TP.HCM xin được ‘tự quyết’ nhiều vấn đề về metro

Chính quyền TP.HCM vừa có kiến nghị gửi Bộ GTVT xin được “tự quyết” về 1 số thủ tục, cơ chế, chính sách bán hàng đặc biệt trong việc thực hiện các dự án các con phố sắt thành phố (metro).



Metro TP.HCM thiếu cả vốn lẫn cơ chế. Trong ảnh: tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên đang xây dựng đoạn ngang các con phố Điện Biên Phủ, Q.Bình Thạnh, TP.HCM – Ảnh: QUANG ĐỊNH

Nếu đề xuất trên được chấp thuận thì công đoạn xây dựng các tuyến metro vốn đang rất ngổn ngang ở TP.HCM sẽ được đẩy nhanh, phục vụ việc di chuyển của người dân.

Theo quy hoạch, hiện TP.HCM có tới 8 tuyến metro có tổng chiều dài lên hơn 220km.

Vướng nhiều thủ tục

Trong báo cáo do Phó chủ tịch UBND TP.HCM Trần Vĩnh Tuyến ký gửi Bộ GTVT về chiến lược phát triển GTVT các con phố sắt Việt Nam đã nêu lên các tồn ở, hạn chế trong việc phát triển các con phố sắt thành phố ở TP.HCM: thời gian tham khảo và phê duyệt danh mục tài trợ của các bộ, ngành trước khi trình Thủ tướng còn khá chậm.

Thời gian dự tính các dự án mất 2-3 năm, từ khâu đề xuất ý tưởng đến khi ký điều ước quốc tế, nên khi dự án đi vào GĐ triển khai thực hiện thường phải điều chỉnh kiến trúc, tổng mức đầu tư cho thích hợp có tình hình thực ở.

Mặt khác, theo ông Tuyến, việc quản lý và sử dụng vốn ODA theo quy định của luật pháp Việt Nam và quy định của nhà tài trợ (theo điều ước quốc tế) có sự khác biệt nên mất nhiều thời gian xin ý kiến đồng thuận. Những nhân tố trên làm ảnh hưởng đến công đoạn các dự án metro trên địa bàn TP.HCM.

Phân cấp, phân quyền cho địa phương

Đề cập tuyến metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) đang triển khai chậm GĐ này, ông Tuyến cho rằng nguyên do là việc tham mưu điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án chưa đúng thẩm quyền.

Theo ông Tuyến, khi điều chỉnh tăng vốn từ 17.388 tỉ lên 47.325 tỉ đồng, đáng ra dự án này phải được Quốc hội phê duyệt, thông qua. Tuy nhiên, hiện việc này chưa thực hiện được.

Một bất cập khác cũng được ông Tuyến nêu ra trong báo cáo là theo Luật các con phố sắt năm 2017, việc phát triển metro phải thích hợp có quy hoạch phát triển của địa phương và tạo động lực cho quá trình phát triển thành phố. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm đầu tư, xây dựng, quản lý, khai thác.

Tuy nhiên, đối có các dự án metro có vốn đầu tư hàng tỉ USD, nếu chiếu theo Luật đầu tư công phải được Thủ tướng phê duyệt dự án (các dự án trên 10.000 tỉ đồng phải trình Quốc hội). Do đấy, thủ tục trình duyệt dự án phải qua nhiều cấp, có thể dẫn đến chậm trễ việc triển khai.

Chính vì các gặp khó trên, ông Tuyến đã có báo cáo và đề xuất gửi Bộ GTVT có tinh thần cần tìm hiểu cơ chế, chính sách bán hàng đặc biệt để phân cấp, phân quyền cho UBND cấp tỉnh trong việc chọn lọc phê duyệt các dự án các con phố sắt thành phố.

“Tiếp tục cho phép TP.HCM được thực hiện thí điểm đối có các vấn đề mới phát sinh mà thực tiễn TP.HCM đặt ra trong quá trình phát triển nhưng chưa có quy định, hay các quy định hiện hành của Nhà nước không còn thích hợp. Khi thực hiện thí điểm, TP.HCM phải có đề án xin Chính phủ cho thí điểm về từng vấn đề cụ thể và chịu sự theo dõi, giám sát của Chính phủ, đặc biệt có các vấn đề lớn và nhạy cảm

– Kết luận của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng ở cuộc làm việc giữa Bộ Chính trị có Thường vụ Thành ủy TP.HCM ngày 19-10-2017 về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP.HCM đến năm 2020

“Đồng ý về tiêu chuẩn việc TP.HCM cần được phân cấp, phân quyền tối đa, tạo sự chủ động, sáng tạo đối có TP.HCM trong quản lý điều hành kinh tế – xã hội trên địa bàn. Những vấn đề liên quan đến thẩm quyền Quốc hội thì tổng hợp, đề xuất, các vấn đề mới phát sinh thì xin đề xuất làm thí điểm

– Kết luận của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ở cuộc làm việc ngày 6-9-2017 giữa Ban cán sự Đảng Chính phủ có Ban thường vụ Thành ủy TP.HCM về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP.HCM đến năm 2020 và các cơ chế chính sách bán hàng đặc biệt đối có TP.HCM

* Ngày 24-11-2017: Cơ chế đặc biệt cho phát triển TP.HCM đã được Quốc hội thống nhất thông qua có nhiều nội dung lớn như: quản lý đất đai, đầu tư, tài chính, ngân sách, cơ chế ủy quyền giữa các cấp…

* Ngày 15-1-2018: Nghị quyết 54 về thí điểm cơ chế đặc biệt cho TP.HCM chính thức có hiệu lực

Linh hoạt điều chỉnh vốn vay ODA

Liên quan việc chậm giải ngân vốn đầu tư công, ông Nguyễn Hoàng Hải, cục phó Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính), cho rằng không có chuyện chậm trễ giải ngân chậm vốn ODA, vốn vay ưu đãi.

Theo ông Hải, Luật ngân sách nhà nước quy định từ năm 2016 trở đi, mọi khoản giải ngân phải theo đúng dự toán Quốc hội giao. Không thể có cơ chế chuyển vốn giải ngân chậm của địa phương này sang địa phương khác, bộ này sang bộ khác.

Dự án này giải ngân chậm, dự án khác đấyi vốn nhưng điều chỉnh vốn là chẳng thể.

Do đấy, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo nghị định giải đáp 1 số điều của Luật quản lý nợ công sẽ có hiệu lực từ ngày 1-7.

Hướng xây dựng có tính đến giải quyết vướng mắc trong triển khai dự án, vốn vay ODA, vốn vay ưu đãi, nhất là việc làm sao linh hoạt điều chỉnh vốn ODA, vốn vay ưu đãi để làm sao cho giải ngân và sử dụng vốn hiệu quả nhất.

Hai bộ ủng hộ TP.HCM tự chủ



Công nhân xây dựng nội khu các con phố hầm metro từ nhà ga Ba Son về ga Nhà hát TP – Ảnh: HỮU KHOA

Trao đổi có Tuổi Trẻ chiều 14-6, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông cho biết bộ chấp nhận có kiến nghị của TP.HCM về việc cần tìm hiểu cơ chế chính sách bán hàng đặc biệt để phân cấp, phân quyền cho địa phương trong việc chọn lọc phê duyệt các dự án metro.

“Bởi theo quy định của Luật xây dựng và các nghị định giải đáp, Bộ GTVT là cơ quan chuyên môn thẩm định, phê duyệt kiến trúc kỹ thuật của dự án các con phố sắt thành phố và 1 số dự án giao thông khác” – ông Đông nói.

Tuy nhiên, trước đấy TP.HCM đã báo cáo Thủ tướng, cho phép địa phương được chọn lọc phê duyệt các dự án metro. “Hồi đấy, cả bộ lẫn UBND TP.HCM đều thống nhất báo cáo Thủ tướng giao TP.HCM và Thủ tướng cũng đã chấp nhận về chủ trương này.

Về tiêu chuẩn, Bộ GTVT ủng hộ đề nghị về phân cấp phân quyền, nhưng thẩm quyền chọn lọc không phải của bộ. Để thực hiện chủ trương này cần phải rà lại các văn bản quy phạm pháp luật, xem vướng chỗ nào để cấp có thẩm quyền chọn lọc.

Như vậy, Chính phủ phải trình Quốc hội sửa 1 số luật liên quan như Luật đầu tư công, Luật xây dựng… và các nghị định liên quan để triển khai” – ông Đông lý giải.

Theo ông Đông: việc TP.HCM gửi Bộ GTVT báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện chiến lược phát triển GTVT các con phố sắt Việt Nam, trong đấy có kèm theo các kiến nghị nói trên là theo đề nghị của Ban Kinh tế trung ương. Đồng thời, đấy cũng là dịp tổng hợp để báo cáo lên Chính phủ.

Trong khi đấy, theo ông Lê Tuấn Anh – vụ phó Vụ Đầu tư (Bộ Tài chính), 1 trong các lý do khiến 1 loạt dự án lớn, trong đấy có dự án metro TP.HCM, chậm công đoạn, đội vốn là do cơ quan bố trí vốn không bố trí đủ vốn, kịp thời theo công đoạn thực hiện.

Để đẩy nhanh công đoạn, ông Anh cho rằng nên trao quyền cho địa phương tự chủ trong việc thực hiện dự án metro. Bởi TP.HCM đã có nghị định cơ chế đặc biệt rồi nên có thể tự chủ trong việc này.

Theo Bộ Tài chính, cơ chế đặc biệt cho phép mức dư nợ vay của TP.HCM tăng thêm so có trước đấy 20%, tức là TP.HCM được vay tối đa 90% số thu ngân sách TP.HCM được hưởng.

Việc tăng mức giới hạn dư nợ vay bảo đảm cho TP.HCM có thể vay lại từ nguồn Chính phủ vay ngoài nước để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, đặc biệt là các dự án lớn.

Với mức tăng trên, theo dự toán năm 2018, dư nợ vay tối đa của TP.HCM vào khoảng 70.000 tỉ đồng, tăng 15.700 tỉ đồng.

Canhoorchidpark.org – Theo Tuổi trẻ

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm