hơn nữa, trong quá trình triển khai một vài quận – huyện còn liên tục điều chỉnh nhu cầu của một vài dự án.

Cơ quan kiểm toán lấy ví dụ, ở dự án Khu tái an cư 30ha Vĩnh Lộc B (huyện Bình Chánh) tính đến thời điểm cuối năm 2016 có 10 trường hợp do quận Bình Tân bố trí đã bàn giao căn hộ cao tầng nhưng chưa đóng khoản tiền nào. Trong số đó có các hợp đồng chuyển nhượng căn hộ cao tầng ký từ các năm 2012, 2013.

Nguyên nhân được chỉ ra là do đa số người dân được bố trí và hưởng ứng tái an cư ở đó đều là dân lao động nghèo, cuộc sống không ổn định, không có việc làm, lương thấp… nên không có khả năng tài chính để chi trả.

Cũng theo Kiểm toán Nhà nước, 1 số dự án có thời gian đầu tư kéo dài, việc bố trí tái an cư chậm (thậm chí 1 số dự án không bố trí được), giá thành hoạt động cao, hiệu quả thấp, gây lãng phí nguồn vốn đầu tư từ ngân sách. Ví dụ Khu tái an cư Vĩnh Lộc B (huyện Bình Chánh) có chọn lọc đầu tư từ năm 2004 có tổng mức đầu tư là 542,68 tỷ đồng. Tiến độ đầu tư chuẩn bị là 2004 – 2005, nhưng dự án phát triển chậm độ, làm tăng phát sinh ít nhất là 519 tỷ đồng, gần gấp đôi tổng mức đầu tư ban đầu.

Ngoài ra, tính đến cuối năm 2017, hơn 7 năm sau khi đã đi vào hoạt động, dự án mới chỉ bố trí được 479 trong tổng số 1.939 căn hộ cao tầng, chưa đạt 1 phần phần tư mục tiêu. Ngoài việc thi công quá nhiều căn hộ cao tầng thì lý do bố trí tái an cư không đạt là vì người dân không hưởng ứng phương án chính quyền đưa ra như quá xa, hạ tầng kết nối kém, khu vực tái an cư khó kiếm việc làm, phát sinh khiếu kiện kéo dài…

Cùng có đó, việc không có người ở thời gian dài làm công trình xuống cấp. Các hạng mục trung tâm mua sắm, trung tâm y tế, trường học đã đã đi vào hoạt động cũng không hoạt động được, gây lãng phí ngân sách. Công trình ngày 1 hoang hóa trong khi ngân sách vẫn phải chi cho việc quản lý, hoạt động.

3 dự án khác cũng có số lượng bàn giao rất thấp hoặc chưa đưa vào sử dụng dù đã đã đi vào hoạt động vài năm nay.

Canhoorchidpark.org – Theo VnExpress

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm