TS Đặng Hùng Võ: Thuế đất hiện nay quá thấp

Nếu sớm có Luật Thuế Tài sản, theo ông Đặng Hùng Võ, phân khúc BDS Việt Nam 2011-2013 đã không rơi vào khủng hoảng.

Dưới đấy là bài viết của GS. TS Đặng Hùng Võ về Đề cương thi công Luật Thuế Tài sản có nhà, đất mà Bộ Tài chính vừa lấy ý kiến. Ông Đặng Hùng Võ từng là Thứ trưởng Tài nguyên và Môi trường, là 1 trong một số người đặt nền tảng cho việc thi công Luật Đất đai năm 2003, có lại nhiều điểm mới cho công tác quản lý nguồn tài nguyên này.

Tôi đang ở 1 ngôi nhà 4 tầng trên qui mô đất 150 m2, giá phân khúc dao động 17 tỷ đồng. Tính ra, tôi chỉ phải nộp 1 triệu đồng thuế mỗi năm nên chưa bao giờ phải lăn tăn lấy tiền ở đâu để đâyng. Và nếu có tiền, tôi mua tích trữ đến 10 ngôi nhà bởi thế vẫn không phải để tâm chuyện nộp thuế. Nói một sốh khác, theo tôi, mức thuế GĐ này hoàn toàn không đáng kể so có tiền thu được từ cho thuê nhà.

Mặc dù còn nhiều việc phải bàn thêm, tôi cho rằng đề xuất của Bộ Tài chính về dự án Luật Thuế Tài sản là điều ép buộc phải làm trong bối cảnh nguồn thu ngân sách càng ngày càng thu hẹp khi tham dự thương mại tự do.

Dự án này chủ yếu đổi mới sắc thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, có đánh thuế vào nhà ở và một số tài sản khác đầu tư trên đất. Nếu sắc thuế tương tự được ban hành từ 2005, phân khúc BDS nước ta đã không rơi vào khủng hoảng trong GĐ 2011-2013, không phải đi vay ODA để nâng cấp thành thị, ngân sách nhà nước không quá gặp khó và năng lực tranh đua quốc gia sẽ cao hơn.

Ông Đặng Hùng Võ, 1 trong một số người đặt nền tảng thi công Luật Đất đai năm 2003. Ảnh: PLO

Tâm lý chung là người dân sẽ không muốn tăng thêm nghĩa vụ tài chính từ sử dụng đất và nhà ở. Các đại gia nhiều nhà đất dĩ nhiên cũng không muốn nâng cao mức thuế này. Tuy nhiên, tình cảnh đất nước GĐ này, chẳng thể để mức thuế quá thấp, tạo nên nhiều bất lợi cho phát triển.

Việc nâng cao mức thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và đánh thuế vào nhà ở là biện pháp duy nhất để tăng nguồn thu hợp lý cho phát triển hạ tầng, dịch vụ công cộng và nâng cấp thành thị. Nó cũng giúp ngăn ngừa đầu cơ, tích trữ nhà đất; tạo điều kiện giảm giá BDS, giảm giá thành về đất đai cho sản xuất hàng hóa, tăng năng lực tranh đua quốc gia. Chưa kể, theo tôi, việc này cũng điều chỉnh phân bố dân cư trong quá trình thành thị hóa, ngăn dòng người đổ về kiếm sống ở một số thành thị lớn.

Tuy nhiên, về phạm vi tính thuế tài sản, đề xuất của Bộ Tài chính cũng lại rơi vào hiện trạng tham vọng quá lớn. Một trong một số tiêu chuẩn quan trọng cần bảo đảm là sắc thuế tài sản không kìm hãm đầu tư phát triển, mục tiêu đánh thuế cần đưa ra thật rõ ràng. Chính vì vậy, khi này cần tập trung vào đổi mới bước thứ hai đối có thuế sử dụng đất phi nông nghiệp để trở thành thuế BDS.

Về thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, tỷ suất thuế GĐ này 0,03% được đưa lên mức 0,4% đối có đất ở, từ 0,3% tới 0,52% đối có đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp, 1% đối có đất không đưa vào sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích và 2% đối có đất lấn chiếm. Việc tỷ suất thuế này nâng lên dao động 13 lần bởi thế theo tôi là thích hợp.

Như ví dụ của chính tôi, hiện chỉ phải nộp 1 triệu đồng thì có thể sắp tới phải nộp 13 triệu đồng mỗi năm. Tôi cho việc tăng này là hợp lý. Nếu lương không đủ để nộp, buộc tôi phải chọn lọc biện pháp hoặc phân phối chỗ ở GĐ này chuyển sang ở nơi khác có mức thuế thấp hơn, hoặc cho thuê 1 phần để đủ tiền nộp thuế. Có thể cũng có người nói rằng, cứ để yên như GĐ này có hơn không, ủng hộ nâng thuế khiến cho mình bị thiệt, thậm chí có khi phải phân phối cả nhà. Nếu ai cũng nghĩ bởi thế thì lấy ai để thi công đất nước?

Tỷ suất thuế này là thích hợp có khu vực thành thị, ven thành thị và vùng được quy hoạch thành thành thị. Đối có vùng nông thôn, miền núi có lương còn rất thấp, theo tôi nên giữ nguyên tỷ suất thuế GĐ này. Việc cần bổ sung là mức lũy tiến khi sử dụng đất vượt hạn mức, có thể xác định theo thể thức như hiện hành, sử dụng đất dưới 3 lần hạn mức, tỷ suất thuế tăng 2,5 lần còn vượt quá 3 lần, tỷ suất thuế tăng 5 lần.

Đề xuất của Bộ Tài chính là chỉ đánh thuế nhà ở có thuế suất 0,4% và xác định ngưỡng chịu thuế 700 triệu đồng, trái có một số bí kíp tốt trên địa cầu, hệ quả tất yếu là kìm hãm đầu tư về nhà ở. Cần đánh thuế theo qui mô sử dụng trên đầu người. Đây là sắc thuế đánh vào việc sử dụng hạ tầng và dịch vụ công cộng để có chi phí đầu tư nâng cấp.

Nhà chung cư trên 700 triệu có thể phải nộp thuế có thuế suất 0,4% theo Luật Thuế Tài sản đang dự thảo. Ảnh: Bá Đô.

Theo chiến lược phát triển nhà ở, mức qui mô bình quân đầu người cần đạt được là 25m2. Như vậy, thuế nhà ở nên áp có hạn mức từ 25m2 trên đầu người trở lên, có thuế suất thích hợp có từng khu vực.

Trước hết, sắc thuế này không nên đánh vào khu vực nông thôn và miền núi mà chưa được quy hoạch thành thành thị. Tiếp theo, tỷ suất thuế tính trên qui mô được xác định theo từ thành thị loại 2 trở xuống, theo từng khu vực đối có thành thị loại 1 và thành thị loại đặc thù, theo khu vực ngoại vi của từng loại thành thị và theo khu vực nông thôn được quy hoạch thành thành thị. Thuế này cũng được đánh lũy tiến theo một sốh tương tự như thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

Với một số tài sản đầu tư trên đất mà không phải nhà ở, đấy là vấn đề rất phức tạp. kể cả đánh theo giá trị hay qui mô đều có tác động kìm hãm đầu tư. Điều mong muốn là sắc thuế phải khuyến khích sử dụng đất có hiệu quả, khuyến khích hệ số sử dụng đất cao. Theo tôi, sắc thuế này chỉ nên đánh vào một số trường hợp dự án “treo”, dự án chậm công đoạn và dự án được thực hiện có hệ số sử dụng đất thấp hơn mức được phê duyệt.

Trên địa cầu, thuế sử dụng đất được tiến hành như nghĩa vụ đâyng góp tài chính cho quốc gia của mỗi người. Sử dụng nguồn lực đất đai luôn được coi bình đẳng đối có mọi người, là nguồn thu chiếm dao động 30% tổng thu ngân sách nhà nước, là nguồn thu chính cho ngân sách địa phương, đâyng góp cho đầu tư phát triển hạ tầng, dịch vụ công cộng. Sắc thuế này đánh trên giá trị đất đai có tỷ suất từ 1% tới 1,5%, có lũy tiến theo qui mô sử dụng.

Các sắc thuế sử dụng đất, thuế nhà ở, thuế tài sản gắn liền có đất là công cụ quan trọng để ngăn ngừa hiện trạng đầu cơ nhà đất; có đất nhưng sử dụng kém hiệu quả hoặc không sử dụng; để điều tiết phân bố dân cư và hạn chế dòng người di cư vào một số thành thị lớn (đánh thuế cao vào một số khu vực thành thị cần giảm tỷ lệ dân cư).

Nguyên lý căn bản của phân khúc BDS là “thuế cao thì giá thấp, thuế thấp thì giá cao”. Khi nâng mức thuế lên cao hơn sẽ tạo hệ quả tất yếu là giá đất giảm đi tương ứng, làm giảm giá thành đầu vào đất đai trong sản xuất hàng hóa, tăng thêm năng lực tranh đua cho nền kinh tế.

Đặc biệt tôi nhấn mạnh, ở một số nước trên địa cầu, một số sắc thuế nêu trên chỉ tập trung vào một số địa bàn phát triển, không tạo gánh nặng nghĩa vụ tài chính cho nhóm người nghèo, người có lương thấp, thích hợp có nguồn lương của dân cư đối có từng GĐ phát triển.

Ý nghĩa của sắc thuế này rất lớn, đề xuất của Bộ Tài chính vẫn chưa phải là phương án đầy đủ và toàn diện. Đề xuất này cần tìm hiểu gấp để đã đi vào hoạt động như 1 phương án thuế có tính khả thi cao, có lại hiệu quả phát triển và sớm ban hành. Ban hành sớm ngày nào, hay ngày đây.

GS. TS. Đặng Hùng Võ

Canhoorchidpark.org – Theo VnExpress

Tìm hiểu thêm tài liệu về dự án Orchid Park Xem Thêm